به گزارش خبرنگار ایرنا، این کاخ ساسانی که پس از گذر از هزارهها، هنوز در ۶ کیلومتری جاده فیروزآباد به شیراز قد علم کرده، منصوب به اردشیر بابکان است.
این بنا که با شکوه تمام در دامنه کوهی مشرف به جاده قرار دارد، دارای معماری هنرمندانه و تماشایی است و با مصالح لاشهسنگ، گچ دستکوب و ملاط ساروج ساخته شده است؛ این کاخ به «تچر» تخت جمشید شباهت دارد و گفته میشود که کاخ ییلاقی اردشیر بوده است.
اما به گفته سرپرست کاوش باستانشناسی اخیر این کاخ، پرسشهای اساسی درباره نقش و کارکرد آن در تاریخ ساسانی مطرح است که باید پاسخ داده شود.
آخرین کاوش در شهریور ۱۳۵۷
آزیتا میرزایی به خبرنگار ایرنا گفت: کاخ اردشیر فیروزآباد هم از لحاظ هنر معماری و هم از نظر قدمت، از بناهای ارزشمند ساسانی به شمار میرود، اما اطلاعات کافی از آن در دست نداریم که بدانیم در کجای تاریخ ساسانی قرار دارد.
او افزود: آخرین کاوش در کاخ اردشیر بابکان در شهریور ۱۳۵۷ از سوی یک تیم خارجی انجام شده است و از آن به بعد، اقدامات در آن محدود به حفاظت بوده است.
ضرورت کاوش پیوسته در مرکز ۲ امپراتوری بزرگ جهان باستان
سرپرست کاوش باستانشناسی کاخ اردشیر بابکان فیروزآباد ادامه داد: سال گذشته وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در ۲ سفر خود به فارس، بر کاوش و ازسرگیری پژوهشهای باستانشناسی در محوطههای تاریخی این استان، از جمله کاخ ساسانی فیروزآباد، تاکید کرد و مدیرکل میراث فرهنگی فارس نیز آن را پیگیری نمود.
میرزایی یادآور شد: فارس مرکز ۲ امپراتوری بزرگ جهان باستان بوده و انجام پیوسته کاوشها و پژوهشهای باستانشناسی در این استان ضروری است.
تعریف طرح پنجساله برای روشن شدن زوایای تاریخ ساسانی در فیروزآباد
او گفت: به این منظور، یک طرح پنجساله برای کاوش و فهم جایگاه کاخ اردشیر بابکان در تاریخ امپراتوری ساسانی تعریف شد و تیم کاوش از دیماه تا آغاز جنگ تحمیلی در اسفند گذشته، در این محوطه مستقر و مشغول فعالیت بود.
میرزایی با تاکید بر اینکه این طرح در پاسخ به پرسشهای کلیدی درباره تاریخ ساسانیان و بهبود درک ما از این دوره تاریخی بسیار موثر است، ادامه داد: در این برنامه از باستانشناسی و علوم میانرشتهای استفاده شده و علاوه بر آن، مطالعات ژئوفیزیک نیز در این محوطه انجام میشود.
چرا کاوش فوری در کاخ ساسانی فیروزآباد ضرورت داشت؟
سرپرست کاوش کاخ اردشیر بابکان ساسانی فیروزآباد گفت: با توجه به اینکه گورستان روستا در عرصه این اثر ارزشمند ساسانی قرار گرفته و در حال توسعه نیز هست، آغاز هرچه سریعتر کاوش در این محوطه ضروری بود.
او با تاکید بر اینکه در خصوص این گورستان نمیتوان انگشت اشاره را به سوی هیچ کس نشانه رفت، اظهار کرد: گورستان این روستا از گذشته در همین محل بوده و اکنون برای انتقال آن، تلاش جمعی و فوری همه دستگاههای استانی مرتبط، از جمله استانداری با عاملیت میراث فرهنگی، را میطلبد.
مرگ منتظر نمیماند و با هر دفن در این گورستان، امکان کاوش در یک بخش از محوطه از بین میرود.
میرزایی ادامه داد: مرگ منتظر نمیماند و با هر دفن در این گورستان، امکان کاوش در یک بخش از محوطه از بین میرود.
سرپرست کاوش کاخ اردشیر بابکان ساسانی فیروزآباد بیان کرد: به همین دلیل کاوش را از ضلع شمالغربی محوطه، روبهروی بخش برجای کاخ، آغاز کردیم؛ ضمن اینکه نمایش بقایای باستانشناسی مانع از توسعه این گورستان خواهد شد.
یافتههای نخستین کاوش در کاخ اردشیر فیروزآباد
میرزایی اعلام کرد: طی ۵۰ روز، موفق به کاوش حدود ۴۵۰ متر از این محوطه باستانی شدیم که حاصل آن کشف یک اتاق بزرگ ۱۴ در هشت متری و دیواره ضلع غربی بیرونی سازه بود.
سرپرست کاوش کاخ اردشیر بابکان ساسانی فیروزآباد افزود: مهمترین دستاورد کاوش تا اینجای کار، شناسایی بقایای معماری است که نشاندهنده ساخت کاخ در چهار فاز زمانی میباشد.
او تاکید کرد: هر یافته در کاوش باستانشناسی مانند تکههای یک پازل است که برای روشن شدن مفهوم آن باید در کنار هم قرار گیرند؛ بنابراین هنوز نمیتوان درباره ارتباط بخش کشفشده با بخش برجای کاخ و کارکرد آن نظری داد.
میرزایی گفت: این کاوش و مطالعه پنجساله باید تکمیل شود و امیدواریم تابستان ۱۴۰۵ از سرگرفته شود؛ همچنین امیدواریم شرایط کشور به حالت پایدار بازگردد و تخصیص اعتبارات به این پروژه نیز دچار انقباض نشود.
به گزارش ایرنا، منظر ساسانی فارس شامل هشت محوطه و بنای باستانی در سه شهرستان فیروزآباد، سروستان و کازرون در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.
