به گزارش خبرآنلاین، این روزهای در گوشه کنار، در نوشته‌های رسانه‌ای و گفتارهای کارشناسان، نقدها و حتی طعنه‌های زیادی به سفرهای استانی وزیر امور خارجه زده می‌شود.

گفته‌می‌شود در شرایطی که کشور شدیدا به بهبود روابط خارجی نیاز دارد، چرا وزیر امور خارجه به جای سفرهای خارجی و رایزنی با مقام‌های بین‌المللی، وقت خود را به سفرهای استانی می‌گذارند؟

موضوع فعالیت‌های داخلی وزارت امور خارجه امری جدید و خلق الساعه نیست.  وزارت امور خارجه همواره علاوه بر نمایندگی‌های خارجی، دارای نمایندگی‌های داخلی در مراکز استان‌ها و مناطق ویژه بوده‌است و در حال حاضر ۲۶ نمایندگی داخلی فعال وزارت امور خارجه در سراسر کشور وجود دارند.

سید عباس عراقچی در گفت و گو با خبرآنلاین در این مورد توضیح می‌دهد: «شما به مخزن اسناد وزارت امور خارجه که مراجعه کنید  قمست جداگانه ای برای اسناد کارگزاری های وزارت امور خارجه در داخل کشور دارد. یعنی سابقه اش بیش از 170 سال است که وزارت امور خارجه در داخل کشور کارگزاری داشته است و در نقاط مرزی به مائل اتباع خارجی  و مشکلات مرزی رسیدگی می کرده.  مثلا کنترل اتباع، تاسیس بانک،ورود و خروج احشام از این موارد بوده است.»

اما فعالیت‌های داخلی وزارت امور خارجه در شرایط تحریم و فشار اقتصادی، اهمیت صد چندان پیدا می‌کند.

سفرهای استانی و دیدارهای سید عباس عراقچی با بازرگانان و فعالان اقتصادی محلی در سراسر کشور، در راستای حل و فصل مسائل مناسبات خارجی و ارتباطات بین‌المللی بخش خصوصی با جهان خارج، در شرایط که کشور هم با محاصره تحریم و هم با ناکارآمدی‌های ساختار در داخل کشور مواجه است، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

عراقچی در گفت و گو با خبرآنلاین در این خصوص توضیح می‌دهد: « ظرفیت هایی در استان های ما وجود دارد که به خصوص با کشورهای همجوار و حتی فراتر از همجوار می تواند به کار گرفته شود و به خصوص در این شرایط تحریم کشور خیلی از گره گشایی ها را می تواند انجام دهد و خیلی از نیازها می تواند از طریق کشورهای همسایه رفع و حل و فصل شود.»

این سفرها به وزارت امور خارجه کمک می‌کند تا برخی از گلوگاه‌هایی را که باعث کند شدن یا مسدود شدن روند مناسبات تجاری بخش خصوصی با خارج از کشور می‌شود، شناسایی کند.

وزارت امور خارجه هر چند نقش مستقیمی در بازرگانی و تجارت خارجی کشور به عنوان مجری ندارد، اما مسئول تسهیل‌گری ارتباطات خارجی کشور است.  آشنایی با مشکلات بازرگانان به ویژه در کشورهای مقصد صادراتی و همچنین کمک به فعالان اقتصادی برای مطالعه بازار و ارزیابی نیازهای کشورهای خارجی به ویژه همسایگان، از جمله اقداماتی است که وزارت امور خارجه می‌تواند در آن کمک کند.

با این حال موضوع فعال‌سازی دیپلماسی استانی یکی از وعده‌های سید عباس عراقچی، در جلسه رای اعتمادش در تابستان ۱۴۰۳ بود.  عراقچی در این خصوص توضیح داده‌است: « این ایده در واقع ناشی از تجربیات طولانی من در وزارت امور خارجه بود و منظور از دیپلماسی استانی این است که از ظرفیت استان‌های کشور، به‌ویژه استان‌های مرزی، برای گسترش روابط خارجی استفاده کنیم.»

مسوولیت‌های متعددی است که نمایندگی‌های داخلی وزارت امور خارجه در استان‌ها می‌توانند به صورت مستقیم بر عهده بگیرند.  هر چند به گفته عراقچی سیاست خارجی یک امر متمرکز است، اما واگذاری برخی از مسئولیت‌های اجرایی به نمایندگی‌های داخلی وزارت امور خارجه امری ممکن است.

عراقچی در این مورد تاکید می‌کند: «هدف ما این است که استان‌ها، نمایندگان مجلس و مقامات محلی به‌عنوان بازوان وزارت امور خارجه در استان‌های خود، در روابط خارجی مشارکت داشته باشند. به عنوان نمونه، بسیاری از مسائل مرزی مانند قاچاق کالا، قاچاق انسان، ترددهای غیرقانونی و بازداشت‌های مرزی، در تعامل مستقیم میان مقامات دو استان در دو سوی مرز، راحت‌تر قابل مدیریت هستند و به معضل در سطح ملی تبدیل نمی‌شوند.»

رئیس دستگاه دیپلماسی تصریح کرد: «ظرفیت‌های اقتصادی زیادی در استان‌های مرزی وجود دارد که می‌تواند در اختیار استان‌های همجوار یا کشورهای همسایه قرار گیرد. حتی برخی استان‌ها ظرفیت‌هایی دارند که فراتر از کشورهای همسایه هم می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.»

۴۲/۴۲