دسترسی به خدمات دولتی در گذشته نیازمند مراجعات حضوری متعدد و کاغذبازیهای اداری بود، اما اکنون با راهاندازی پنجره ملی خدمات دولت هوشمند، شهروندان میتوانند بسیاری از امور خود را بهصورت آنلاین انجام دهند.
فهرست مطالب
این سامانه که با آدرس my.gov.ir شناخته میشود، بهعنوان درگاه یکپارچه خدمات دولت الکترونیک عمل میکند و دسترسی به سازمانهای مختلفی همچون ثبت احوال، وزارت آموزش و پرورش و سازمان تأمین اجتماعی را تسهیل کرده است. در ادامه به معرفی کامل این سامانه، نحوه ثبتنام و خدمات آن میپردازیم.
«پنجره ملی خدمات دولت هوشمند» یک پلتفرم جامع و یکپارچه است که با هدف متمرکز کردن خدمات دستگاههای اجرایی و دولتی راهاندازی شده است. این درگاه که توسط سازمان فناوری اطلاعات توسعه یافته، به کاربران اجازه میدهد تنها با یکبار احراز هویت، به سامانه «دولت من» و صدها خدمت مختلف دسترسی پیدا کنند.
هدف اصلی این پروژه، کاهش مراجعات حضوری، افزایش شفافیت، تسریع در انجام امور اداری و در نهایت ارتقای سطح رضایت شهروندان است.
پیش از این، هر سازمان دولتی درگاه اینترنتی جداگانهای داشت که نیازمند ثبتنامهای مکرر بود. اما با ایجاد این پنجره واحد، تمامی نهادها و سازمانها موظف شدند خدمات خود را به این بستر متصل کنند. این سامانه بستری برای یکپارچهسازی خدمات دیجیتال دولت محسوب میشود.
برای استفاده از خدمات، ابتدا باید وارد سایت my.gov.ir شوید. فرآیند ورود و ثبتنام بسیار ساده طراحی شده است تا تمام گروههای هدف از جمله دانشآموزان، فرهنگیان و سایر اقشار جامعه بتوانند به راحتی از آن استفاده کنند.
یکی از چالشهای کاربران، دریافتنکردن کد تأیید است.
کد تأیید معمولاً به سرعت به سیمکارتی که وارد کردهاید ارسال میشود. اگر کد را دریافت نکردید، کد دستوری #۴۰*۴* را در تلفن همراه خود وارد کنید تا کد دریافت را از طریق USSD دریافت کنید.
یک نکته مهم درباره وارد شدن با کد این است که عددی که در دریافت میکنید، بهصورت عدد انگلیسی آن را وارد نمایید. درصورتیکه کد را بهصورت عدد فارسی وارد کنید، این امکان وجود دارد که هنگام ورود به سامانه دولت من، با مشکل روبهرو شوید.
در این سامانه معمولاً از رمز عبور ثابت استفاده نمیشود و ورود براساس رمز یکبار مصرف است. اما اگر از ایمیل ملی استفاده میکنید و آن را برای خود فعال کردهاید، میتوانید کد ورود را از طریق آن دریافت کنید.
دریافت کد از طریق ایمیل ملی و پیامرسان نیازمند فعالسازی آن از طریق سامانه است. اگر آنها را در سایت فعال نکرده باشید، احتمال دارد که تنها راه دریافت کد، از طریق پیامک و کد دستوری بشاد.
این سامانه طیف وسیعی از خدمات را پوشش میدهد. مهمترین ویژگی داشبورد کاربری، مشاهده اطلاعاتی مانند مشخصات هویتی، سوابق تحصیلی و داراییهاست.
برای دسترسی به این خدمات از طریق پنل خدمات در سمت راست، گزینه دسترسی سامانهها را انتخاب کنید.
