خبرگزاری مهر، گروه استانها: استان مرکزی در سالهای اخیر با یکی از خشکترین دورههای اقلیمی خود مواجه شده است، کاهش محسوس بارندگیها، خشکسالی طولانی و سوءمدیریت گذشته در بهرهبرداری از سدها باعث شده است که وضعیت منابع آبی این استان به محدوده بحرانی برسد.
سدهای استراتژیک الغدیر ساوه و کمالصالح، که قرار بود ضامن پایداری آب شرب، کشاورزی و صنعت منطقه باشند، با کاهش شدید ذخایر مواجه شدهاند و مسئولان هشدار میدهند که عبور از بحران کمآبی بدون مدیریت دقیق مصرف، اصلاح الگوی آبیاری کشاورزی و همکاری مردم و بهرهبرداران امکانپذیر نخواهد بود.
بارندگیهای اخیر ورودی سدها را تا حدودی افزایش داده و اقدامات اضطراری برای جلوگیری از بحران، از جمله نصب پمپها و بهرهبرداری از چاههای جدید، آغاز شده است، اما نگرانیها برای سال ۱۴۰۵ همچنان پابرجاست و مدیریت مصرف آب امری ضروری و اجتنابناپذیر است.
بارشهای اخیر امیدوارکننده است اما بحران کمآبی ادامه دارد
استاندار مرکزی در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به اینکه طی هفتههای اخیر و به دنبال بارشهای محدود، ورودی سدهای استان تا حدودی افزایش یافته است، اظهار کرد: هرچند این افزایش ورودی امیدوارکننده است اما بههیچوجه به معنای عبور از بحران نیست و مدیریت مصرف آب همچنان یک ضرورت جدی و اجتنابناپذیر محسوب میشود.
مهدی زندیهوکیلی با اشاره به اقدامات انجامشده برای عبور از شرایط فعلی گفت: اجرای طرحهای اضطراری تأمین آب، از جمله حفر چاههای اضطراری، لایروبی رودخانهها و سرشاخههای بالادست سدها، بهرهگیری از پساب برای مصارف صنعتی و پیگیری پروژههای انتقال آب، از جمله برنامههایی است که با هدف جلوگیری از بروز بحران در حال اجرا است.
وی، پروژه انتقال آب از سد کوچری به ساوه را یکی از طرحهای راهبردی استان دانست و گفت: این پروژه نقش مهمی در تأمین آب شرب، صنعت و بخشی از نیاز کشاورزی منطقه دارد و تکمیل آن با جدیت در دستور کار مدیریت استان قرار گرفته است.
استاندار مرکزی با تأکید بر ضرورت همراهی مردم و بهرهبرداران بخشهای مختلف افزود: عبور از شرایط فعلی بدون اصلاح الگوی مصرف آب، بهویژه در بخش کشاورزی، امکانپذیر نیست و لازم است همه دستگاهها و شهروندان در مصرف بهینه آب همکاری کنند.
وی تصریح کرد: مدیریت استان با رصد مستمر وضعیت سدها و منابع آبی، تمام توان خود را برای تأمین پایدار آب شرب و کاهش آثار خشکسالی به کار گرفته و تصمیمگیریها با اولویت حفظ منافع عمومی و پایداری منابع آب انجام میشود.
سوءمدیریت گذشته بیش از ۷۰ درصد حجم مفید آب سد الغدیر ساوه را از بین برد
فرماندار ساوه نیز در گفتگو با خبرنگار مهر، با انتقاد از سوءمدیریت گذشته در سد الغدیر گفت: در خردادماه ۱۳۹۹ این سد سرریز کرد، اما طی دو سال حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب از آب آن به دلیل سوءمدیریت رهاسازی شد بهطوریکه امسال کشاورزان برای تأمین تنها یک میلیون مترمکعب آب ناچار به التماس بودند و ما در برابر آنان شرمنده شدیم.
سید مهدی حسینی افزود: سد الغدیر بهعنوان بزرگترین ذخیره استراتژیک آب شهرستان ساوه و یکی از مهمترین سدهای استان مرکزی، با ظرفیت کل ۲۷۷ میلیون مترمکعب، قرار بود تضمینکننده پایداری آب شرب، کشاورزی و صنعت منطقه باشد، اما متأسفانه چرخه تکراری اشتباهات مدیریتی بار دیگر تکرار شد.
وی تصریح کرد: رهاسازی حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب آب طی تنها دو سال، به معنای از دست رفتن بیش از ۷۰ درصد حجم مفید سد در مدتزمانی کوتاه است.
