به گزارش ایرنا، اینجا در استان فارس، هر شعلهای که در افق دشتهای مرودشت ،پاسارگاد، ارسنجان، فسا و دیگر نقاط استان زبانه میکشد، نه یک رسم زراعی، که زخمی عمیق بر پیکره نحیف محیط زیست است.
خاک، تشنه حیات
کارشناس حوزه محیط زیست و حفاظت از خاک، وقتی از این پدیده سخن میگویند، صدایش آمیخته به اندوه است.
آنها که سالها عمر خود را در بررسی کیفیت خاکهای کشاورزی فارس صرف کرده اند، میگویند که بسیاری از کشاورزان تصور میکنند سوزاندن کاه و کلش، راهی ساده برای پاکسازی زمین و مبارزه با آفات است اما حقیقت این است که با هر بار آتش زدن، در واقع مغز متفکر خاک سوزانده می شود.
دبیرکل انجمن دوستداران محیط زیست فارس در این باره به ایرنا گفت: میکروارگانیسمها و مواد آلی موجود در لایههای سطحی خاک، موتور محرک باروری زمین است.
محمدرضا گل همیشه بهار افزود: دمای ناشی از آتش زدن کاه، تا چندین سانتیمتر در عمق خاک نفوذ میکند و عملا حیات بیولوژیکی خاک را استرلیزه و عقیم میکند، این یعنی بعد از چند سال، زمینی که روزگاری با یک کود ساده، سرسبز میشد، حالا به زمینی سفت، نفوذناپذیر و نیازمند حجم بی سابقهای از کودهای شیمیایی تبدیل شده است.
دود، ریههای فارس را هدف گرفته است
او ادامه داد: خسارت تنها به خاک محدود نمیشود، این سیاهه که هر سال بر آسمان استان کشیده میشود، حاوی ذرات معلق (PM۲.۵) است که به راحتی راهی ریههای شهروندان میشوند، علاوه بر این آزاد شدن گازهای گلخانهای حاصل از احتراق ناقص، سهم کوچکی در تغییرات اقلیمی محلی دارد که خشکسالی را تشدید میکند.
وی اضافه کرد: وقتی لایه سطحی خاک که نقش اسفنج را برای جذب آبهای زیرزمینی ایفا میکند توسط آتش از بین میرود، هر بارندگی ناچیزی در استان، نه به سفرههای زیرزمینی، بلکه به سیلابهای مخرب تبدیل میشود که خاک حاصلخیز را با خود میبرد.
راهی به سوی آگاهی
آتش زدن کاه و کلش، بر اساس ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی و قانون مدیریت پسماند، جرم محسوب میشود، اما برخوردهای قهری، به تنهایی حریف سنتهای کهنه نشدهاند.
کارشناسان معتقدند آموزش شیوههای کشاورزی حفاظتی و استفاده از دستگاههای خردکننده کاه برای بازگرداندن بقایای گیاهی به خاک تنها راه نجات است.
سوزاندن آینده
سوزاندن مزارع، سوزاندن آینده است؛ تلاشی نافرجام برای زدودن بقایای محصول، که در نهایت محصول سالهای بعد را نیز در شعلههای خود میبلعد، شاید وقت آن رسیده باشد که کشاورزان فارس، به جای کشیدن کبریت بر خرمن، شعله آگاهی را در دستانشان بگیرند تا زمین، همچنان به دستهایشان وفادار بماند.
اثرات زیان بار آتش زدن کاه و کلش بر میراث فرهنگی غنی فارس
ملیحه عبدالهی کارشناس میراث فرهنگی در این باره به ایرنا گفت: آتش زدن کاه و کلش و بقایای مانده در مزارع کشاورزی به آثار باستانی فارس به ویژه به آثار سنگی، لطمه جبران ناپذیر می زند.
وی افزود: از جمله آثاری که در معرض آسیب این آتش سوزی ها قرار دارد، تخت جمشید و پاسارگاد و هزاران اثر ارزشمند تاریخی ، کهن و بین المللی فارس که در این محدوده قرار دارد.
وی اظهار کرد: با آتش زدن بقایای کشاورزی در مزارع شهرستان های مرودشت و پاسارگاد، هاله ای از دود و ذرات مخرب آسمان اطراف این آثار باستانی را فرا می گیرد که انبوه دود و ذرات مخرب برای مجموعه تخت جمشید و پاسارگاد بسیار مخرب است.
او اظهار کرد: این عمل همچنین به گرم شدن محیط پیرامونی آثار تاریخی منجر می شود و موجب می گردد که گرما بر سنگها و ستون های سنگی اثر مخرب بگذارد.
