حجتالاسلام محمدرضا یوسفی، استاد اقتصاد دانشگاه مفید و از حاضران در نشست نواندیشان دینی با رئیسجمهور، در گفت وگو با ایسنا با تشریح جزئیات سفر رئیسجمهور به قم، در پاسخ به این پرسش که ارزیابی شما از دیدار رئیس جمهور با همه گروه های حوزوی چیست و چه آثار مثبتی دارد گفت: کشور در شرایطی بسیار حساس و تاریخی قرار دارد و بیش از هر زمان دیگری به وفاق و همدلی نیازمند است.
وی در ادامه اظهار کرد: واقعیت این است که اکنون کشور ما در یک زمان فوقالعاده مهم و تاریخی قرار دارد. ما در مرحلهای هستیم که به یک توافق در نظام رسیدهایم و نیاز داریم وفاق کاملی که رئیسجمهور نیز به دنبال آن بود، محقق شود تا بتوانیم این گردنه حساس را با موفقیت و سلامت پشت سر بگذاریم.
تأکید مراجع تقلید بر حمایت از روند توافق
این استاد دانشگاه با اشاره به دیدارهای رئیسجمهور با مراجع تقلید در جریان سفر به استان قم تصریح کرد: یکی از انگیزههای اصلی رئیسجمهور از سفر به قم، گفتوگو با گروههای مختلف و همچنین دیدار با مراجع معظم تقلید بود. آنچه از یک جهت اهمیت ویژهای داشت، سخنان مراجع تقلید بود که همگی بر روندی که دولت در ارتباط با توافق در پیش گرفته، تأیید و حمایت کردند.
این کارشناس اقتصاد نظری در ادامه بیان کرد: بزرگانی همچون آیتالله شبیری زنجانی نیز تأکید کردند که تهمتها، تخریبها و رفتارهای نادرستی که از سوی اقلیتی صورت میگیرد، گذراست و دولت باید با صلابت مسیر خود را ادامه دهد. این مسئله بسیار مهم است که مراجع تقلید حمایت خود را از این روند نشان دادند و کاملا پشت یان توافق خود را نشان دادند. این از برکات این سفر بود.
تنوع دیدگاهها در حوزه باید به رسمیت شناخته شود
این استاد دانشگاه با اشاره به دیدار رئیسجمهور با نواندیشان دینی گفت: یکی دیگر از ویژگیهای مهم این سفر، تنوع مخاطبان رئیسجمهور بود. نشست با نواندیشان دینی که ترکیبی از اساتید حوزه، دانشگاه، روحانیون و پژوهشگران بودند، برای نخستین بار بهصورت رسمی برگزار شد؛ در حالی که در گذشته معمولاً رؤسای جمهور حتی اگر با این گروهها همدل بودند، از برگزاری چنین نشستهایی پرهیز میکردند.
وی در ادامه با اشاره به دیدار رسمی رئیس جمهور با نواندیشان دینی بیان کرد: ورود به قم و گفت وگو با دیدگاه های متنوع نشان می دهد که حوزه علمیه تکصدایی نیست. برخلاف تصویری که برخی جریانها تلاش میکنند ارائه دهند، حوزه دارای تنوع فکری است و این تنوع باید به رسمیت شناخته شود. این یکی از امتیازات مهم سفر رئیسجمهور به قم بود.
نواندیشان دینی بر تکثر در حوزه تأکید کردند
یوسفی درباره محتوای نشست رئیس جمهور با نواندیشان دینی گفت: در این جلسه مباحث در دو بخش مطرح شد. رئیسجمهور دلایل ضرورت توافق، منافع آن برای کشور و مشکلات دولت را تشریح کرد. اما دوستان حاضر نیز چند محور مهم را مورد تأکید قرار دادند. نخستین موضوع، تکثر در درون حوزه بود. تأکید شد که برخلاف تصور رایج، حوزه بسیار متنوع است اما همانگونه که در جامعه اقلیتی سازمانیافته، دارای امکانات و صدای بلند وجود دارد، در حوزه نیز همین وضعیت دیده میشود؛ به همین دلیل تصویر بیرونی از حوزه، تصویر دقیقی نیست.
وی ادامه داد: درک این مسئله هم برای جامعه و هم برای شخص رئیس جمهور نیز خیلی اهمیت دارد. وقتی که رئیس جمهور بداند که حوزه اینقدر متنوع است، البته می دانست ولی تکرار این کلمات قوت قلبی است. بیان این واقعیت برای شخص رئیسجمهور نیز اهمیت داشت؛ زیرا نشان میدهد نباید چند صدای بلند را معادل کل حوزه تلقی کرد. واقعیت این است که بخش مهمی از روحانیت، از جمله مراجع تقلید، از روند موجود حمایت کردهاند و این برای رئیسجمهور قوت قلب ایجاد میکند.
این استاد دانشگاه در ادامه بیان کرد: واقعیت این است که حوزه بسیار متنوع است و از گروه های مختلف تشکیل شده است. یکی از این گروه ها همین نواندیشان دینی است. تکرار این مسئله هم به لحاظ سیاسی و هم به لحاظ فکری، نشست موثری بود. به شخص رئیس جمهور کمک می کند با قوت قلب در برابر اقلیت ممتاز، که از امتیازات برخوردار هستند، برای منافع کشور بایستد و مطمئن باشد که بخش مهمی از روحانیت با رئیس جمهور هستند.
