به گزارش ایرنا، استان یزد به عنوان یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های حیات وحش در فلات مرکزی ایران، میزبان گونه‌های ارزشمندی همچون گورخر ایرانی، آهو، پلنگ ایرانی و گوزن زرد است؛ گونه‌هایی که بقای آنها نیازمند حفاظت مستمر، توسعه زیرساخت‌های محیط‌بانی و مقابله جدی با تخلفات شکار و صید است ، از سوی دیگر توسعه صنعتی استان نیز ضرورت نظارت دقیق‌تر بر آلایندگی‌ها و پایش مستمر واحدهای تولیدی را دوچندان کرده است.

استان یزد با وسعتی حدود یک میلیون و ۲۷۰ هزار هکتار، دارای ۱۶ منطقه تحت حفاظت محیط زیست با عناوین مختلف است که این مناطق حدود ۱۱ درصد از مساحت استان را در بر می‌گیرند، بر اساس آمارهای موجود، تاکنون ۸۰۰ گونه گیاهی، ۱۹۰ گونه پرنده، ۶۰ گونه پستاندار وحشی و ۴۰ گونه خزنده در مناطق تحت مدیریت و حفاظت محیط زیست استان یزد شناسایی شده است.

تنوع زیستی در استان یزد تنها به تعداد گونه‌ها محدود نمی‌شود، بلکه وجود گونه‌های خاص و ارزشمند، اهمیت حفاظتی این زیست‌بوم‌ها را دوچندان کرده است، با وجود اقلیم خشک و کم‌بارش، استان یزد میزبان زیستگاه‌های متنوع جانوری است، به‌گونه‌ای که بیش از یک‌سوم گونه‌های پرندگان و پستانداران وحشی کشور در این استان زیست می‌کنند، در چنین شرایطی، صیانت از این سرمایه‌های طبیعی، کنترل تهدیدات انسانی، مقابله با شکار غیرمجاز و کاهش فشار صنایع آلاینده، از مهم‌ترین ماموریت‌های اداره کل حفاظت محیط زیست یزد به شمار می‌رود.

اداره کل حفاظت محیط زیست یزد طی یک سال گذشته مجموعه‌ای از اقدامات حفاظتی، آموزشی، نظارتی و عمرانی را در دستور کار قرار داد؛ اقداماتی که از طراحی سامانه‌های هوشمند حفاظت از مناطق طبیعی و افزایش جمعیت گونه‌های شاخص حیات وحش تا برخورد با صنایع آلاینده، آموزش محیط زیستی دانش‌آموزان و تولید مستندهای تخصصی را در بر می‌گیرد که بخشی از آن‌ها برای نخستین بار در کشور یا استان به مرحله اجرا رسیده است.

با توجه به گستردگی اقدامات انجام‌شده در حوزه محیط زیست استان در گفت‌وگویی با مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد، آخرین وضعیت مناطق تحت مدیریت، روند حفاظت از گونه‌های جانوری، اقدامات نظارتی بر صنایع و برنامه‌های فرهنگی و آموزشی را جویا شدیم.

مقابله با تخلفات شکار و صید؛ معرفی ۱۱۳ متخلف به مراجع قضایی

مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد گفت: در سال گذشته مجموعا ۶۹ فقره پرونده تخلف در حوزه شکار و صید در استان تشکیل شد که در نتیجه آن ۱۱۳ نفر از متخلفان به مراجع قضایی معرفی شدند.

حسن اکبری افزود: در این پرونده‌ها ۲۷ قبضه سلاح غیرمجاز کشف و ضبط و تحویل مراجع قضایی شد، همچنین ۲۹ قبضه سلاح مجاز که به‌صورت غیرقانونی مورد استفاده قرار گرفته بود، توقیف شد، در همین راستا ۶۹ لاشه پستاندار وحشی و ۱۱۷ قطعه پرنده نیز کشف شد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد با اشاره به آمار ۲ ماه نخست سال جاری اظهار کرد: در این مدت نیز هشت فقره پرونده تخلف تشکیل و ۱۲ نفر از متخلفان به مراجع قضایی معرفی شدند.

وی این موفقیت‌ها را حاصل تلاش شبانه‌روزی محیط‌بانان و همکاری همیاران محیط زیست و منابع اطلاعاتی مردمی دانست که نقش موثری در شناسایی و برخورد با متخلفان داشته‌اند.