عبدالهی گفت: تخت جمشید و پاسارگاد ۲ اثر باستانی با پیشینه کهن تاریخی است و همگان وظیفه دارند بیش از این برای حفاظت و نگهداری از این تمدن کهن مشارکت کنند.
وی خواستار برخورد مسئولان محلی با کسانی که موازین زیست محیطی را رعایت نمی کنند و اقدام به آتش زدن بقایای کشاورزی می کنند، شد.
برخورد قانونی در انتظار است
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان فارس نیز گفت: با افرادی که کاه وکلش و بقایای کشاورزی برجای مانده در مزارع را به آتش بکشند و موجب آلودگی هوا و محیط زیست شوند، برخورد قانونی می شود.
لیلا تاجگردون افزود: هماهنگی های لازم با سازمان جهادکشاورزی و مسئولان شهرستان های مختلف صورت گرفته است تا در صورت به آتش کشیدن بقایای مزارع با خاطیان برخورد شود.
وی اظهار کرد: روند به آتش کشیدن کاه وکلش برجای مانده در مزارع به صورت اقدامی مغایر با محیط زیست ادامه دارد و این اقدام غیربهداشتی علاوه بر آن که موجب تشدید آلودگی هوا می شود، منجر به از بین رفتن عناصر زنده خاک و وارد آمدن زیان به خاک کشاورزی نیز خواهد شد.
آتش زدن کاه و کلش و بقایای کشاورزی برجای مانده در مزارع پس از برداشت محصول هر سال در فصل تابستان به صورت فراگیر در مناطق مختلف استان فارس ادامه دارد و هر روز هاله ای از دود و خاکستر آسمان شهرهای این استان را فرا می گیرد.
کاه و کلش، سرمایه زمین و زراعت دوم؛ آن را آتش نزنید
امروزه برخی کشاورزان پس از برداشت محصولات به ویژه غلات برای آماده کردن زمین به منظور کشت بعدی، اقدام به آتش زدن بقایا و کاه و کلش کشت قبلی می کنند تا زمین زودتر آماده شخم شود، غافل از اینکه با این کار خاک و مواد مغذی آن از بین می رود.
آتش زدن باقی مانده محصول درو شده از اواخر اردیبهشت ماه هر سال آغاز و تا میانه تابستان پس از برداشت غلات مختلف ادامه دارد که این اقدام به فرهنگ اشتباهی در حوزه کشاورزی تبدیل شده و به خاک آسیب فراوانی وارد می کند.
کارشناسان کشاورزی معتقدند، سوزاندن کاه و کلش بعد از برداشت محصول، میکرو ارگانیزم های خاک از جمله انواع باکتری، قارچ، جلبک و گلسنگ و همچنین مواد آلی خاک را نابود می کند و مواد مغذی زمین را از بین برده و آلودگی محیط زیست را نیز در پی دارد.
معرفی عاملان آتش سوزی کاه و کلش فارس به دادگاه
رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان مهر نیز طی روزهای اخیر گفت: یگان حفاظت محیط زیست این شهرستان در پی دریافت گزارشهای متعدد مردمی، ۱۰ نفر از عاملان سوزاندن کاه و کلش مزارع را شناسایی و به مرجع قضایی ارجاع داد.
علیرضا فرجی سوزاندن بقایای محصولات کشاورزی را اقدامی غیراصولی و مخاطرهآمیز دانست که سلامت شهروندان را با آلودگیهای محیط زیستی تهدید میکند.
وی تاکید کرد: تمامی اراضی که در آن اقدام به آتشسوزی شده است، تحت پایش دقیق قرار دارند و هویت مالکان اراضی پس از تحقیقات کامل جهت رسیدگی قضایی مستندسازی میشود.
تصادف زیان دیگر آتش زدن کاه و کلش در جادههای فارس
بسیاری از مزارع کشاورزی در سطح استان فارس در اطراف جادهها، بزرگراهها و اتوبان قرار دارد و آتش زدن کاه و کلش در این مناطق موجب هدایت دود سنگین و حاله خاکستری به سمت جادهها می شود که دید رانندگان را به شدت کاهش داده و موجب ترمزهای ناگهانی و بروز خسارات و تصادف سنگین می شود.
آتش زدن کاه و کلش موجب آلودگی محیط زیست میشود و ریههای شهروندان را با خطر جدی مواجه میکند، علاوه بر آلودگی محیط زیست و کاهش درآمد کشاورزان، تصادف سومین دستاورد آتش زدن ضایعات کشاورزی است.
