سرویس سیاست مشرق - از روز جمعه ۲۴ بهمنماه ۱۴۰۴، شصتودومین دوره کنفرانس امنیتی مونیخ با حضور دهها تن از رؤسای دولتها، مقامات ارشد سیاسی و امنیتی و نمایندگان سازمانهای بینالمللی در شهر مونیخ آلمان آغاز به کار کرد.
در چارچوب برنامه روز نخست، برنامهای محدود و یکساعته با محوریت ایران برگزار شد که بخشی از آن به گفتوگو و پرسشوپاسخ اختصاص داشت. این نشست با تمرکز بر تحولات داخلی ایران و نحوه مواجهه جامعه بینالمللی با این تحولات طراحی شده بود؛ با این حال، موضوع ایران نهتنها در دستورکار رسمی جایگاه محوری نیافت، بلکه در حاشیه رایزنیها و گفتوگوهای غیررسمی نیز در زمره محورهای اصلی بحث قرار نداشت.
ایران در حاشیه نشست
در پی حوادث تروریستی دیماه، طیفی از فعالان رسانهای و چهرههای سیاسی مخالف جمهوری اسلامی، کارزار گستردهای را علیه حضور هیأت رسمی ایران در کنفرانس امنیتی مونیخ به راه انداختند. این جریان با اعمال فشار بر مقامات آلمانی و برگزارکنندگان نشست، خواستار جلوگیری از مشارکت نمایندگان رسمی تهران از جمله وزیر امور خارجه، آقای سیدعباس عراقچی شد.
برآیند این فضاسازیها و همزمانی آن با پوشش انتقادی برخی رسانههای غربی و اسرائیلی، در نهایت به لغو حضور وزیر امور خارجه ایران انجامید. در ادامه و در پی لابی جریانهای ضدانقلاب، از رضا پهلوی بهعنوان یکی از شرکتکنندگان این نشست دعوت به عمل آمد.
فشارها و ضدتبلیغات پیامد دیگری نیز به همراه داشت؛ در غیاب نماینده رسمی جمهوری اسلامی، موضوع ایران بیش از آنکه در قالب موضعگیری مستقیم تهران طرح شود، به یکی از محورهای حاشیه این نشست تبدیل شد.
صندلیبازی پهلوی در کنفرانس امنیتی مونیخ
سال گذشته نیز رضا پهلوی با سفر به تلآویو و سپس برگزاری نشستهایی در کانادا، و همچنین ابراز همدردی با جانباختگان اسرائیلی در جریان عملیات «طوفانالاقصی»، تلاش کرد موقعیت رسانهای و سیاسی خود را در فضای بینالمللی جابهجا کند و توجه محافل غربی را به خود جلب کند.
با این حال، در آستانه دوره سال گذشته کنفرانس، ابتدا از او برای حضور در نشست دعوت شد، اما اندکی بعد دعوتنامه به بهانههای واهی از سوی طرفهای اروپایی لغو گردید. روندی که همزمان با لغو برخی برنامههای مشابه در دیگر کشورهای اروپایی نیز رخ داد و جریانهای سلطنتطلب را مایوس کرد.
در اینباره بیشتر بخوانید:
پشت پرده لغو زنجیرهای جلسات ضد انقلاب در اروپا
توهمات یک ورشکسته سیاسی در مونیخ
قدم به قدم با تحرکات ضد انقلاب در ۱۲ روز جنگ تحمیلی
تکلیف پهلوی از همان ابتدای نشست مشخص شد
* استفاده از شعارهای متضاد در جلوه های بصری شهر
همزمان با برگزاری کنفرانس امنیتی مونیخ، بنای نمادین دروازه براندنبورگ در شهر برلین، پایتخت آلمان، با رنگهای پرچم ایران و شعار «زن، زندگی، آزادی» نورپردازی شد. این در حالی بود که همزمان، گروهی از هواداران جریان سلطنتطلب با هماهنگی نهادهای شهری آلمان، تجمعی را با در دست داشتن پرچم شیروخورشید و شعارهای پادشاهیخواهانه سازماندهی کرده بودند.
