گزارش تازه آکسیوس نشان میدهد عملیات بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، نتیجه ماهها برنامهریزی اطلاعاتی و نظامی آمریکا بوده است؛ عملیاتی که با دستور مستقیم دونالد ترامپ آغاز شد، با پرواز دهها جنگنده و بالگرد در آسمان کارائیب ادامه یافت و در نهایت، مادورو را با چشمان بسته بر عرشه یک ناو جنگی آمریکایی نشاند؛ اقدامی که آینده سیاسی ونزوئلا را در وضعیتی مبهم و بیسابقه قرار داده است.
به گزارش جماران، آکسیوس نوشت: دستور رأس ساعت ۱۰:۴۶ شب به وقت شرق آمریکا در شب جمعه صادر شد؛ همراه با پیامی کوتاه از سوی دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده: «موفق باشید و خدا به همراهتان.»
دستور ترامپ باعث به پرواز درآمدن ۱۵۰ فروند هواپیما شد؛ حملهای برقآسا به مجتمع فوقامنیتی نیکلاس مادورو که در نهایت، رئیسجمهور ونزوئلا را با چشمان بسته بر عرشه یک ناو جنگی آمریکایی نشاند. آینده کشورش در آن لحظه کاملاً نامعلوم بود، اما ظاهراً در دستان ترامپ قرار داشت.
برنامهریزی این عملیات از ماهها قبل آغاز شده بود. نیروهای ویژه آمریکا در ماکتی مشابه محل اقامت مادورو آموزش میدیدند، سازمان سیا زمینهسازی اطلاعاتی را در داخل ونزوئلا انجام میداد و مارکو روبیو، وزیر خارجه، به همراه استیون میلر، معاون رئیس دفتر کاخ سفید، از واشنگتن خواستار اقدام مستقیم بودند.
آنچه در ادامه میآید، بر پایه اظهارات علنی ترامپ و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، و همچنین گفتوگو با منابع مطلع از جزئیات عملیات تهیه شده است.
بالگردهایی که «نیروی استخراج» متشکل از نیروهای ویژه آمریکا و مأموران افبیآی را حمل میکردند، در ارتفاعی تنها ۱۰۰ فوتی از سطح دریای کارائیب پرواز میکردند. در آسمان بالای سر آنها، مجموعهای از جنگندهها، بمبافکنها و پهپادها حضور داشتند که از ۲۰ پایگاه زمینی و دریایی به پرواز درآمده بودند.
با نزدیک شدن بالگردها به مجتمع مادورو، هواپیماهای پشتیبان، سامانههای پدافند هوایی مسیر را منهدم کردند. ترامپ گفت ایالات متحده همچنین برق منطقه را قطع کرد و محیط را در تاریکی مطلق فرو برد.
ژنرال کین اعلام کرد بالگردها هنگام ورود به «منطقه هدف» زیر آتش قرار گرفتند. یکی از آنها هدف اصابت قرار گرفت، اما همچنان قادر به پرواز بود.
سپس نیروهای آمریکایی پا به زمین گذاشتند.
ساعت ۱:۰۱ بامداد بود.
نیروی استخراج، همزمان از همکاران خود در زمین و هوا اطلاعات لحظهای دریافت میکرد و به سمت مادورو پیش میرفت. در همین حال، ترامپ از اقامتگاه خود در مارالاگو، بهصورت زنده عملیات را تماشا میکرد؛ در کنار تیمی متشکل از ژنرال کین، مارکو روبیو، پیت هگست وزیر دفاع و جان رتکلیف رئیس سازمان سیا.
رئیسجمهور آمریکا گفت نیروهایش با «حجم زیادی از آتش» مواجه شدند، اما موفق شدند «مقاومت نیروهای مقابل» را در هم بشکنند و وارد مجتمع شوند.
ترامپ مدعی شد مادورو و همسرش، سیلیا فلورس، تلاش کردند به اتاق امنی با دیوارهای فولادی پناه ببرند، اما پیش از رسیدن به آن دستگیر شدند.
