به گزارش ایرنا، مدیریت منابع آبی در استان فارس با توجه به خشکسالیهای پیدرپی، کاهش منابع زیرزمینی و افزایش جمعیت، همواره یکی از چالشهای اصلی حوزه زیرساخت به شمار میرود.
در این میان، شرکت آب و فاضلاب استان فارس با اجرای طرحهای مختلف از جمله توسعه شبکههای توزیع هوشمند، نصب کنتورهای هوشمند، احداث تصفیهخانههای فاضلاب و آبرسانی به روستاهای محروم، گامهای قابل توجهی در جهت بهبود وضعیت آب شرب و فاضلاب برداشته است.
با این حال، کارشناسان بر این باورند که تا رسیدن به شرایط پایدار، مسیر دشواری پیش روست و همراهی مردم در مدیریت مصرف، نقشی تعیینکننده دارد.
بخش نخست گفتوگوی تفصیلی ایرنا با علی شبانی مدیرعامل آبفای استان فارس، با عنوان «مدیریت مصرف همچنان ضروری است؛ کاهش تنش آبی از ۷۰۰ به ۴۵۰ روستا» روز گذشته منتشر شد.
بخش دوم گفتوگوی تفصیلی ایرنا با علی شبانی مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان فارس، به شرح زیر است:
اقدامات برای بهبود توزیع آب شرب در شیراز و سایر شهرهای استان
ایرنا: در خصوص بهبود وضعیت آب شرب مردم استان فارس و به ویژه کلانشهر شیراز چه اقداماتی انجام دادید؟
شبانی: در شهرها و روستاهای استان یکی از وظایف عمده ما استفاده درست از همین آب موجود است. با مطالعاتی که همکاران ما در شهرهای مختلف انجام میدهند، مطالعات هیدرولیکی شبکههای توزیع برای مدیریت بهتر آب موجود در دست انجام است. رفتن به سمت بهرهبرداری مناسب و تکمیل و توسعه سیستم تلهمتری آب و تکمیل سامانه جیآیاس برای مدیریت بهتر و مدیریت هوشمند، در دستور کار است.
شرکت به این سمت حرکت کرده و گامهای خوبی برداشته که انشاءالله بتوانیم با مدیریت بهتر و هوشمند، وضعیت توزیع آب را بهبود ببخشیم. نصب فلوترها روی منابع تامین برای اندازهگیری دقیق و نکته مهمتر اینکه برابر برنامه هفتم، دوستان ما در حوزه مشترکین به سمت نصب کنتورهای هوشمند رفتهاند و انشاءالله اقدامات خوبی برای امسال در دست دارند تا بتوان این منابع موجود آب را مدیریت کرد.
در شهر شیراز نیز شرکت آبفای شیراز، همکاران ما به صورت مستقل کار را دنبال میکنند، ولی اقدام خوبی که میدانم آب منطقهای استان انجام داده، این است که خط ۲ آبرسانی به شیراز بالاخره ظرفیتش را آماده کردند. همکاران آب و فاضلاب شیراز و آب منطقهای روی سامانه سوم آبرسانی و سد بشار به شیراز نیز کار میکنند که کد اجرایی گرفته شده و اقدامات خوبی انشاءالله برای شهر شیراز در پیش است.
نظارت مستمر بر کیفیت آب شرب در ۴۳ آزمایشگاه
راجع به کیفیت، آب و فاضلاب کشور و البته استان فارس یکی از محورهای مهم و خط قرمز شرکت، کیفیت آب است. به خاطر همین موضوع، شرکت ۴۳ آزمایشگاه کنترل کیفی در بخش میکروبی، شیمیایی، باکتریولوژی و فلزات سنگین تجهیز کرده است که هر کدام تفکیک خودش را دارد. آزمایشگاه میکروبی ۴۳ مورد، آزمایشگاه فلزات سنگین یکی است و آزمایشهای باکتریولوژی و شیمیایی هم مجزاست.
