به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، نتایج انتخابات پارلمانی 7 ژوئن در ارمنستان و ابعاد ژئوپلیتیک آن، همچنان در صدر تحلیلهای کارشناسان و سیاستمداران جریان حاکم در جمهوری آذربایجان قرار دارد.
این رایزنیها و موضعگیریهای سیاسی بهویژه پس از سفر اخیر حکمت حاجیاف، دستیار ویژه رئیسجمهور آذربایجان به منطقه دیلیجان ارمنستان، شتاب و جدیت بیشتری به خود گرفته است.
پیام اصلی و بدون تغییر باکو به ایروان در یک جمله خلاصه میشود: جمهوری آذربایجان تحت هیچ شرایطی از پیششرط اصلی خود یعنی لزوم اصلاح و تغییر قانون اساسی ارمنستان عقبنشینی نخواهد کرد.
پایان بهانهتراشیهای پاشینیان برای اصلاحات ساختاری
سوویج فتالیوا، نماینده پارلمان جمهوری آذربایجان و رئیس بخش روابط بینالملل حزب حاکم «ینی آذربایجان»، در تحلیل خود که از شبکه تلویزیونی CBC باکو پخش شد، تاخیرهای گذشته در روند اصلاح قانون اساسی ارمنستان را اقدامی تاکتیکی و برنامهریزیشده از سوی ایروان دانست.
وی تصریح کرد: «روند تغییر قانون اساسی پیش از این به طور آگاهانه توسط دولت ارمنستان به تعویق میافتاد تا پاشینیان در آستانه انتخابات، بهانهای به دست اپوزیسیون ندهد که او را خائن بنامند. اما امروز و پس از مشخص شدن نتایج انتخابات، او دیگر هیچ عذر و بهانهای برای تعلل ندارد و زمان آن فرا رسیده که پاشینیان به تعهدات خود عمل کند.»
بازی دموکراسی غربی و اهرم فشار بر اپوزیسیون شکننده ایروان
از سوی دیگر، فرهاد محمداف، تحلیلگر سیاسی نزدیک به نهاد ریاست جمهوری آذربایجان و هماهنگکننده ابتکار عمل «پل صلح»، ابعاد دیگری از این پرونده را واکاوی کرد.
اگرچه باکو به خوبی آگاه است که حزب پاشینیان اکثریت دو سوم لازم برای به رأی گذاشتن متن قانون اساسی جدید را در پارلمان نوپا در اختیار ندارد، اما محمداف این موضوع را مانعی غیرقابل عبور نمیداند.
وی با اشاره به فضای پساانتخاباتی ارمنستان اظهار داشت: «درست است که پاشینیان اکثریت دو سوم را ندارد، اما در مقابل با یک اپوزیسیون بسیار شکننده، متزلزل و نفوذپذیر روبرو است. او میتواند با همان روشها و ابزارهایی که در دوران مبارزات انتخاباتی استفاده کرد، با این اپوزیسیون تعامل یا برخورد کند.»
این کارشناس آذربایجانی یادآور شد که علیرغم بازداشت صدها تن از فعالان مخالف و قرار داشتن رهبر اپوزیسیون در حبس خانگی، اتحادیه اروپا و آمریکا انتخابات 7 ژوئن ارمنستان را کاملاً دموکراتیک ارزیابی کردند.
محمداف افزود: «پاشینیان میتواند با استفاده از همین متدهای تاییدشده از سوی غرب، رفراندوم را نیز برگزار کند؛ بهویژه آنکه او برای تصویب تغییرات قانون اساسی به آرایی به مراتب کمتر از مجموع آرای کسبشده خود در انتخابات (حدود 625 تا 630 هزار رای) نیاز دارد.»
حذف بندهای مرتبط با قرهباغ؛ خط قرمز باکو برای امضای توافقنامه
در همین راستا، فرید شفیعاف، دیپلمات پیشین باکو در کانادا و جمهوری چک و رئیس فعلی مرکز تحلیل روابط بینالملل در باکو، معتقد است که دولت پاشینیان در نهایت راهی قانونی برای تغییر قانون اساسی پیدا خواهد کرد؛ چرا که در غیر این صورت، دستیابی به هرگونه توافق و عادیسازی مناسبات میان باکو و ایروان عملاً غیرممکن خواهد بود.
شفیعاف تاکید کرد: «پیام پساانتخاباتی ما بسیار صریح و روشن است؛ ما منتظر پایان منطقی این فرآیند یعنی حذف قطعی و رسمی تمام بندها و ارجاعات مربوط به ناگورنو-قرهباغ از اسناد بالادستی ارمنستان هستیم. اگر این اتفاق رخ ندهد، توافق صلحی در کار نخواهد بود.»
تردیدها درباره از دست رفتن عمدی اکثریت مطلق حزب حاکم ارمنستان
با این حال، توفیق ذوالفقاروف، وزیر امور خارجه پیشین جمهوری آذربایجان، رویکرد زودهنگام و خوشبینانه همکاران خود را برنمیتابد و نسبت به نیت واقعی ایروان ابراز تردید میکند.
ذوالفقاروف بر این باور است که از دست رفتن اکثریت مطلق و دو سوم حزب «پیمان مدنی» پاشینیان در پارلمان، ممکن است یک سناریوی طراحیشده از سوی خود ایروان برای طولانی کردن روند حل و فصل مناقشه و خرید زمان باشد.
این دیپلمات باسابقه آذربایجانی (که در سالهای 1998 تا 1999 هدایت دستگاه دیپلماسی باکو را بر عهده داشت) تصریح کرد: «انتخابات ارمنستان هرچند با تخلفات گسترده و استفاده کلان از رانت و منابع دولتی همراه بود، اما به طرز عجیبی نتیجهای را رقم زد که بیشترین انطباق را با تاکتیکهای فرار رو به جلوی نخبگان سیاسی ارمنستان دارد. آنها قدرت را حفظ کردند و دولت را تشکیل میدهند، اما به عمد حجم مهندسی آرا را به حدی نرساندند که اکثریت دو سوم قانونی را به دست آورند تا بتوانند در مذاکرات ادعا کنند دستشان برای تغییر قانون اساسی بسته است.»
روی میز قرار گرفتن پرونده کریدور زنگهزور و منابع آبی دریاچه سوان
ذوالفقاروف معتقد است که روند صلح پس از انتخابات ارمنستان عملاً وارد یک فاز انجماد شده است. در چنین وضعیتی، وی توصیه میکند که باکو باید به طور منسجم و مستقل، روی تحقق دو هدف راهبردی و حیاتی خود تمرکز کند: نخست، گشایش اجباری یا تعاملی «کریدور زنگهزور» و دوم، تضمین دسترسی کامل و قانونی جمهوری آذربایجان به منابع آبی حیاتی دریاچه سوان (که در ادبیات باکو به نام دریاچه گویچه شناخته میشود).
وزیر خارجه پیشین آذربایجان در پایان ادعا کرد: «مقامات ارمنستان این واقعیت را نادیده میگیرند که اتصال بدون مانع آذربایجان به بخش جدامانده قلمرو خود (نخجوان)، یک ضرورت استراتژیک ملی است. مسئله دوم، دسترسی به بزرگترین حوضه آب شیرین قفقاز جنوبی یعنی دریاچه گویچه است که باکو نباید از آن چشمپوشی کند.»
انتهای پیام/
