به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، هوشمندسازی و بهرهگیری از فناوریهای نوین در دستگاه قضائی نقش بسزایی در کاهش اطاله دادرسی و تسهیل دسترسی مراجعان به خدمات قضائی داشته است.
فناوریهای نوین و کاهش هزینههای زمانی و مالی برای مردم و دستگاه قضائی
استفاده مؤثر از فناوریهای نوین در ارائه خدمات بهتر موجب کاهش هزینههای زمانی و مالی برای مردم و دستگاه قضائی است. در همین زمینه اقدامات مؤثری در حوزه هوشمندسازی و بهرهگیری از فناوریهای نوین در اجرای احکام محاکم انجام شده، چنانچه در حال حاضر، کلیه مزایدهها در بستر سامانه ستاد(سامانه تدارکات الکترونیکی دولت) انجام میشود و نظارت بر آنها به صورت برخط صورت میگیرد که این امر به سالمسازی فضای برگزاری مزایدهها و آرامش خاطر اصحاب دعوا کمک کرده است.
از سوی دیگر، استفاده از سامانهها نیز روند شناسایی اموال را با سرعت و دقت بیشتری تسهیل کرده و در مواردی که نیاز به نظارت دادستان باشد، هماهنگیهای لازم انجام میشود. سامانه(ساما) شناسایی محکومین متواری را آسان کرده و با صدور نیابتهای سراسری، مشکلات مردم در جلب محکومیت کاهش یافته است. به طوری که در موارد صدور برگ جلب، محکوم علیه بدون نیاز به مراجعه مجدد، به مراجع قانونی جلب میشود.
حجتالاسلام غلامحسین محسنی اژهای رئیس قوه قضائیه، نیز همواره بر گسترش فناوریهای نوین و حرکت به سمت قوه قضائیه هوشمند تأکید کردهاند.
رئیس قوه قضائیه در جلسه ستاد راهبری اجرای سند تحول قضائی(۲۸ فروردین ۱۴۰۳) با اشاره به این مطلب که قوه قضائیه از پیشتازان عرصه توسعه فناوری بوده است افزود: هوشمندسازی خدمات و فرآیندهای قضائی و توسعه ابزارهای فناورانه در قوه قضائیه، یک امر اختیاری نیست بلکه ما مجبور هستیم که به سمت هوشمندسازی و بهرهگیری هرچه بیشتر از ابزارهای فناورانه حرکت کنیم و باید در این مسیر همه تدابیر لازم از جمله سرمایهگذاری، تخصیص بودجه، آموزش و جذب عناصر متخصص را اتخاذ کنیم.
بر حجم و کیفیت ابزارها و روشهای فناورانه در دستگاه قضائی بیفزاییم
محسنیاژهای اخیرا و در روز ۲۶ بهمن در جلسه معرفی و رونمایی از برخی از دستاوردهای مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه، گفت: برای توسعه و بسط عدالت و همچنین تسهیل و تسریع در امورات قضائی و حقوقی مردم، ناگزیر هستیم تا هرچه بیشتر بر حجم و کیفیت ابزارها و روشهای فناورانه در دستگاه قضائی بیفزاییم؛ امروز کاربرد فناوریهای نوین و هوش مصنوعی در عرصههای مختلف زیست بشری و حوزههای مرتبط با حکمرانی، نه یک انتخاب و اختیار بلکه یک اجبار و امر اجتنابناپذیر است؛ دیگر نمیتوان با اتکاء به ابزارها و روشهای قدیمی، امور مرتبط با زندگی مردم در حوزههای اجتماعی و حکومتی را تمشیّت کرد.
دادگستری استان گلستان نیز با انجام ۷۰ تا ۸۰ درصد رسیدگیها به پرونده زندانیان بهصورت الکترونیکی و همچنین با استفاده بهینه و حداکثری از سامانههای قضائی از این مسیر دور نمانده است.
توسعه گسترده خدمات قضائی غیرحضوری و الکترونیکی در استان گلستان
حجتالاسلام سیدمحسن رسولی، معاون آمار و فناوری اطلاعات دادگستری گلستان، از توسعه گسترده خدمات قضائی غیرحضوری و الکترونیکی در استان خبر داد و افزود: بخش قابل توجهی از فرآیندهای دادرسی و ارائه خدمات قضائی بدون مراجعه حضوری و از طریق بسترهای الکترونیکی انجام میشود.
وی، با اشاره به دادرسی الکترونیکی زندانیان گفت: در حال حاضر بین ۷۰ تا ۸۰ درصد رسیدگیها به پرونده زندانیان در استان بهصورت الکترونیکی انجام میشود که نقش مهمی در کاهش اعزامها، هزینهها و آسیبهای جانبی دارد.
امکان شرکت غیرحضوری مردم در دادگاهها
معاون آمار و فناوری اطلاعات دادگستری گلستان با اشاره به فراهم بودن زیرساخت شرکت اینترنتی مردم در جلسات دادگاه در استان افزود: هر شهروند، اعم از طرفین پرونده، شاهد یا طرف دعوا میتواند بدون سفر به شهر یا استان دیگر، تنها با ثبت درخواست از طریق سامانه قضائی و دسترسی به اینترنت، در جلسه دادگاه بهصورت برخط حضور پیدا کند.
دادگاههای علنی برخط
وی گفت: امسال ۴۱ مورد دادگاه علنی آنلاین در استان برگزار شد که مورد استقبال اساتید، دانشجویان حقوق و علاقهمندان به مباحث قضائی قرار گرفت و این روند با اطلاعرسانی عمومی ادامه دارد.
خدمات خودکاربری قضائی
معاون آمار و فناوری اطلاعات دادگستری گلستان از فعال بودن خدمات «خودکاربری» برای عموم مردم خبر داد و افزود: بسیاری از لوایح ساده بهصورت پیشفرض در سامانههای قضائی درگاه عدل ایران(https://adliran.ir) وجود دارد و شهروندان میتوانند بدون مراجعه به دفاتر خدمات قضائی یا وکلا، شخصاً لوایح خود را ثبت کنند.
مجازاتهای جایگزین حبس با رویکرد الزام به خدمات عمومی رایگان
حجتالاسلام رسولی در ادامه به استفاده از شیوههای نوین در اجرای احکام اشاره کرد و گفت: خدمات عمومی رایگان بهعنوان یکی از مجازاتهای جایگزین حبس در جرایم درجه ۵ تا ۸ و با تمایل متهم قابل اعمال است. سال گذشته ۵۵۹ حکم در این زمینه صادر شد و در ۱۰ ماهه امسال نیز ۵۵۳ حکم صادر شده است.
وی همچنین درباره نظارت الکترونیکی محکومان افزود: در ۱۰ ماهه امسال ۳۷۲ نفر دوران محکومیت خود را تحت نظارت الکترونیکی(پابند) سپری کردهاند، اقدامی که در کاهش پیامدهای اجتماعی زندان، بهویژه برای جوانان و خانوادهها، مؤثر است.
معاون آمار و فناوری اطلاعات دادگستری گلستان گفت: گسترش خدمات غیرحضوری قضائی علاوه بر تسهیل دسترسی مردم به عدالت سبب کاهش مراجعات فیزیکی مردم به محاکم میشود.