در پی شکافهای اخیر میان طیفهای مختلف اپوزیسیون خارج از کشور، حساسیتها نسبت به استفاده از شعار «زن، زندگی، آزادی» در میان بخشی از هواداران پهلوی افزایش یافته است؛ بهگونهای که در برخی موارد، اختلاف بر سر نمادها و پرچمهای مورد استفاده در تجمعات، به تنشهای لفظی و حتی درگیریهای فیزیکی و لغو برنامهها انجامیده است. استفاده نهادهای شهری آلمان از شعارهای مخالف سلطنتطلبان تا حدودی ماهیت و نتیجه این تجمعات را هویدا کرد.
در اسناد رسمی برنامههای کنفرانس مونیخ که در تاریخ ۱۳ فوریه ۲۰۲۶ تنظیم شده، زمانبندی نشستها، محل برگزاری هر بخش و اسامی سخنرانان و مدیران جلسات درج شده است.
در بازه زمانی ۱۸:۴۵ تا ۱۹:۰۵ در قالب نشست گفتوگوی عمومی، بخشی با موضوع آینده ایران برگزار شده که سخنران اصلی آن رضا پهلوی معرفی شده است.
در برنامه رسمی Munich Security Conference، نشست مربوط به ایران که نام رضا پهلوی در آن آمده، در سالنی با عنوان Komödie برگزار شده است. این سالن یکی از محلهای جانبی برگزاری نشستها در مونیخ است و سالن اصلی کنفرانس نیست. بر این اساس، او در سالن اصلی که گفتوگوی رهبران ارشد در آن انجام میشود حضور نخواهد داشت.
در این نشست، نازنین بنیادی به عنوان نخستین اظهارنظرکننده حضور دارد که با عنوان سفیر عفو بینالملل در انگلستان و عضو مرکز حقوق بشر برومند نیز معرفی شده است. مدیریت این بخش نیز برعهده Christiane Amanpour روزنامهنگار شناختهشده شبکه سیانان اعلام شده است.
* دیدار نمایشی دو ورشکسته سیاسی
در ساعات ابتدایی برگزاری این رویداد، دیداری کوتاه بین رضا پلهوی و یکی از سران ورشکسته اروپایی، ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، ترتیب داده شد که بلافاصله در شبکههای اجتماعی از سوی هوادارانش بهعنوان نشانهای از دیدهشدن در سطح بینالمللی برجسته شد.
* نه قاطع سناتور به پهلوی
اما با آغاز برنامه اصلی نشست، عیار اصلی پهلوی همان ابتدا مشخص شد؛ کریستین امانپور، خبرنگار نشست، از لیندزی گراهام، سناتور تندور و جنگطلب آمریکا، درباره احتمال حمایت از رضا پهلوی پرسید و به حضور او در سالن اشاره کرد. گراهام در پاسخ به این پرسش که آیا حاضر است از او حمایت کند، بهصورت کوتاه و صریح گفت: "نه! "
پرسش کنایهآمیز نازنین بنیادی از پهلوی
طی ماههای گذشته و پیش از آشوبهای دیماه، دعواهای داخلی اپوزیسیون تا سطح سران ضدانقلاب بالاگرفت و نازنین بنیادی توئیتهای کنایهآمیز توماج صالحی علیه سلطنتطلبان را بازنشر میکرد. او اکنون پس از گذشت چندماه، به عنوان پرسشگر رضا پهلوی در نشست حضور پیدا کرده است.
