به گزارش ایرنا، در حاشیه یکی از موکبهای مستقر در بلوار جمهوری اسلامی، زنی میانسال با صورتی آفتابسوخته و لبخندی مهربان، بستهای از غذای گرم را به دست جوانی میدهد و آرام میگوید: «غدیر یعنی همین؛ دست به دست شدن مهربانی.» پیرمردی که کمی آنطرفتر کنار سفرهای کوچک نشسته، به جمعیت اشاره میکند و میگوید: «سالهاست در این روز مهمانی میدهیم؛ فرقش این است که امسال همه گروه ها آمدهاند، تا کنار هم باشیم.»
غدیر؛ فراتر از یک جشن مذهبی
عید غدیر خم، یکی از مهمترین اعیاد مسلمانان به ویژه شیعیان است؛ روزی که بر اساس روایت های تاریخی، پیامبر اسلام حضرت محمد (ص)، حضرت علی (ع) را به عنوان جانشین خود برگزید. این واقعه نه فقط یک رویداد تاریخی، بلکه نقطه اتصال نسلهای پیاپی در بازاندیشی ارزشهای دینی و اجتماعی بوده است. در فرهنگ ایرانی و شیعی، غدیر به نماد عدالت، همبستگی و مسئولیت اجتماعی بدل شده و هر ساله در شهرها و روستاهای ایران، با آیینها و مراسمهای خاص گرامی داشته میشود.
در سال جاری، تقارن عید غدیر با سالگرد ارتحال امام خمینی (ره)، بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، به روزهای غدیر حالوهوایی ویژه بخشیده است.
حجتالاسلام سید رضا افتخاری، مدیرکل سازمان تبلیغات اسلامی استان کهگیلویه و بویراحمد، اظهار کرد: «عید غدیر، عید ولایت و امامت است. همزمانی آن با ایام مقاومت و حماسهآفرینی مردم ایران، جلوهای مضاعف به برنامهها داده است. ما تلاش کردیم شکوه این روز را در متن زندگی مردم جاری کنیم.»
۶۰۰ موکب؛ نماد همبستگی مردمی
به گفته حجت الاسلام افتخاری امسال بیش از ۶۰۰ موکب مردمی در سراسر استان کهگیلویه و بویراحمد برپا شده است. این موکبها، که توسط گروههای مردمی، هیأتهای مذهبی و داوطلبان اداره میشوند، نه تنها نقش اصلی در پذیرایی از مردم دارند، بلکه بستری برای اجرای برنامههای فرهنگی، اجتماعی و هنری به شمار میآیند.
از ساعات ابتدایی روز عید غدیر، موکبها میزبان هزاران نفر میشوند. در گوشهای، گروهی از جوانان با اجرای سرود و برنامههای نمایشی فضای عید را شادتر میکنند. کودکان در مسابقات نقاشی و بازیهای گروهی شرکت میکنند. در مکانی دیگر، بانوان داوطلب بستههای معیشتی و فرهنگی را برای خانوادههای نیازمند آماده میکنند.
رضا محمدی، عضو یکی از هیأتهای مذهبی یاسوج، میگوید: «سالهای قبل ما خودمان سفره پهن میکردیم، اما امسال همسایهها و حتی مغازهدارها هم داوطلب شدند. این یعنی غدیر دارد دوباره جان میگیرد.»
سمانه فاضلی، معلم یکی از مدارس منطقه، میافزاید: «جشن امسال برای بچهها بسیار مهیج است. آنها در کنار شادی، درس وطن دوستی، کمک و احترام به بزرگترها را یاد میگیرند.»
جزئیات جشن؛ از خیابان تا خانهها
برنامههای عید غدیر در سراسر شهر و روستاهای استان گسترده است. مراسم از شامگاه عید، همزمان با نماز مغرب و عشا در بلوار جمهوری اسلامی آغاز شد و تا نیمههای شب ادامه یافت.
روز عید نیز خیابان جمهوری اسلامی به روی خودروها بسته میشود تا مردم آزادانه در آیین های خیابانی شرکت کنند. برنامههای متنوع دیگری همچون مسابقات فرهنگی، جنگهای مختلف، برنامههای ویژه کودکان، اجرای گروههای موسیقی سنتی و اهدای جوایز نیز در دستور کار موکبها قرار گرفته است.