در این ۴۳ آزمایشگاه استان، کنترلهای روزانه تست کلر، آزمونهای میکروبی، شیمیایی، باکتریولوژیک و فلزات سنگین به صورت برنامههای مدون و مشخصی که در بحث بهداشت آب هست، انجام میدهند و البته دانشگاه علوم پزشکی استان هم نظارت بر کیفیت آب دارد.
بنده این نکته را هم عرض بکنم که ما در استان فارس از معدود استانهایی هستیم که پنج دانشگاه مستقل (علوم پزشکی جهرم، شیراز، فسا، گراش و لار) این زحمت نظارت بر بخش آب را انجام میدهند. چون این دانشگاهها مستقل هستند، اگر موردی باشد حتما تذکر میدهند و تعاملی که با همکاران ما دارند، عموما باعث شده که متوجه مسائل بشوند و پیش از بروز مشکل بتوانند پیشگیری کنند. ما هم خودمان را ملزم به رعایت این موضوع میدانیم و همکارانمان در سطح استان نیز به همین شکل عمل میکنند.
شور شدن آب شرب در برخی مناطق و راهکار مقابله با آن
ایرنا: شور شدن آب شرب مردم در برخی مناطق استان صحت دارد؟
شبانی: طبیعتا وقتی منابع آب زیرزمینی شیرین تحلیل میرود، جبهه آب شور شروع به پیشرفت میکند. در بخش جنوب استان فارس (مناطق لامرد، لار و شهرهایی مثل فراشبند) و حتی شهرهای نزدیک به مرکز استان مثل زرقان، شرق ارسنجان و خرامه متاسفانه این اتفاق رخ داده، یعنی ایسی آب بالا رفته است.
ما امروز در استان تقریبا ۹۱ دستگاه آبشیرینکن داریم و حدود سه هزار مترمکعب در شبانهروز از ظرفیت آبشیرینکنها، آب شرب مردم عزیز را تامین میکنیم. این کار را مقداری سختتر میکند. یک جاهایی مثل شمال فارس واقعا منابع پایدار نداریم؛ یعنی منابع زیرزمینی موجود پایدار نیستند و با کمترین تنش آبی و محدودیت در بارندگی، این منابع هم متاثر و از دست میروند. ولی در عین حال، در جاهایی که مشکل داشتند، از ظرفیت بخش خصوصی و همچنین خود شرکت آب و فاضلاب برای استقرار آبشیرینکنها استفاده کردیم.
وضعیت فاضلاب شهری و پیشرفت تصفیهخانهها در فارس
ایرنا: در خصوص وضعیت فاضلاب شهری و تصفیهخانهها، الان وضعیت شهرهای استان فارس به چه نحوی است؟
شبانی: میانگین برخورداری از فاضلاب در کشور حدود بالای ۴۵ تا ۵۰ درصد است. بعضی استانها پیشروترند. استان فارس اگر با شهر شیراز لحاظ کنیم تقریبا ۴۰ درصد برخورداری دارد، منتهی شرکت آب و فاضلاب فارس حوزه خدماتش به جز شهر شیراز است و این سطح برخورداری حدود ۱۶ تا ۱۷ درصد میشود.
تقریبا در استان حدود هشت شهر و چهار روستا از شبکه فاضلاب و تصفیهخانه بهرهمند هستند، ولی عقبافتادگی هم داشته است. ۶ شهر ما مثل فسا، داراب، نیریز، سپیدان، فیروزآباد و آباده که برخوردار از اعتبارات بانک توسعه اسلامی بودند، کارشان از سنوات قبل شروع شده است.
در ۲ سال گذشته اتفاقات خوبی در استان با لطف خدا و همت همکاران افتاد؛ از سال ۱۴۰۳ مثلا در شهر فسا ۱۳۰ کیلومتر شبکه استارت خورد و الحمدالله تا امروز ۱۴۰ کیلومتر کار شده است. تصفیهخانه نیریز بالای ۸۵ درصد پیشرفت دارد (از سال ۱۳۸۳ شروع شده بود). تصفیهخانه سپیدان انشاءالله بالای ۹۳ درصد پیشرفت دارد و رو به اتمام است. در فیروزآباد نیز تصفیهخانه به سرعت ساخته میشود و شبکه فاضلاب آن در حال انجام است. کنار این تصفیهخانهها نیروگاههای خورشیدی ایجاد میکنیم تا هم به بهرهوری انرژی خورشیدی کمک کنیم و هم به شبکه برق کشور. حدود چهار مگاوات برق خورشیدی در دستور کار است.