ضرورت تناسب میان اختیارات و مسئولیتها
حجت الاسلام یوسفی با تاکید بر اینکه از دیگر موضوعات مطرح شده، تناسب میان اختیارات و مسئولیتها بود بیان کرد: اگر نهادی اختیاراتی دارد، باید مسئولیت تصمیمات خود را نیز بپذیرد و مناسب نیست که برخی نهادها دارای اختیار باشند اما مسئولیت تصمیمات را نپذیرند.
شکاف اجتماعی باید کاهش یابد
وی در ادامه با اشاره به دیگر مباحث مطروحه در این نشست گفت: یکی از محورهای مهم، وجود شکاف اجتماعی عمیق در کشور بود. تأکید شد که این شکاف اجتماعی باید از طریق سیاستهای درست، گفتوگوی بیشتر و اصلاح رویهها کاهش پیدا کند. برخی از دوستان روی همین محور صحبت کردند. حاکمیت، قوه قضاییه و قوه مقننه برای رفع این شکاف ها باید یک تغییر رویه مثبت داشته باشند.
این استاد دانشگاه با تاکید بر اینکه یکی از عوامل اصلی این شکاف، گسترش فقر است گفت: حدود سال ۱۳۹۰ نزدیک به ۱۵ درصد جمعیت زیر خط فقر بودند اما اکنون این رقم به حدود ۴۰ درصد رسیده است. این وضعیت زمینه نارضایتی، اعتراض و حتی سواستفاده عوامل خارجی را فراهم میکند؛ گاهی از سر یاس و ناامیدی افراد می توانند تحت تاثیر خارج قرار بگیرند. بنابراین رشد اقتصادی، توسعه و کاهش فقر باید در اولویت سیاستهای دولت و حاکمیت قرار گیرد.
پایان دادن به تقسیمبندی خودی و غیرخودی
حجت الاسلام یوسفی با تاکید بر اینکه از دیگر عوامل شکاف اجتماعی، نهادینه شدن تقسیمبندی خودی و غیرخودی است افزود: زمانی که بحث خودی و غیر خودی می شود، یعنی ما افرادی که با ما نیستند را نمی بینیم. منافع آنان را نمی بینیم. شخصیت آنان را نمی بینیم. این نادیده گرفته شدن باعث ایجاد نارضایتی می شود. ما اکنون در کشور با این پدیده مواجه هستیم. گروه هایی از جامعه هستند که جزو طبقات متوسط به بالا هستند اما حس می کنند به دیدگاه های آنان احترام گذاشته نمی شود.
وی در ادامه بیان کرد: ما با یکسری قوانینی که وضع می کنیم، ورود پیدا می کنیم به حریم خصوصی آنان و زندگی شخصی آنان. از این طریق ما داریم بخشی از جامعه را نادیده می گیریم. همچنین کنش های سیاسی آنان. وقتی که قشر متوسط به بالا مکانیزیمی برای اظهار نظر ندارد، نتیجه نارضایتی است. این ها احساس می کنند بلندگوی موثری ندارند. طبیعتا با این رویه بخشی از نارضایتی ها تشدید می شود.هنگامی که بخشی از جامعه احساس کند دیده نمیشود، به دیدگاه و سلیقه او احترام گذاشته نمیشود و حتی در حوزه زندگی خصوصی و سیاسی با محدودیت مواجه است، طبیعی است که احساس نارضایتی افزایش پیدا کند.
حاکمیت باید حس امید را به جامعه بازگرداند
این استاد اقتصادی نظری با بیان اینکه بخش قابل توجهی از طبقه متوسط جامعه الزاماً مشکل اقتصادی ندارد گفت: اما احساس میکند امکان بیان دیدگاههایش وجود ندارد و سازوکارهای رسمی نمایندگی مؤثری برای او فراهم نکردهاند. این مسئله موجب تعمیق شکاف اجتماعی می شود. حاکمیت باید حس امید را به مردم باcگرداند. باید این شکاف ها را کم کنیم. خودی و غیرخودی را باید از جامعه برداریم. حس اطمینان و امید به مردم باید داده شود. این هم از نکاتی بود که در این نشست مورد توجه قرار گرفت.
وی در ادامه با اشاره به اینکه نکته دیگر مورد بحث در این نشست وقایع اخیر بود بیان کرد: به هر حال به دلایلی ما بخش مهمی از جامعه را داریم که از ایران خارج شدند. برخی از این افراد تحت تاثیر تبلیغاتی که وجود داشته و ناراحتی هایی که تحت تاثیر برخی از سیاست ها در ایران داشتند از کشور خارج شده و متاسفانه جذب گروه های معاند شدند. اما بخش مهمی از ایرانیان در خارج از کشور در این جنگ که ایستادگی ایران در برابر دو ابر قدرت به لحاظ نظامی بود، در خارج از کشور با تمامی وجود از ایران حمایت کردند.