در جدول زیر، دستهبندی خدمات اصلی موجود در پنجره ملی خدمات دولت هوشمند قابل مشاهده است:
| نوع خدمت | شرح خدمات و سازمانهای مرتبط |
| آموزشی و فرهنگی | دریافت سوابق تحصیلی، تأییدیه تحصیلی، خدمات فرهنگیان |
| هویتی و ثبت احوال | مشاهده اطلاعات شناسنامه و کارت ملی، ثبت نام کارت ملی هوشمند |
| رفاهی و اجتماعی | استعلام سوابق بیمه، مشاهده دهکبندی یارانه، ثبتنام اینترنت رایگان |
| حمل و نقل و انتظامی | استعلام و پرداخت خلافی خودرو، وضعیت گواهینامه رانندگی |
| املاک و اسکان | سامانه ملی املاک و اسکان، ثبت قراردادهای اجاره |
| کسبوکار | درگاه ملی مجوزها، خدمات مالیاتی و استعلامهای بازرگانی |
هر یک از این خدمات شرایط خاص خود را دارند. بهعنوان مثال، برای مشاهده سوابق تحصیلی، اطلاعات شما باید در سامانه وزارت آموزش و پرورش بهروز باشد.
همچنین برای خدمات مالیاتی، داشتن پرونده مالیاتی الزامی است. این سامانه پروفایل شهروندی و کارتابل شهروندی را برای هر فرد ایجاد میکند تا تمام تعاملات با دولت در یک جا ذخیره شود.
برای دسترسی آسانتر روی موبایل، اپلیکیشن «دولت من» نیز توسعه یافته است.
نسخه اندروید این برنامه از طریق بازار، مایکت و سایت اصلی دولت هوشمند قابل دانلود است. کاربران iOS نیز میتوانند از نسخه وباپلیکیشن (PWA) استفاده کنند و آیکون سایت را به صفحه اصلی گوشی خود اضافه نمایند تا دسترسی سریعتری داشته باشند.
دریافت نسخه iOS از طریق سیبچه، سیب اپ و آی اپس نیز ممکن است.
| سازنده: سازمان فناوری و اطلاعات | قیمت: رایگان | دسته بندی: ابزار |
| سیستم عامل: اندروید و iOS | حجم: ۵۴ مگابایت | زبان: فارسی |
این سامانه باعث تحول در سیستم اداری کشور شده اما همچنان چالشهایی وجود دارد.
با توجه به حساسیت اطلاعات هویتی، امنیت این پلتفرم اهمیت بالایی دارد.
زیرساختهای این سامانه بر روی شبکه ملی اطلاعات میزبانی میشود و از پروتکلهای رمزنگاری پیشرفته استفاده میکند. احراز هویت دوعاملی یکی از لایههای اصلی امنیتی است.
کاربران نیز باید مراقب باشند که کدهای تأیید دریافتی را در اختیار افراد ناشناس قرار ندهند تا از کلاهبرداریهای احتمالی جلوگیری شود.
در حین کار با سامانه ممکن است با خطاهایی مواجه شوید.
اگر در مرحله احراز هویت دچار مشکل شدید، بررسی کنید که فیلترشکن شما خاموش باشد، زیرا دسترسی به این سامانه و سایتهای زیرمجموعه آن معمولاً با آیپی ایران امکانپذیر است.
توسعه این سامانه باعث تغییر سبک زندگی شهروندان شده است. مهمترین اثر این سامانه، صرفهجویی در زمان و هزینه شهروندان است. دیگر نیاز نیست برای یک استعلام ساده بیمه یا مدرک تحصیلی، به ادارات مراجعه کنید.
دولت در تلاش است تا تمام خدمات ممکن را به این پنجره متصل کند. یکپارچهسازی خدمات بیشتر و افزایش نقش شهروند در بهبود خدمات از طریق بازخوردها، چشمانداز آینده این پلتفرم است.
پنجره ملی خدمات دولت هوشمند، گامی به سوی دولت الکترونیک است که با جمعآوری خدمات سازمانهای مختلف، زندگی دیجیتال شهروندان ایرانی را تسهیل میکند. اگرچه چالشهای فنی وجود دارد، اما مزایای آن در کاهش بروکراسی اداری انکارناپذیر است.