به گفته ترامپ، تیم عملیات برای احتمال انفجار درِ فولادی تمرین کرده و حتی مشعلهای برش همراه داشت. او گفت: «میگویند به طور متوسط ۴۷ ثانیه طول میکشد.»
اما نیازی به این کار نبود؛ مادورو و فلورس بازداشت شده بودند.
اکنون زمان خروج فرا رسیده بود. بالگردهای بیشتری برای کمک به عقبنشینی وارد عمل شدند و جنگندهها و پهپادها «پوشش هوایی و آتش پشتیبان» فراهم کردند.
ژنرال کین گفت: «در جریان عقبنشینی نیروها از ونزوئلا، چندین درگیری دفاعی رخ داد.»
هیچیک از نیروهای آمریکایی کشته نشدند، اما ترامپ تأیید کرد که «تعدادی» مجروح شدند. میزان تلفات نیروهای ونزوئلایی همچنان نامشخص است.
به گفته کین، «نیروها ساعت ۳:۲۹ بامداد به فراز آبهای آزاد رسیدند.»
در ساعت ۴:۲۱ بامداد، ترامپ از طریق شبکه اجتماعی «تروتسوشال» خبر بازداشت مادورو را اعلام کرد.
ساعاتی بعد، کاخ سفید و شخص ترامپ تصویری از مادورو با چشمان بسته بر عرشه ناو USS Iwo Jima منتشر کردند.
به گفته یک منبع آگاه، تیم کوچکی از سازمان سیا ماهها در داخل ونزوئلا حضور داشت و محلها و عادات مادورو را زیر نظر میگرفت.
این فعالیت از ماه اوت / مرداد آغاز شد و به گفته این منبع، «شناختی خارقالعاده از الگوی زندگی مادورو ایجاد کرد که دستگیری او را کاملاً بیدردسر ساخت.»
ژنرال کین گفت آمریکا میدانست: «کجا زندگی میکند، کجا سفر میرود، چه میخورد، چه میپوشد… حتی حیوانات خانگیاش را.»
در همین حال، نیروهای ویژه آمریکا روی ماکتی مشابه «دژ» مادورو تمرین میکردند. ترامپ به فاکسنیوز گفت: «آنها خانهای کاملاً مشابه ساختند؛ با تمام گاوصندوقها و فولادکاریها.»
به گفته ترامپ، این عملیات قرار بود چهار روز زودتر انجام شود، اما به دلیل شرایط جوی لغو شد.
سناتور لیندزی گراهام، که روز پنجشنبه با ترامپ درباره ونزوئلا گفتوگو کرده بود، به آکسیوس گفت این عملیات «در چند هفته گذشته در حال شکلگیری بوده است.»
ژنرال کین افزود: «در هفتههای منتهی به کریسمس و سال نو، مردان و زنان ارتش ایالات متحده آماده بودند و با صبر منتظر تحقق شرایط لازم و صدور دستور رئیسجمهور ماندند.»
به گفته چند مشاور ترامپ، برای ماهها «طرح الف» این بود که مادورو داوطلبانه کنارهگیری کند.
ترامپ روز شنبه گفت که چندین بار، از جمله یک هفته پیش، با مادورو صحبت کرده است: «به او گفتم باید کنار بروی، باید تسلیم شوی.»
مادورو حاضر به مذاکره بود، اما نه به ترک کشور. در نهایت، ترامپ دستور عملیات را صادر کرد.
حتی پیش از آغاز رسمی ریاستجمهوری ترامپ در سال گذشته، او و مشاورانش پیامهایی به مادورو ارسال کرده بودند و خواستار کنارهگیری او شده بودند.
به گفته یک مقام آمریکایی، طرح تغییر رژیم «بهتدریج و بهصورت طبیعی» طی حدود یک سال شکل گرفت. این روند با تصمیمی در بهار آغاز شد؛ تصمیم درباره اعطای مجوز به شرکت شورون برای واردات نفت ونزوئلا به آمریکا.