او با اشاره کنایهآمیز به رفتارهای خشونتآمیز سلطنتطلبان از پهلوی پرسید: «برای آشتی ملی و جلوگیری از تبدیل خشم به انتقام چه برنامهای دارید؟ برای اینکه این خشم مردم به انتقام و بیعدالتی منجر نشود و به آشتی ملی برسیم چه برنامهای دارید؟»
پهلوی هم در پاسخ گفت: «ابزار دموکراسی به تنهایی موثر نیست. حتی بهترین قانون اساسی هم داشته باشیم، اگر فرهنگ ما تکثرگرایی و مدنیت را مبنا قرار ندهد، وقتی تسویه حسابها و انتقام را کنار نگذاریم، فایده ندارد.»
* کریستین امانپور هم به پهلوی کنایه زد
در ادامه این جلسه کریستین امانپور نیز به رفتارهای خشونتآمیز طرفداران پهلوی اشاره کرد و پرسید: «خیلی از طرفداران شما هیچگونه شکیبایی درباره دیگران ندارند و به دیگران تهمت میزنند که مخالفانشان همدست جمهوری اسلامی هستند. مایل هستید درباره نحوه رفتار طرفدارانتان چیزی بگویید؟»
رضا پهلوی نیز به او گفت: «من همیشه مخالف خشونت و ارعاب سیاسی بودهام. همه ما برای رسیدن به ایران دمکراتیک هدف مشترک داریم.»
مزاحمت منافقین برای نشست
همزمان با شروع کنفرانس امنیتی مونیخ و سلطنتطلبانی که از قبل برای حمایت ا پهلوی در اطراف نشست برانمهریزی داشتند؛ گروهی از هواداران و اعضای سازمان منافقین، نزدیک محل برگزاری کنفرانس تجمع برگزار کردند.
آنها با شعارهای همزمان علیه نظام جمهوری اسلامی و سلطنت پادشاهی، مخالفت خود را با حاکمیت ایران و همچنین به قدرت رسیدن رضا پهلوی اعلام کردند.
ابوالقاسم رضایی، معاون دبیرخانه نفاق با سخنرانی در این تجمع، اعلام کرد خانمها، آقایان، خواهران و برادران، عصر دیکتاتوری در ایران تمام شده است. آنچه در ایران در جریان است یک اعتراض مقطعی نیست، بگذارید روشنتر بگویم: مردم ایران نه برای بازگشت به گذشته قیام کردهاند، نه برای تعویض یک دیکتاتور با یک دیکتاتور دیگر. پروژه سفیدسازی سلطنت با ارتش حسابهای جعلی و تبلیغات مهندسیشده، توهین به خون جوانانیست که در خیابانها فریاد میزدند.
صبا رضایی نیز در جریان این تجمع گفت حضور پسر دیکتاتور مخلوع ایران در کنفرانس امنیتی مونیخ، لکه ننگی بر این کنفرانس میباشد.
ابوالقاسم رضایی
یکی دیگر از از حواشی حضور رضا پهلوی در نشست امسال، گفتوگوی او با خبرنگار BBC بود. در این گفتوگو، پرسشهایی درباره میزان پایگاه اجتماعی او در داخل ایران و سطح حمایت رسمی دولتهای خارجی مطرح شد. خبرنگار با اشاره به اینکه او تاکنون نتوانسته طیفهای متنوع معترضان داخل کشور را حول یک محور واحد متحد کند و همچنین از پشتیبانی رسمی دولتهای غربی برخوردار نیست، این وضعیت را در تعارض با ادعای اتحاد برای گذار ارزیابی کرد.
پهلوی در پاسخ، با لحنی انتقادی خطاب به خبرنگار گفت انتظار چنین پرسشی را از این شبکه داشته و مدعی شد نام دیگری جز نام او در در ایران شنیده نمیشود. او همچنین تأکید کرد نیازی به تأیید یا مشروعیتبخشی از سوی دولتهای خارجی ندارد!