این پروژهها انشاءالله سال ۱۴۰۵ به نتایج خوبی میرسد و با تکمیل آنها، ظرفیت تصفیهخانهها از ۸۰ هزار مترمکعب به ۱۳۹ هزار مترمکعب میرسد و برخورداری از ۱۶ درصد به بالای ۲۰ درصد افزایش مییابد. در همین ۲ سال تقریبا ۳۰۰ کیلومتر شبکه فاضلاب در استان کار شده و تصفیهخانههای در حال ساخت نیز پیشرفت خوبی دارند.
آبرسانی به ۱۸ هزار واحد نهضت ملی مسکن در استان
ایرنا: یکی از اقدامات مهم شرکت آب و فاضلاب استان، بحث انشعابهای دائم در مسکنهای ملی است. در این رابطه چه اقداماتی انجام دادید؟
شبانی: در نهضت ملی مسکن، استان فارس (به جز شهر شیراز) تقریبا ۸۸ هزار واحد پیشبینی شده و همین مقدار هم تقریبا در شهر شیراز پیشبینی شده است. برای تکمیل زیرساختهای آب این پروژهها در سال ۱۴۰۳، عدد خیلی قابل توجهی نیاز است برای حفر چاه، منابع تامین، انتقال و شبکههای توزیع. در قانون سهم تامین اعتبار برای صندوق ملی مسکن، راه و شهرسازی و وزارت نیرو (سهم یکسوم) و سازمان برنامه تعیین شده است.
با تعامل خوبی که در استان با دوستان راه و شهرسازی و صندوق ملی مسکن برقرار شد، توانستیم طی ۲ سال گذشته بخشهایی را اقدام کنیم. تقریبا ۱۸ هزار واحد مسکن ملی را در ۲۳ شهر استان آبرسانی کردیم و برای سال ۱۴۰۵ نیز حدود ۴۵ سایت در دست اقدام داریم تا زیرساختهای آب آنها تکمیل شود. این سایتها بر اساس پیشرفت فیزیکی اعلامشده از سوی راه و شهرسازی، اولویت و تامین اعتبار، پیش میروند. اقدام خوبی در بخش نهضت ملی مسکن در بخش آب افتاده که توانستیم ۱۸ هزار واحد را آبرسانی کنیم.
ساماندهی انشعابات غیرمجاز؛ معضل حقالناسی
ایرنا: در خصوص ساماندهی انشعابهای غیرمجاز در استان چه کاری انجام دادهاید؟
شبانی: یکی از معضلات در بحث گم شدن آب شرب از شبکههای توزیع و یک عارضه بسیار نامبارک، انشعابات غیرمجاز است. در بحث هدررفت ظاهری آب، بخش عمدهای که با آن مواجهیم، همین انشعابات غیرمجاز است. آبی را تولید میکنیم و در شبکه توزیع میآید، اما عملا پیدایش نمیکنیم. استان فارس هم مبتلا به این مشکل است. سال گذشته حدود هفت هزار انشعاب غیرمجاز توسط همکاران شناسایی و قطع شد. این مسائل معمولا در حاشیه روستاها و شهرها و ساختوسازهایی که انجام میشود دیده میشود.
از طرفی قانون واگذاری انشعابات خارج از محدوده را با محدودیت مواجه کرده که انشاءالله باید ساماندهی شود. همکاران انشعاباتی که در محدوده به صورت غیرمجاز گرفته میشوند را دنبال و برخورد متناسب انجام میدهند. رویکرد قضایی مشخص است و قانون نیز انشعاب غیرمجاز را دارای مشکلات خاصی دانسته است؛ ضمن اینکه این کار آسیب میزند و نوعی حقالناس است. خواهش بنده این است که مردم پرهیز کنند و اگر با انشعاب غیرمجازی مواجه شدند، با سامانه ۱۲۲ (که شبانهروزی در مرکز استان فعال است) تماس گرفته و گزارش دهند تا برای قطع آن اقدام شود.