آمارهای ارائهشده از سوی سازمان تبلیغات اسلامی نشان میدهد که امسال، بیش از ۲۰ هزار نفر در مراسمهای عید غدیر در مرکز استان شرکت کردهاند.
در شهرهای کوچکتر و روستاها، مردم با برپایی سفرههای ساده و تقسیم نذری، غدیر را در کانون خانواده و همسایگی گرامی داشتهاند.
پخش زنده پیام رهبری و بزرگداشت امام خمینی (ره)
یکی دیگر از برنامههای امسال، پخش مستقیم پیام مقام معظم رهبری به مناسبت سالگرد ارتحال امام خمینی (ره) در محل برگزاری جشنهای عید غدیر بود.
این اقدام با استقبال گسترده حضار مواجه شد و فضای همبستگی و وحدت را تقویت کرد.
حجتالاسلام افتخاری در این خصوص میگوید: «امسال تلاش کردیم پیوند معنوی میان مناسبتهای تاریخی و رویدادهای روز را به مردم نشان دهیم. پیام رهبری، یادآور ادامه راه امام خمینی و اهمیت ولایتمداری است.»
تحلیل: چرا غدیر مهم است؟
نگاهی به تاریخ معاصر ایران نشان میدهد که مفاهیمی چون وحدت، همدلی و مقاومت، همواره با مناسبتهایی چون عید غدیر پیوند خوردهاند. کارشناسان اجتماعی باور دارند که بحرانهای اقتصادی و تغییرات اجتماعی، جامعه را نیازمند بازتعریف هویت جمعی و تقویت پیوندهای درونی میکند. به گفته دکتر محسن جبارنژاد، جامعهشناس: «آیینهای مذهبی مانند غدیر، بستری برای همگرایی و گفتگو میان نسلها و اقشار مختلف فراهم میآورد. این روز فرصتی است تا مردم نقش اجتماعی خود را به یاد بیاورند و پیوندهای انسانی را تقویت کنند.»
البته چالشها نیز وجود دارد. برخی از شهروندان معتقدند که گسترش مشکلات معیشتی و مسائل اقتصادی، بر این برنامه ها سایه افکنده است. اما سارا احدی، از داوطلبان موکبها، با امیدواری میگوید: «درست است که مشکلات زیاد است، اما همین که مردم کنار هم جمع میشوند و با هم بودن را تجربه میکنند، یعنی غدیر هنوز زنده است.»
پیشینه و زمینه اجتماعی
عید غدیر در تقویم اجتماعی و مذهبی ایران جایگاه ویژهای دارد. این روز از دیرباز نه فقط یک جشن مذهبی، بلکه بهانهای برای تقویت پیوندهای خانواده، همسایگی و اجتماع بوده است.
برپایی سفرههای ساده، اطعام همگانی، اجرای نمایشهای آیینی و برنامههای سرود و شعرخوانی از رسوم رایج این عید به شمار میرود.
در سالهای اخیر، توجه به ابعاد اجتماعی عید غدیر شدت گرفته است. مسوولان تلاش کردهاند آیینها را فراگیرتر و مردمیتر برگزار کنند. مشارکت گروههای مختلف، از جوانان و زنان تا سالمندان، به غنای فرهنگی و اجتماعی این مراسم افزوده است.
نگاهی به آینده؛ غدیر، فرصت بازاندیشی اجتماعی
گزارشهای میدانی نشان میدهد که بسیاری از شهروندان، عید غدیر را فرصتی برای آشتی، مشارکت اجتماعی و تقویت رابطه با نیازمندان میدانند.
در این میان، نقش موکبها در ترویج فرهنگ بخشش و صلهرحم اهمیت ویژهای یافته است.
احسان نیکفرجام، یکی از فعالان اجتماعی استان، چنین تحلیل میکند: «اگر هر فرد سهم خود را در مهربانی ادا کند، میتوان امید داشت که جامعهای عادلانهتر و همدلتر داشته باشیم. غدیر فقط یک مراسم نیست؛ سبک زندگی است.»
عید غدیر خم در کهگیلویه و بویراحمد، امسال نه تنها یادآور یک رویداد تاریخی، بلکه تجلی امید، وحدت و مسئولیتپذیری اجتماعی بود؛ آیینی برای بازسازی اعتماد جمعی و یادآوری اینکه آینده، به دستان همین مردم ساخته میشود.