در ماه اوت، دولت آمریکا جایزه دستگیری مادورو به اتهام قاچاق مواد مخدر را به ۵۰ میلیون دلار افزایش داد.
اندکی بعد، ناوهای جنگی، هواپیماهای جاسوسی، جنگندهها، بمبافکنها، پهپادها و تفنگداران دریایی آمریکا به آبهای اطراف ونزوئلا اعزام شدند.
سپس حملات به قایقهای مظنون به قاچاق مواد مخدر آغاز شد و ترامپ بهطور علنی اعلام کرد به سازمان سیا مجوز عملیات مخفیانه داده است.
در ادامه، آمریکا دو نفتکش حامل نفت ونزوئلا را توقیف کرد و ترامپ از اعمال محاصره خبر داد.
در حوالی کریسمس، یکی از مشاوران ترامپ به آکسیوس گفت: «مادورو سعی دارد وانمود کند همهچیز برایش عادی است؛ در حالی که اصلاً اینطور نیست.»
اجماع فزاینده در کاخ سفید برای اقدام مستقیم، تا حدی تحت تأثیر خصومت دیرینه مارکو روبیو با ونزوئلا و متحدش کوبا بود؛ کشوری که نفت ونزوئلا برای آن حیاتی است.
عامل دیگر، استیون میلر بود که سالها از افزایش حضور نظامی آمریکا در حوزه کارائیب برای مقابله با قاچاق انسان و موج مهاجرت حمایت کرده است.
یکی از مشاوران ترامپ پیش از عملیات گفت: «مردم فکر میکنند مارکو کسی است که میخواهد بمباران کند؛ اما استیون بسیار متمایلتر است.»
در هفتههای منتهی به صدور دستور، تماسهای منظم میان روبیو، میلر، هگست و رتکلیف برقرار بود؛ گاهی حتی بهصورت روزانه.
به نظر میرسد برنامه نظامی برای دستگیری مادورو بسیار دقیقتر از برنامه سیاسی برای جانشینی او بوده است.
ترامپ اعلام کرد آمریکا «قرار است اداره کشور را در دست بگیرد»، اما مشخص نبود این امر از طریق دستورات واشنگتن انجام خواهد شد یا با حضور سیاسی و نظامی آمریکا در خاک ونزوئلا.
ترامپ به نیویورک پست گفت این موضوع به دلسی رودریگز، معاون مادورو، بستگی دارد. او روز شنبه تلفنی با روبیو گفتوگو کرد و ترامپ گفت جانشین بالقوه مادورو «ظاهراً مایل است کاری را که ما برای بزرگکردن دوباره ونزوئلا لازم میدانیم، انجام دهد.»
اما اندکی بعد، رودریگز در کنار وزیر دفاع ونزوئلا و دیگر مقامات، در یک نشست خبری اعلام کرد مادورو همچنان رئیسجمهور قانونی است و ونزوئلا «برده هیچکس و مستعمره هیچکس نخواهد بود.»
به گفته یک مقام آمریکایی، تعامل با مقامات کنونی کاراکاس ادامه خواهد یافت، اما ارتش آمریکا نیز «در حالت آمادهباش» باقی میماند؛ در صورتی که ترامپ تصمیم به حملهای دیگر بگیرد.
در همین حال، دولت آمریکا قصد دارد با مدیران شرکتهای نفتی درباره افزایش تولید نفت ونزوئلا رایزنی کند.
این مقام افزود تحریم اعلامشده از سوی ترامپ «همچنان برقرار خواهد ماند» و حملات به قایقهای مظنون به قاچاق مواد مخدر ادامه مییابد.
و اما سرنوشت مادورو: «او در دادگاه محاکمه خواهد شد و با عدالت آمریکایی روبهرو میشود.»