هزینهکرد کامل اعتبارات و استفاده از ظرفیت خیران و تسهیلات
ایرنا: سال گذشته اعتباری در حوزه طرحهای آبرسانی بود که برگشت بخورد؟
شبانی: در بحث اعتبارات، اعتباری در حوزه طرحهای آبرسانی نبود که برگشت بخورد. سال ۱۴۰۴ تقریبا از ظرفیت خیران توانستیم استفاده کنیم و لوله بگیریم برای بازسازی شبکه در روستاهای نیازمند.
همچنین از مسئولیت اجتماعی صندوق نفت و شرکتهای دیگر برای تکمیل پروژهها استفاده کردیم. نه تنها اعتبار موجود هزینه شده، بلکه از ظرفیتهای دیگر مانند تسهیلات ماده ۵۶ نیز در ۲ سال گذشته استفاده خوبی شد؛ مثلا در شهرهای کازرون، اقلید و جهرم. از بانک صادرات نیز تشکر میکنم. با این تسهیلات، در بخش فاضلاب و آبرسانی روستاهای جهرم (بخش موردک، حدود ۱۱ روستا با ۳۰۰ خانوار) با ایجاد ۳۵ کیلومتر خط انتقال و ۳۰ کیلومتر شبکه توزیع، این روستاها برای اولین بار تحت پوشش قرار گرفتند. بنابراین همه اعتبارات هزینه شده و از ظرفیت بخشهای دیگر نیز استفاده کردیم.
پوشش آبرسانی به روستاهای محروم و همکاری با بسیج سازندگی
ایرنا: آیا روستایی داریم که هنوز آب به آن نرسیده باشد؟
شبانی: تقریبا حدود هزار روستا در استان فارس هست که بعضا کد دهیاری ندارند یا روستاهای زیر۲۰ خانوار هستند. اما شاخصترین روستاهایی که طی این ۲ سال تحت پوشش قرار گرفتند؛ روستای بخش میانجنگل فسا، روستای آب آسمانی، چند روستای بخش موردک و روستاهای بخش بیشهزر فسا. این روستاها از ابتدای انقلاب هم تحت پوشش نبودند، اما با برنامههای انجامشده تحت پوشش قرار گرفتند.
از ظرفیت قرارگاه بسیج سازندگی سپاه نیز استفاده کردیم و با همکاری این عزیزان توانستیم بسیاری از این روستاها را آبرسانی کنیم. انشاءالله قرارداد دومی نیز برای آبرسانی طی چهار سال به ۴۰۰ روستا در دست اقدام است. مهمترین پروژههایی که الان قرارگاه روی آنها کار میکند، پروژه قدمگاه ارسنجان و پروژه دوسیران کوهچنار است که جزو پروژههای مهم و سخت محسوب میشوند.
درخواست برای مصرف بهینه و گزارش انشعابات غیرمجاز
ایرنا: حرف پایانی اگر دارید بفرمایید؟
شبانی: خیلی ممنون از دعوتتان و وقتی که گذاشتید. باز هم از این فرصت استفاده میکنم و خواهشم از همه عزیزان این است که مصرف درست آب را به همدیگر توصیه کنند. این یک امر معروف پسندیده است. همچنین اگر مواردی در بحث انشعابات غیرمجاز یا شکستگیهای شبکه در روستا یا شهر مشاهده کردید، با سامانه ۱۲۲ تماس بگیرید. همکاران ما به صورت شبانهروزی در مرکز استان مستقرند و پیام شما را دریافت میکنند. بحث شکایات، خدمات، سوالات حوزه مشترکین، راهنمایی، گزارش حوادث شبکه و انشعابات غیرمجاز را نیز میتوانید از این طریق با ما در میان بگذارید.