آغاز اجرای سامانه حفاظت هوشمند در منطقه کالمند ـ بهادران

مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد در ادامه به اقدامات انجام شده در مناطق تحت مدیریت اشاره کرد و گفت: علاوه بر فعالیت‌های جاری حفاظت از مناطق چهارگانه، پروژه‌های جدیدی نیز آغاز شده است.

اکبری افزود: پایش تصویری در ۲ منطقه «اثر طبیعی ملی سرو ابرکوه» و «سایت تکثیر و پرورش گوزن زرد ایرانی باغ شادی» اجرا شد.

به گفته وی، مهم‌ترین اقدام در این حوزه طراحی سامانه حفاظت هوشمند در منطقه کالمند ـ بهادران بوده است؛ به‌گونه‌ای که ۱۵ نقطه حساس و گلوگاه‌های اصلی ورود شکارچیان شناسایی و برای نصب دوربین‌های نظارتی طراحی شده‌اند تا تصاویر ثبت‌شده با استفاده از هوش مصنوعی تحلیل و در فرآیند حفاظت مورد استفاده قرار گیرند.

توسعه زیرساخت‌های حفاظتی و منابع آبی در دل طبیعت

مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد از تعمیر و مرمت هفت پاسگاه محیط‌بانی خبر داد و گفت: در یکسال گذشته چهار باب آب‌انبار جدید احداث شد که در مجموع ۳۰۵ هزار لیتر به ظرفیت ذخیره آب مناطق تحت مدیریت استان افزوده شده است ، این آب‌انبارها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که از طریق جمع آوری روان آبها و نزولات جوی تغدیه شوند و نقش موثری در تامین آب مورد نیاز حیات وحش مناطق خشک و کم آب استان داشته باشندکه این آب انبارها در منطقه کالمند بهادران ، پناهگاه حیات وحش دره انجیر و مناطق حفاظت شده کوه بافق انجام شد.

به گفته وی، تأمین برق خورشیدی پاسگاه مرکز اطفای حریق باغ شادی نیز از دیگر اقدامات انجام شده در این حوزه بوده است.

بهره‌برداری از نخستین جاده ایمن حیات وحش در استان

مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد گفت: یک جاده ۱۵ کیلومتری در منطقه حفاظت‌شده کالمند ـ بهادران افتتاح شد که برای نخستین بار در استان دارای گذرگاه عبور حیات وحش و فنس‌های هدایت‌کننده جانوران است.

وی افزود: این پروژه با پیگیری اداره کل حفاظت محیط زیست و همکاری دستگاه‌های مرتبط اجرا شده و نقش مهمی در کاهش تلفات جاده‌ای حیات وحش خواهد داشت.

پیگیری ثبت ذخیره‌گاه زیست‌کره و احیای گونه‌های شاخص

مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد از شناسایی یک محدوده کوهستانی شیرکوه به عنوان ذخیره‌گاه زیست‌کره خبر داد و گفت: مراحل ثبت این منطقه در یونسکو در حال پیگیری است.

وی همچنین از پیشنهاد چند منطقه جدید برای ارتقای سطح حفاظتی خبر داد و افزود: فاز نخست مطالعات احیای پلنگ ایرانی در کوهستان شیرکوه نیز آغاز شده است.

وی اظهار کرد: احیای جمعیت پلنگ می‌تواند به عنوان یک کنترل‌کننده طبیعی در مدیریت جمعیت گراز در این منطقه نقش موثری ایفا کند.

اکبری ادامه داد: در همین راستا تفاهم‌نامه احیای گوزن زرد ایرانی در مناطق جنگلی باغ شادی نیز با مشارکت بخش خصوصی به امضا رسیده است که می تواند نتیجه ملی داشته باشد.

وی تصریح کرد: برنامه هایی برای تقویت ژنتیکی جمعیت گور خر ایرانی و گوزن زرد از طریق انتقال گونه های جدید از سایر سایت کشور اجرا شده است.

افزایش جمعیت گونه‌های شاخص حیات وحش

مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد با اشاره به اجرای سرشماری زمستانه حیات وحش گفت: این سرشماری با مشارکت ۳۶۰ نفر از همیاران بومی، علاقه‌مندان، کارشناسان و محیط‌بانان انجام شده است.

وی افزود: در این سرشماری ۱۵ هزار و ۴۳ راس پستاندار شاخص شامل گورخر ایرانی و آهو ، گورخر ، جبیر و کل بز در مناطق حفاظت شده و قرقهای اختصاصی شمارش شد که نسبت به سال قبل حدود ۴.۵ درصد افزایش را نشان می‌دهد.

