معاملات بزرگ امنیتی، فناورانه در گرو پیوستن ریاض به پیمان ابراهیم

همشهری آنلاین یکشنبه 09 آذر 1404 - 16:37
محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، اخیراً به واشنگتن سفر کرده است. این سفر که نخستین دیدار وی از پایتخت آمریکا پس از سال ۲۰۱۸ میلادی به شمار می‌رود، درراستای پیگیری اهداف بلندپروازانه وی در عرصه بین‌المللی است، قابل ارزیابی است.

به گزارش همشهری آنلاین،‌ سیده پگاه طباطبایی،‌ کارشناس مسائل بین الملل: هدف اصلی بن سلمان از این سفر، پیشبرد اهداف راهبردی عربستان در حوزه‌های کلان سیاسی، اقتصادی و امنیتی است. عربستان در سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در حوزه اقتصاد غیرنفتی، به ویژه در زمینه هوش مصنوعی، انجام داده و در تلاش است تا به یک قطب پیشرو در این فناوری تبدیل شود. از این‌رو، ریاض خواهان همکاری با آمریکا برای توسعه ظرفیت‌های فناورانه خود است. گفت‌وگوهای دو طرف در واشنگتن عمدتاً بر انتقال فناوری‌های پیشرفته و بهره‌گیری از توان شرکت‌های آمریکایی برای تقویت زیرساخت‌های هوش مصنوعی عربستان متمرکز بوده است.

علاوه بر این، دو طرف در زمینه همکاری‌های هسته‌ای غیرنظامی و نیز فروش جنگنده‌های نسل پنجم اف-۳۵ مذاکره کردند و ترامپ فروش این جنگنده‌ها را به ریاض تأکید نمود. با این حال، خواسته اصلی عربستان فراتر از همکاری‌های فناورانه و تسلیحاتی، و معطوف به ایجاد یک پیمان دفاعی راهبردی و الزام‌آور با ایالات متحده آمریکا است تا از این طریق حمایت امنیتی این کشور را در منطقه پرتنش خاورمیانه تضمین کند. تحقق چنین اتحاد راهبردی در گرو پاسخ ریاض به خواسته کلیدی واشنگتن، یعنی پیوستن عربستان به پیمان ابراهیم، است. گسترش پیمان ابراهیم از اهداف کلیدی دولت ترامپ در حوزه سیاست خارجی به شمار می‌رود و او تمایل دارد با الحاق عربستان به این پیمان، سایرکشورهای اسلامی نیز به آن ملحق شوند.

با این حال، پیوستن عربستان به پیمان ابراهیم، به آسانی پیوستن امارات و بحرین نیست. عربستان در جایگاه یکی از مهم‌ترین کشورهای جهان اسلام و مهد ظهور دین مبین اسلام، از موقعیت حساسی برخوردار است. اگرچه بن سلمان در مقایسه با پدرش، ملک سلمان و سایر پادشاهان سعودی سعی کرده تا با تعدیل ملاحظات دینی در تصمیم‌گیری‌های سیاسی، تمرکز خود را بر پروژه‌های کلان اقتصادی و توسعه زیرساخت‌های مدرن در کشور معطوف کند، اما او همواره خود را «خادم حرمین شریفین» می‌داند و به نظر می‌رسد، خواهان حفظ این وجهه معنوی و نمادین باشد.

همچنین، اقدامات جنگی گسترده رژیم صهیونیستی در منطقه، هزینه سیاسی پیوستن به پیمان ابراهیم را برای ریاض تا حدودی افزایش داده است. از سوی دیگر، عربستان با تغییر موازنه قدرت در منطقه، دیگر ایران را به عنوان یک تهدید جدی نمی‌بیند و حتی خواهان ایفای نقش میانجی بین آمریکا و ایران است. از طرفی، عربستان بدون ایجاد یک کشور مستقل فلسطینی، انگیزه‌ای برای پیوستن شتابزده ندارد؛ موضوعی که نتانیاهو به شدت با آن مخالف است.

با این حال، همگرایی جاه‌طلبی‌های محمد بن سلمان با اهداف ترامپ، ممکن است به تدریج منجر به عادی‌سازی روابط از طریق گفت‌وگوهای پنهان با تل‌آویو شود. عربستان ممکن است در ازای تضمین‌های امنیتی و فناورانه از آمریکا و برقراری نظم تقریباً پایدار در غزه، گام‌های محتاطانه‌ای به سوی این پیمان بردارد. با این حال، باید توجه داشت که پویایی‌های ژئوپلیتیک منطقه خاورمیانه از ظرفیت ذاتی برای بازتعریف معادلات و خلق سناریوهای غیرمنتظره برخوردار است، امری که می‌تواند محاسبات همه بازیگران این صحنه پیچیده را با چالش‌های اساسی مواجه سازد.

منبع خبر "همشهری آنلاین" است و موتور جستجوگر خبر تیترآنلاین در قبال محتوای آن هیچ مسئولیتی ندارد. (ادامه)
با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت تیترآنلاین مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویری است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هرگونه محتوای خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.