به گزارش خبرگزاری مهر، اکبر نصراللهی در جلسه شورای واحد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، به ریاست دکتر فیروزفر رئیس استان تهران، ضمن تبیین علل و ویژگیهای اعتراضات و اغتشاشات متعاقب آن، هدف اصلی رسانههای معارض را بدنه خاکستری جامعه و نخبگان جوان دانست و افزود: امید کاذب، بزرگنمایی اعتراضات، سونامی شایعات و اخبار جعلی، اعتراض طبیعی را به کنشگری هیجانی و پرهزینه تبدیل کرده است و دانشگاه نباید نظارهگر این وضعیت باشد.
وی با تأکید بر اینکه دانشگاه نهاد عقلانیت و گفتگو و کانون طرح و حل مسئله است، تصریح کرد: دانشگاه و رسانه سازندگان افکار عمومیاند؛ نه تماشاگر و نه تحریککننده. روایت دقیق، بهموقع، تفکیک اعتراض از خشونت و ارائه تحلیل به مردم، بخشی از امنیت ملی است و کوتاهی در این حوزه، هزینههای اجتماعی و امنیتی ایجاد میکند.
نصراللهی با اشاره به ویژگیهای اعتراضات و اغتشاشات جاری گفت: این رخدادها دارای هدایت و مدیریت آشکار خارجی بهویژه از سوی آمریکا و اسرائیل، خشونت سازمانیافته، حمله به مراکز حساس و تخریب حداکثری، سازماندهی و آموزشدیدگی آشوبگران و تمرکز ویژه بر رسانهها بهخصوص فضای مجازی است. به گفته وی، اعتراضات اخیر بهصورت چندوجهی و ترکیبی (سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و امنیتی) طراحی شده و بسیاری از پیامها جعلی، غیرواقعی و مبتنی بر دکوپاژ، تولید صحنه و موجآفرینی رسانهای است؛ بهگونهای که فاصله میان میدان واقعی و بازنمایی رسانهای بسیار زیاد است.
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه افزود: در قیاس با سالهای ۱۳۷۸، ۱۳۸۸، ۱۳۹۶، ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱، فاصله میان اعتراض و اغتشاش در این دوره بهطور محسوسی کاهش یافته و شدت و گستردگی آن افزایش پیدا کرده است.
نصراللهی با تشریح چالشهای اصلی روایتگری در این شرایط گفت: نداشتن روایت یا مهارت ناکافی و غیرحرفهای در روایتگری مهمترین چالش است. تحریف بسیار سریع و اصلاح بسیار کند است؛ روایت غلط در چند ساعت فراگیر میشود، اما اصلاح آن گاه هفتهها زمان میبرد.
وی چالش دوم را غلبه احساس بر عقل دانست و افزود: الگوریتمها محتواهای خشمبرانگیز و دوقطبی را برجسته میکنند و در چنین فضایی، روایت عقلانی اگر هوشمندانه بستهبندی نشود، دیده نمیشود. این وضعیت در شرایط بیاعتمادی انباشته، حتی روایت درست را نیز با سوءظن مواجه میکند.
به گفته نصراللهی، چالش سوم بیاعتمادی انباشته اجتماعی و چالش چهارم، کنشگران پرصدا اما کمسواد هستند و تأکید کرد: بخشی از آسیب روایتسازی نه از سوی دشمن، بلکه از دوستان ناآگاه وارد میشود. کنشگری بدون سواد رسانهای، ناخواسته بازوی عملیات روانی میشود.
نویسنده کتاب «مدیریت پوشش اخبار بحران در رسانههای حرفهای» پاسخ مؤثر به این وضعیت را «واقعنمایی و روایتگری صحیح و سریع» دانست و گفت: انکار مشکلات و اعتراضات یا برخورد احساسی راهحل نیست. پذیرش صادقانه مسائل، توضیح محدودیتها، مرزبندی شفاف با پروژههای خارجی و عزم و اقدام برای حل فوری مشکلات با کمک دانشگاه، مسیر خروج از بحران است.
وی با تأکید بر ضرورت تفکیک میان اعتراض، اغتشاش و عملیات رسانهای دشمن تصریح کرد: راهبرد اصلی دشمن، ایجاد اغتشاش و ناامنی برای جلوگیری از پیشرفت ایران و تغییر نظام است و این راهبرد بیش از آنکه میدانی باشد، رسانهای است. سرمایهگذاری اصلی آمریکا و اسرائیل بر روایت، تصویر، هشتگ و الگوریتم انجام میشود تا اعتراضات محدود بهعنوان نشانه بحران فراگیر و فروپاشی قریبالوقوع بازنمایی شود.
نصراللهی ادامه داد: استراتژی «دیده و رسانهای شدن»، استراتژی «امید کاذب» و تبدیل مسائل اقتصادی و صنفی به بحران سیاسی و امنیتی، از محورهای اصلی اغتشاشات جاری است؛ بهگونهای که اعتراضات مقطعی بهعنوان نقطه بیبازگشت القا میشود تا بدنه معترض در میدان باقی بماند و دامنه ناآرامیها گسترش یابد.
وی نمادسازی، کمپینسازی، شعارسازی، شایعهسازی، کشتهسازی، دوقطبیسازی، گفتمانسازی، اهریمنسازی از پلیس و سوژهسازی را از جمله تاکتیکهای رسانههای معارض دانست که بهصورت همزمان و گسترده بهکار گرفته میشود.
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه را محل گفتوگو، تبیین، شناخت مسئله، ارائه راهحل و تولید روایت دانست و گفت: سکوت یا پاسخهای کلیشهای و تکراری، میدان روایت را به کنشگران غیرمسئول و رسانههای معارض میسپارد. دانشگاه نباید جای تصمیمات هیجانی باشد، بلکه باید به دانشجو و مردم آموزش دهد چگونه اعتراض کنند، چگونه مطالبهگری کنند و چگونه میان نقد، تخریب و براندازی تفاوت قائل شوند.
وی تأکید کرد: روایت دانشگاه باید آرام، مستند، جامع، غیرتحریکآمیز، هماهنگ و اقناعی باشد تا تابآوری کشور در برابر سونامی اخبار جعلی افزایش یابد.
نصراللهی اساتید و دانشجویان را «سرمایه دانشگاه» خواند و هشدار داد: غفلت از تغییرات محیطی، بهویژه آرایش جدید رسانهای، حبس شدن در کلاسهای درس و نداشتن روایت فعال، دانشگاه را آسیبپذیر میکند؛ در حالی که اگر دانشگاهها حرفهای و مسئولانه بازآرایی شوند، میتوانند کانون امید، آگاهیبخشی، طرح و حل مسئله، بازدارندگی و تقویت قدرت ملی باشند.
وی در پایان سخنان خود تصریح کرد: آنچه امروز در رسانههای معارض میبینیم الزاماً گزارش واقعیت نیست، بلکه القای فروپاشی قریبالوقوع و طراحی امید مصنوعی است. امروز با «جنگ امید و ناامیدی» طرفایم و وظیفه دانشگاه، تبیین تابآوری نظام، تبدیل هیجان به فهم و تبدیل اعتراض به مطالبه عقلانی است؛ نه انکار مسئله و نه افتادن در دام روایتسازی جعلی.