وی همچنین از آغاز مطالعات سرشماری هوشمند حیات وحش خبر داد و گفت: نتایج این طرح می‌تواند روش‌های نوینی را برای پایش جمعیت گونه‌های جانوری در اختیار استان قرار دهد.

تیمار و بازگشت ۱۲۰ حیوان آسیب‌دیده به طبیعت

مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد گفت: طی سال گذشته ۱۲۰ فرد حیات وحش آسیب‌دیده از گونه‌های مختلف به مراکز تیمار استان منتقل شدند که بخش عمده‌ای از آن‌ها پس از درمان به طبیعت بازگردانده شدند.

وی همچنین از تقویت و غنی‌سازی موزه تاریخ طبیعی استان و افزایش بازدیدهای آموزشی از این مجموعه خبر داد.

اجرای طرح ملی پایش صنایع با مشارکت کارشناسان محیط زیست

مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه پایش و نظارت بر واحدهای صنعتی اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین اقدامات سال گذشته، اجرای طرحی بود که برای نخستین بار در کشور به اجرا درآمد و بر اساس آن از ظرفیت کارشناسان محیط زیست جذب‌شده از طریق نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی برای پایش صنایع استفاده شد.

وی افزود: در حال حاضر ۱۱ کارشناس محیط زیست که همگی دانش اموخته این رشته هستند، پس از گذراندن آموزش‌های تخصصی در کنار کارشناسان اداره کل مشغول فعالیت شده‌اند.

مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد گفت: فقط در سه ماهه پایانی سال، این تیم‌ها یک‌هزار و ۷۷۵ مورد پایش از واحدهای صنعتی انجام دادند که چندین برابر ظرفیت معمول پایش‌های انجام‌شده توسط اداره کل بوده است.

وی ادامه داد: در نتیجه این بازدیدها، ۸۷۰ مورد آلایندگی در واحدهای مختلف شناسایی و گزارش شد که برای آن‌ها اخطارهای قانونی صادر و اقدامات لازم برای رفع مشکلات زیست‌محیطی انجام شد.

بیش از ۲ هزار و ۶۰۰ مورد سنجش خروجی صنایع در یک سال

مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد با ارائه آماری از وضعیت پایش صنایع استان گفت: در سال گذشته ۲ هزار و ۶۰۴ مورد سنجش خروجی واحدهای صنعتی شامل اندازه‌گیری آلاینده‌های دودکش‌ها و فاضلاب‌ها انجام شد که عمدتا توسط آزمایشگاه‌های معتمد صورت گرفت.

وی افزود: علاوه بر این، یک‌هزار و ۹۰۱ مورد پایش روزانه و شبانه نیز توسط کارشناسان محیط زیست انجام شد، همچنین ۱۰۱ مورد پایش وضعیت بی‌خطرسازی پسماندهای بیمارستانی در سطح استان صورت گرفت.

صدور بیش از ۲ هزار و ۴۰۰ اخطار زیست‌محیطی

مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد اظهار کرد: حاصل این پایش‌ها صدور ۲ هزار و ۴۲۱ اخطار زیست‌محیطی برای واحدهای صنعتی، تولیدی، خدماتی، بیمارستان‌ها، شهرداری‌ها و سایر دستگاه‌های مرتبط بود.

وی افزود: از این تعداد، حدود ۲۷۵ مورد منجر به رفع کامل آلایندگی شد، اما ۳۰۰ واحد همچنان نسبت به رفع مشکلات اقدام نکردند در لیست صنایع آلاینده قرار گرفتند و مشمول جرایم عوارض الایندگی شدند.

مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد تصریح کرد: در مجموع ۱۳۶ واحد به مراجع قضایی معرفی شدند و پرونده آن‌ها در حال رسیدگی است، همچنین ۲۶ واحد صنعتی و تولیدی به دلیل تداوم تخلفات زیست‌محیطی پلمب شدند.

وی ادامه داد: تعداد واحدهای آلاینده استان در هر فصل متغیر بوده و از ۲۲۷ واحد در بهار سال گذشته به حدود ۲۹۳ واحد در زمستان رسیده است که همگی مشمول جرائم قانونی شده‌اند.