فرماندار ساوه با اشاره به بارندگیهای اخیر اظهار کرد: خوشبختانه در پی بارشهای اخیر، دبی ورودی سد از حدود ۷۰ لیتر بر ثانیه به ۲۰۰ تا ۳۰۰ لیتر بر ثانیه افزایش یافته است، اما با وجود این بهبود نسبی، همچنان نگرانی جدی برای سال ۱۴۰۵ وجود دارد و مدیریت مصرف آب امری ضروری و اجتنابناپذیر است.
بهبود نسبی وضعیت سد الغدیر ساوه
رئیس اداره بهره برداری از سد الغدیر ساوه در گفتگو با خبرنگار مهر، اظهار کرد: بارشهای اخیر موجب افزایش موقت ورودی آب به سد الغدیر ساوه شده و دبی ورودی این سد را به حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ لیتر بر ثانیه رسانده است، رقمی که پیش از این و در ماههای خشک سال، بین ۱۰ تا ۳۰ لیتر بر ثانیه در نوسان بود.
جمال محمدی افزود: میزان بارشها بهمعنای عبور از بحران نیست و شرایط منابع آبی همچنان شکننده است.
وی بیان کرد: در پی کاهش سطح ذخیره سد و احتمال پایان حجم مفید آن تا نیمه آذرماه، تمهیدات اضطراری از جمله خرید و آمادهسازی پمپها و وارد مدار شدن چاههای جدید آب شرب اجرا شد.
محمدی تصریح کرد: با بهرهبرداری از این چاهها، میزان برداشت آب از سد از حدود ۲۰۰ لیتر بر ثانیه به نزدیک ۱۰۰ لیتر بر ثانیه کاهش یافته و در حال حاضر نیازی به استفاده از پمپها وجود ندارد.
وی اظهار کرد: همچنین برنامههایی مانند انتقال کامل آب چاههای اضطراری به شبکه شرب و مسدودسازی نهرهای سنتی کشاورزی در بالادست سد در دستور کار قرار گرفته تا از هدررفت آب جلوگیری شود.
محمدی افزود: با وجود بهبود نسبی شرایط، مدیران حوزه منابع آبی هشدار میدهند که تنها راه جلوگیری از تشدید کمآبی در آینده، همراهی مردم و رعایت جدی مصرف بهینه آب در همه بخشها است.
حفر ۲۰ حلقه چاه در ساوه
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان مرکزی در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: وضعیت سدهای الغدیر ساوه و سد کمال صالح نگرانکننده است، در حال حاضر از ذخایر مرده خود استفاده میکنند و وضعیت ذخیره آب در این سدها بسیار پایین است.
سعید سرآبادانی افزود: با توجه به خشکسالیهای اخیر، ضروری است که شهروندان تعامل و همکاری بیشتری در مدیریت مصرف آب داشته باشند، در این راستا، اقدامات مختلفی از جمله حفاری چاههای جدید و استفاده بهینه از منابع موجود در دستور کار قرار دارد.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان مرکزی گفت: در تابستان سال جاری برای جبران کمبود آب در برخی مناطق این استان، اقدامات مؤثری از جمله حفاری ۲۲ حلقه چاه در اراک و ۲۰ حلقه چاه در اطراف ساوه انجام شد، این چاهها بهطور شبانهروزی حفاری و تجهیز شدند تا آب شرب مورد نیاز تأمین شود و کمترین تنش آبی برای مردم ایجاد شود.
وی با اشاره به مدیریت برداشت از سد الغدیر گفت: با توجه به کاهش شدید ذخایر این سد، میزان برداشت آب طی دو سال گذشته به حداقل ممکن کاهش یافته و در حال حاضر حدود ۱۰۰ لیتر بر ثانیه از این منبع تأمین میشود که نقش مؤثری در حفظ ذخایر محدود سد داشته است.
سرآبادانی افزود: همزمان با تأمین منابع جدید، اقدامات مدیریت هوشمند شبکه شامل نصب فشارشکنها و لاگرهای کنترل فشار انجام شده است که به همراه همکاری شهروندان، موجب کاهش حدود ۱۰ درصدی مصرف آب در شهر ساوه شده و تحقق کاهش مصرف تا سقف ۲۰ درصد، نیازمند تداوم همکاری مردم است.
سرآبادانی با اشاره به اینکه با مدیریت صحیح و مصرف بهینه آب، میتوانیم از بحرانهای آبی جلوگیری کرد، گفت: نظارت مؤثر و برنامهریزی دقیق در تأمین منابع آبی و استفاده بهینه از آنها برای رفاه و آسایش مردم از مهمترین اولویتهای شرکت آب و فاضلاب مرکزی است و امید است با هم افزایی و مشارکت همگانی، اصلاح الگوی مصرف را مورد توجه ویژه قرار داده و شرایط بهتری برای آینده منابع آبی رقم بزنیم.