ریشه این تنش بین بیبیسی و پهلوی به گزارش سال گذشته این شبکه درباره مقایسه همسر بشار اسد با فرح پهلوی در موضوع فرار از کشور برمیگردد؛ گزارشی که موجب مجادله لفظی میان این شبکه و رسانههای حامی پهلوی شد. پس از طرح این پرسش از سوی شبکه نیز، این فضای پرتنش در شبکههای اجتماعی تشدید شد و موجی از حملات لفظی رباتها متوجه بیبیسی گردید.
در ادامه، کسرا ناجی خبرنگار بیبیسی در گزارشی از این نشست عنوان کرد برداشت او از فضای کلی کنفرانس این بوده که برخلاف تبلیغات گسترده رسانههای مخالف جمهوری اسلامی، موضوع ایران در حاشیه مباحث کنفرانس قرار داشته و تمرکز اصلی نشست بر تحولات اوکراین و مسائل امنیتی اروپا بوده است. به گفته کسرا ناجی، پهلوی در پاسخ به پرسشی دیگر از سوی او، پاسخ داده هر فردی که او را نپذیرد، به دموکراسی باور ندارد! به گفته کسری ناجی، محور اظهارات پهلوی برخلاف ادعاهای وی، التماس کمک از دولتهای خارجی بوده است.
حواشی تجمع در اطراف نشست مونیخ
این نشست حواشی دیگری هم داشت و آن تجمع ایرانیان مخالف نظام در اطراف محل برگزاری کنفرانس بود؛ در ویدیوهای منتشر شده ابتدایی از تجمع، مشخص شد که بسیاری از افراد غیرایرانی برای پرکردن فضای تجمع اجاره شده و حتی قادر به تکلم فارسی هم نیستند!
در ادامه تصاویر عجیب دیگری هم در فضای مجازی منتشر شد که نشان میداد چهرههای فرتوتی که در حال سفر به مونیخ و شرکت در تجمع بودند، بی توجه ایام چهلم جانباختگان حوادث دیماه، به رقص و پایکوبی در این سفر شرکت کرده و حتی ویدیو خود را در مجازی منتشر میکنند. حاشیه دیگر این تجمع، حضور پرشمار پرچمهای متنوع ضدایرانی بود. بیش از همه پرچم رژیم صهیونیستی به چشم میخورد و شعار بسیاری از شرکتکنندگان نیز درخواست از رئیس جمهور آمریکا برای حمله به ایران بود.
همزمان با آغاز آشوبهای بیسابقه در هجدهم و نوزدهم دیماه ۱۴۰۴، سران غربی از جمله شخص رئیس جمهور آمریکا، وعدههای سنگینی مبنی بر اقدام نظامی و دخالت در امور ایران به فتنهگران ایرانی دادند؛ این فضاسازی رسانهای انتظاراتی حداکثری در میان طیفی از معترضان و کنشگران برونمرزی ایجاد کرد.
با گذشت زمان و عدم تحقق آن سناریوها تا به این لحظه، بهویژه در شرایطی که نشانههایی از بازگشت به مسیرهای دیپلماتیک و مذاکره دیده شد، بخشی از اپوزیسیون این تغییر رویکرد را بهمثابه عقبنشینی تعبیر کرده و به انتقاد تند از دولتهای غربی روی آورد. در شبکههای اجتماعی نیز فعالان آشوب فحاشی علیه ترامپ و اعضای دولت او را آغاز کرده و رویکرد خود را نسبت به آمریکایی ها محتاطتر کردهاند.
دعوت از پهلوی آنهم برای سخنرانی در حاشیه یک نشست مهم امنیتی تنها برای خاموش کردن هنجرههای فحاش ایرانیان ضدانقلاب در خارج از کشور بوده است؛ حجم توحش فتنهگران چه در ایران و چه در تجمعات ضدایرانی خارج از کشور به حدی بوده که اینبار مقامات غربی را از لغو دعوت از پهلوی در نشست مونیخ برحذر داشته است.
