همشهری آنلاین - مریم شیرافکن: این پژوهش که توسط محققان Harvard University انجام شده، بیش از ۱۰۰ هزار نفر را برای چند دهه دنبال کرده و یکی از جامعترین بررسیها در این زمینه محسوب میشود.
این مطالعه چگونه انجام شد؟
پژوهشگران اطلاعات بیش از ۱۳۰ هزار مرد و زن را بررسی کردند و عادات غذایی آنها را طی حدود ۴۰ سال پیگیری کردند. شرکتکنندگان مرتب گزارش میدادند که چقدر قهوه کافئیندار، قهوه بدون کافئین یا چای مینوشند.
در طول زمان، محققان موارد زوال عقل، تغییرات حافظه و عملکرد شناختی افراد را ثبت کردند و نتایج را با سبک زندگی، فعالیت بدنی، تغذیه و عوامل دیگر مقایسه کردند.
نتیجه اصلی: مصرف متعادل بهترین اثر را دارد
یافتهها نشان دادند:
افرادی که بیشترین میزان قهوه کافئیندار مصرف میکردند، حدود ۱۸٪ کمتر در معرض زوال عقل بودند.
مصرفکنندگان بیشتر چای نیز حدود ۱۴٪ کاهش خطر داشتند.
بهترین میزان مصرف:
- ۲ تا ۳ فنجان قهوه در روز
- یا ۱ تا ۲ فنجان چای در روز
مصرف بیشتر از این مقدار، مزیت اضافی نشان نداد.
نکته مهم: قهوه بدون کافئین چنین اثری نداشت. این موضوع نشان میدهد کافئین احتمالاً عامل اصلی محافظت از مغز است.
چرا قهوه و چای میتوانند از مغز محافظت کنند؟
این نوشیدنیها ترکیبات فعال زیستی دارند که به سلامت مغز کمک میکنند:
- کاهش التهاب مزمن
- کاهش استرس اکسیداتیو (آسیب سلولی)
- بهبود جریان خون مغز
- تحریک سیستم عصبی و افزایش هوشیاری
این عوامل همگی با کاهش سرعت افت عملکرد شناختی مرتبط هستند.
آیا فقط نوشیدن قهوه یا چای کافی است؟
خیر. محققان تأکید میکنند که این نوشیدنیها فقط بخشی از یک سبک زندگی سالم برای مغز هستند.
برای محافظت واقعی از عملکرد شناختی باید این موارد را هم رعایت کنید:
- فعالیت بدنی منظم
- خواب کافی و باکیفیت
- تغذیه متعادل (میوه، سبزی، ماهی، غلات کامل)
- ارتباط اجتماعی فعال
- کنترل استرس
قهوه یا چای بهتنهایی معجزه نمیکنند، اما میتوانند نقش حمایتی داشته باشند.
نکات عملی برای استفاده از این یافتهها
اگر قصد دارید از فواید مغزی این نوشیدنیها بهره ببرید:
- مصرف را در حد متعادل نگه دارید؛
- قهوه یا چای ساده بنوشید (بدون شکر زیاد)؛
- در طول روز پخش کنید، نه یکباره؛
- اگر به کافئین حساس هستید با پزشک مشورت کنید.
محدودیت مهم پژوهش
این مطالعه نشان میدهد بین مصرف نوشیدنیهای کافئیندار و کاهش خطر زوال عقل ارتباط وجود دارد، اما ثابت نمیکند که این نوشیدنیها مستقیماً علت کاهش خطر هستند. عوامل سبک زندگی دیگر نیز ممکن است نقش داشته باشند.
کلام آخر
اگر قهوه یا چای دوست دارید، احتمالاً برای مغزتان هم مفید است.
مصرف متعادل نوشیدنیهای کافئیندار میتواند با کاهش خطر زوال عقل و حفظ عملکرد شناختی مرتبط باشد. بهترین نتیجه زمانی حاصل میشود که این عادت را در کنار سبک زندگی سالم حفظ کنید.
منبع: eatingwell
