به گزارش ایرنا، منطقه سیستان در شمال سیستان و بلوچستان طی بیشاز ۲ دهه گذشته با خشکسالیهای پیدرپی و کاهش شدید ورودی آب از رودخانه هیرمند مواجه بوده است؛ شرایطی که بخش کشاورزی به عنوان مهمترین رکن اقتصاد این منطقه را با مشکلات فراوانی روبهرو کرده و معیشت هزاران خانوار روستایی را تحت تاثیر قرار داده است.
با وجود این شرایط، بهرهگیری از ظرفیتهای بومی و اجرای طرحهای جایگزین تامین آب، زمینه تداوم بخشی از فعالیتهای کشاورزی را در منطقه فراهم کرده است. سیستان با برخورداری از اراضی حاصلخیز، نیروی انسانی توانمند و سابقه طولانی در تولید محصولات زراعی، باغی و دامی همچنان یکی از قطبهای مهم کشاورزی شرق کشور به شمار میرود.
در این میان شهرستان زهک به عنوان یکی از مهمترین مناطق کشاورزی سیستان، طی سالهای اخیر با تکیه بر توسعه گلخانهها، استفاده از روشهای نوین آبیاری، گسترش کشت گیاهان کمآببر و بهرهگیری از آب چاهکها تلاش کرده است بخشی از آثار خشکسالی را جبران کند.
حفر چاهکها در سالهای اخیر به یکی از مهمترین راهکارهای حفظ کشاورزی در منطقه تبدیل شده است؛ اقدامی که علاوه بر تامین بخشی از نیاز آبی مزارع، زمینه اشتغال، ماندگاری جمعیت روستایی و جلوگیری از مهاجرت را نیز فراهم کرده است.
فرماندار زهک در گفتوگو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: یکی از اقدامات مهم انجام شده در شهرستان، تامین اعتبارات استانی و ملی برای حفر چاهکها بوده که نقش موثری در حفظ کشاورزی و ماندگاری مردم در روستاها داشته است.
روحالله جهانتیغ، بیان کرد: چاهکها امکان ادامه فعالیت کشاورزان را فراهم کرده و موجب شده است بخشی از تولیدات کشاورزی در منطقه تداوم یابد.
فرماندار زهک افزود: در حال حاضر محصولات مختلفی از جمله گندم، محصولات جالیزی و به ویژه تولیدات گلخانهای با استفاده از آب چاهکها در سطح شهرستان کشت میشود.
وی با اشاره به توسعه قابل توجه گلخانهها در زهک گفت: حدود ۲ هزار واحد گلخانهای در منطقه فعال است و این شهرستان در سال ۱۴۰۴ پس از استان تهران رتبه دوم کشور را در توسعه واحدهای گلخانهای کسب کرد.
جهانتیغ ادامه داد: تلاش ما بر اینست که با بهرهگیری از روشهای نوین آبیاری و اصلاح الگوی کشت، حداکثر بهرهوری از منابع محدود آبی حاصل شود تا ضمن افزایش تولید و کیفیت محصولات، زمینه اشتغال و بهبود معیشت روستاییان نیز فراهم شود.
وی تاکید کرد: استفاده بهینه از منابع آبی موجود علاوه بر کمک به تولید، نقش مهمی در امیدآفرینی، تثبیت جمعیت روستایی و جلوگیری از خالی شدن روستاها دارد.
فعالیت بیشاز ۲ هزار واحد گلخانهای در زهک
مدیر جهاد کشاورزی زهک نیز با اشاره به شرایط بحرانی منابع آبی منطقه گفت: خشکسالیهای مداوم و کاهش ورودی آب هیرمند موجب شد کشاورزان با حمایتهای دولتی و مشارکت مردمی به سمت حفر چاهکها حرکت کنند.
محمد لکزایی، اظهار کرد: طی سالهای گذشته بیشاز پنج هزار و ۶۵۰ حلقه چاهک در منطقه حفر شده که به دلیل افت سطح آب و فرسودگی، بخشی از آنها از مدار خارج شده است.
وی افزود: آب تامین شده از این چاهکها موجب احیای بخشی از فعالیتهای کشاورزی شده و در حوزههای زراعت، باغداری و گلخانهای تحول قابل توجهی ایجاد کرده است.
مدیر جهاد کشاورزی زهک بیان کرد: در بخش گلخانهای بیشاز ۲ هزار واحد گلخانه صنعتی و خانگی در شهرستان به بهرهبرداری رسیده که سهم مهمی در تولید و اشتغال منطقه دارند.
وی همچنین از فعالیت ۴۶۵ استخر پرورش ماهی در زهک خبر داد و گفت: این استخرها به صورت دومنظوره برای ذخیره آب و همچنین تامین پساب مورد نیاز گلخانهها، گیاهان دارویی و سایر محصولات کشاورزی مورد استفاده قرار میگیرند.
لکزایی با تاکید بر ضرورت توسعه کشتهای کمآببر افزود: سیاست جهاد کشاورزی هدایت بهرهبرداران به سمت کشت گلخانهای، گیاهان دارویی و محصولات با نیاز آبی کمتر است تا ضمن کاهش مصرف آب، درآمد بیشتری نصیب کشاورزان شود.
وی ادامه داد: توسعه صنایع فرآوری گیاهان دارویی نیز در دستور کار قرار دارد تا امکان خرید، فرآوری و عرضه مناسب این محصولات فراهم شود.
مدیر جهاد کشاورزی زهک درباره وضعیت کشتهای زراعی شهرستان گفت: با وجود محدودیت منابع آبی، امسال حدود پنج هزار هکتار گندم،حدود ۹۰۰ هکتار جو و یونجه و بیشاز ۸۰۰ هکتار سورگوم علوفهای در منطقه کشت شده یا در برنامه تولید قرار دارد.
وی خاطرنشان کرد: چاهکها علاوهبر حفظ تولید، موجب ایجاد اشتغال و افزایش درآمد خانوارهای روستایی شده و در برخی مناطق حتی زمینه مهاجرت معکوس و بازگشت مردم به روستاها را فراهم کردهاند.
لکزایی تصریح کرد: تداوم حمایت از طرحهای تامین آب، توسعه کشتهای کمآببر و بهرهگیری از فناوریهای نوین میتواند نقش مهمی در پایداری کشاورزی و معیشت مردم منطقه سیستان داشته باشد.
به گزارش ایرنا، شهرستان زهک در ۲۲۰ کیلومتری شمال زاهدان مرکز استان سیستان و بلوچستان واقع شده و یکی از شهرستانهای پنجگانه منطقه سیستان است.