اتصال ۷۴ واحد صنعتی به شبکه تصفیه فاضلاب

مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد از انجام ۱۳ مورد نظارت بر عرضه سوخت یورو ۴ در استان خبر داد و گفت: با پیگیری‌های انجام‌شده، ۷۴ واحد صنعتی مستقر در شهرک‌های صنعتی به شبکه جمع‌آوری و تصفیه فاضلاب شهرک‌ها متصل شدند که گام مهمی در کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی محسوب می‌شود.

وی افزود: در سال گذشته ۳۵ مورد پایش و شناسایی خاک‌های آلوده در استان نیز انجام شد.

به گفته وی، بیش از ۲۶۰ مورد بررسی درخواست‌های مرتبط با نقل و انتقال، واردات و صادرات پسماندهای صنعتی در استان انجام شده که بخش عمده آن مربوط به صنایع سلولزی، کارتن‌سازی و فولادی بوده است.

بررسی یکهزار و ۴۱۵ استعلام زیست‌محیطی

مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد گفت: در سال گذشته یک‌هزار و ۴۱۵ مورد استعلام مربوط به استقرار یا توسعه واحدهای صنعتی و تولیدی بررسی شد.

وی افزود: مواردی که دارای مغایرت‌های زیست‌محیطی بودند برای تصمیم‌گیری به کمیسیون ماده ۱۱ ارجاع شدند تا از استقرار واحدهای آلاینده در مکان‌های نامناسب جلوگیری شود.

ثبت روزهای سالم و ناسالم هوا در شهرهای استان

مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد با اشاره به وضعیت کیفیت هوای استان اظهار کرد: با وجود اقدامات انجام‌شده، در برخی روزهای سال گذشته شاخص کیفیت هوا از حد استاندارد فراتر رفت و روزهای ناسالم نیز در استان ثبت شد.

وی افزود: بر اساس داده‌های ایستگاه‌های سنجش کیفیت هوا، تعداد روزهای سالم در شهر یزد ۶۸ روز، میبد ۷۲ روز، اردکان ۱۰۳ روز، بافق ۲۲ روز، مهریز ۳۵ روز و اشکذر ۶۵ روز بوده است.

آموزش محیط زیست از کلاس درس تا محلات

مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد با اشاره به برنامه‌های آموزشی و فرهنگی گفت: علاوه بر اجرای برنامه‌های معمول مناسبتی، ۲ طرح منسجم آموزش محیط زیست در شهرستان‌های میبد و اردکان اجرا شد.

اکبری افزود: در شهرستان میبد با همکاری اساتید دانشگاه، ۲۰ هزار و ۵۵۶ نفر ساعت آموزش برای دانش‌آموزان پایه‌های چهارم تا ششم ابتدایی برگزار شد.

به گفته وی، در شهرستان اردکان نیز ۱۴ هزار و ۲۰۸ نفر ساعت آموزش در مدارس ابتدایی اجرا شد در اردکان از ظرفیت ۴۰ کارشناس محیط زیست شاغل در صنایع استفاده شد که این اقدام نمونه موفقی از مشارکت صنعت در آموزش و فرهنگ‌سازی محیط زیستی به شمار می‌رود.

روایت طبیعت یزد در قاب مستند

مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد گفت: در سال گذشته دوره‌های آموزشی متعددی برای مراقبان سلامت مدارس، مدیران آموزشی، مربیان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، دانشجویان، روحانیون، کارشناسان HSE صنایع و سایر گروه‌های اثرگذار برگزار شد.

اکبری افزود: همچنین با همکاری صدا و سیما و سایر نهادها، تولید محتوای آموزشی و فرهنگی در حوزه محیط زیست در دستور کار قرار گرفت.

وی از آغاز تولید پنج مستند حرفه‌ای درباره مناطق طبیعی استان خبر داد و گفت: این پروژه‌ها با حجم گسترده‌ای از تصویربرداری میدانی همراه بوده و پیش‌بینی می‌شود در سال جاری تکمیل و از شبکه‌های ملی پخش شوند.

تامین اعتبارات برای تدوام برنامه ها

مدیرکل حفاظت محیط زیست یزد اظهار کرد: مجموع اعتبارات عمرانی اختصاص یافته به اداره کل حفاظت محیط زیست استان برای انجام ماموریت‌های حفاظتی، نظارتی، آموزشی و عمرانی حدود ۲۹ میلیارد تومان بوده است.

وی افزود: علاوه بر اعتبارات استانی، منابعی نیز از صندوق ملی محیط زیست جذب شد تا اجرای برنامه‌ها و تامین نیازهای جاری این اداره کل با کیفیت مطلوب‌تری دنبال شود.