همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: ایده انتقال زیرساختهای محاسباتی به فضا، پاسخی به یکی از بزرگترین چالشهای عصر هوش مصنوعی یعنی مصرف عظیم انرژی، آب و تولید گازهای گلخانهای است. مراکز داده مداری میتوانند با تکیه بر انرژی خورشیدی، فشار زیستمحیطی ناشی از پردازشهای سنگین هوش مصنوعی را بهشدت کاهش دهند و این موضوع آنها را به گزینهای استراتژیک برای دهههای آینده تبدیل کرده است.
حالا گزارشهای تازه نشان میدهد چین در این انتقال زیرساختهای هوش مصنوعی به فضا رقبا پیشتاز شده است، در حالی که چهرههایی چون ایلان ماسک، جف بزوس و سوندار پیچای (مدیر ارشد اجرایی گوگل و آلفابت) نیز بهطور جدی وارد این میدان شدهاند.
به گزارش ویون، چین با سرمایهگذاری دولتی و پژوهشی منسجم، پیشرفت ملموسی در حوزه استقرار زیرساختهای مداری داشته است. پژوهشگران «مؤسسه فناوری محاسبات» وابسته به آکادمی علوم چین در پکن، در حال آمادهسازی یک مرکز داده مداری با ۱۰ هزار کارت پردازش پرقدرت هستند.
علاوه بر این، چین اخیرا نخستین منظومه محاسباتی فضایی خود را با استقرار ۱۲ ماهواره در مدار پایین زمین راهاندازی کرده؛ اقدامی که میتواند زیربنای یک ابررایانه مداری کامل در آینده باشد. شرکتهای چینی حتی سابقه استقرار ابررایانه فضایی از سال ۲۰۲۲ را دارند؛ ماهوارهای که بیش از هزار روز در مدار پایدار باقی مانده است.
بیشتر بخوانید:
- فیلم | ۷۰۰ کیلومتر شتاب در دو ثانیه | قطار چینی رکورد سرعت جهان را شکست
- هشدار روز قیامت | شکافهای این یخچال عظیم دو برابر شد
- نتایج یک پژوهش تازه | حذف مبلمان قدیمی میزان مواد سرطانزا را در بدن نصف میکند
در سوی دیگر، بازیگران بزرگ فناوری آمریکا نیز بیکار ننشستهاند. استارتاپ «استارکلاد» با حمایت انویدیا، موفق شده نخستین مدل زبانی کوچک را مستقیما در فضا آموزش دهد؛ اتفاقی که نشان میدهد پردازش و یادگیری ماشین در خارج از زمین دیگر صرفاً یک ایده نظری نیست.
جف بزوس از طریق «بلو اوریجین» و ایلان ماسک با ارتقای ماهوارههای استارلینک، بهدنبال میزبانی بارهای محاسباتی هوش مصنوعی در مدار هستند. گوگل نیز پروژهای موسوم به «Suncatcher» را برای نصب رکهای محاسباتی کوچک روی ماهوارهها تأیید کرده است. رَکها، قفسه یا شاسیهای استانداردی هستند که قطعات سختافزاری مانند سرورها، تجهیزات شبکه، ذخیرهسازی داده و دیگر تجهیزات الکترونیکی را در آن نصب میکنند.
با وجود این تحرکات، برآوردها نشان میدهد چین از نظر زیرساخت عملیاتی و تجربه مداری فاصله قابلتوجهی با رقبا ایجاد کرده است. به باور کارشناسان، اگر روند فعلی ادامه یابد، نخستین ابررایانه واقعی در فضا ممکن است تا دهه ۲۰۳۰ عملیاتی شود؛ اما اینکه پرچم آن به نام کدام کشور ثبت شود، به رقابتی بستگی دارد که اکنون از مدار زمین عبور کرده و به قلب آینده هوش مصنوعی رسیده است.