ضرورت قدردانی عملی از ایرانیان خارج از کشور
حجت الاسلام یوسفی با اشاره به نقش ایرانیان خارج از کشور در جنگ اخیر اظهار کرد: در جریان جنگ اخیر، بسیاری از ایرانیان خارج از کشور، حتی افرادی که منتقد بودند، از تمامیت ارضی و استقلال ایران دفاع کردند و در برابر جریانهای معاند ایستادند. برخی از این افراد هم تحت فشار قرار گرفتند، به خاطر خشونت طلبی هایی که طرف مقابل داشتند. برخی از شخصیت های بزرگی که منتقد بودند، البته در آن نشست اسم آورده نشد، مانند دکتر سروش و دیگر بزرگان از گروه های مختلف تمام قد از تمامیت ارضی ایران دفاع کرده و بلندگوی ملت مظلوم شدند.
وی در ادامه با تاکید بر اینکه در قبال این گروه ها و افراد باید سر تعظیم فرود بیاوریم افزود: باید در برابر این افراد قدردانی عملی صورت گیرد. صرف تشکر کافی نیست؛ بلکه باید سیاستهایی اتخاذ شود که امکان بازگشت آنان فراهم شود و پروندههایی که صرفاً به دلیل انتقادهای فرهنگی یا سیاسی تشکیل شده، مورد بازنگری قرار گیرد. این افراد نشان دادند که نسبت به ایران عرق ملی دارند. در خصوص ایرانیان خارج از کشور در جهت انسجام ملی باید سیاست های قدردانی شونده اتخاذ شود.
تأکید بر انسجام ملی و بازنگری در برخورد با معترضان
وی در ادامه با تاکید بر اینکه یکی دیگر از مسائلی که در جهت ایجاد انسجام اهمیت دارد توجه به وقایع تلخی است که در دی ماه داشتیم، گفت: یک تعدادی ناراحت بودند، بیرون آمدند و اعتراض کردند. امروز زندان رفته و ممکن احکامی برای آنان صادر شده باشد. طبیعی است کسانی که وابسته به بیگانگان بوده یا دستشان به خون مردم آلوده است، موضوع متفاوتی دارند؛ طبیعتا در جریان دی ماه مداخله خارجی هم بوده است اما گروهی از معترضان صرفاً به دلیل نارضایتی، خشم انباشته و تأثیرپذیری از تبلیغات به خیابان آمده بودند.
وی افزود: در خصوص افرادی که دست آنان نه به خون آغشته است و نه عامل بیگانه بوده اند، تأکید شد که باید نسبت به این افراد نگاه مبتنی بررافت اسلامی وجود داشته باشد و در چارچوب قانون، سیاستهایی برای آزادی افرادی که صرفاً به دلیل اعتراض در زندان هستند، مورد توجه قرار گیرد تا نشان داده شود که انسجام ملی در اولویت قرار دارد.
این استاد دانشگاه در ادامه بیان کرد: در این نشست تاکید شد که نسبت به کسانی که صرفا عقاید سیاسی متفاوتی دارند و به خاطر عقاید سیاسی در زندان هستند، نسبت به آنان باید یک برخورد مثبت نشان دهیم و این ها را آزاد کنیم. از این طری نشان دهیم که برای ما انسجام حرف اول را می زند. بعد از اجرایی شدن درست توافق، ما یک مسیر درست و متفاوت برای تعالی ایران خواهیم داشت. ان شاالله هم در منطقه قدرت بیشتری پیدا خواهیم کرد و هم یک اعتبار جهانی به دلیل مقاومت قهرمانه در برابر اسرائیل و آمریکا پیدا خواهیم کرد.
رئیسجمهور جزئیات روند تصمیمگیری درباره توافق را تشریح کرد
حجت الاسلام یوسفی درباره سخنان رئیسجمهور در این نشست نیز گفت: رئیسجمهور درباره روند رسیدن به توافق توضیح داد و بیان کرد که به دلیل شرایط امنیتی این امکان وجود نداشت که با مقام معظم رهبری ارتباط لحظه ای داشته باشیم یا نمی توانستیم روزانه تصمیماتی داشته باشیم. باتوجه به ضرورت اتخاذ تصمیمهای سریع در دوران جنگ، مقام معظم رهبری اجازه داده بودند هر تصمیمی که سهچهارم اعضای شورای عالی اتخاذ کنند، تصمیم ایشان نیز محسوب شود.
وی افزود: به گفته رئیسجمهور، درباره توافق بیش از ۲۰ بار میان طرفها رفتوبرگشت صورت گرفته و متن توافق بارها اصلاح شده است. در نهایت ۱۴ بند در شورای عالی مطرح شد و از ۱۳ عضو حاضر، ۱۲ نفر با آن موافقت کردند.
این استاد دانشگاه در ادامه بیان کرد: رئیسجمهور تأکید کرد که این صرفاً یک رأیگیری ساده نبود، بلکه هر یک از اعضا از منظر تخصص و مسئولیت خود دلایل موافقت با توافق را بیان کردند؛ از مسئولان نظامی گرفته تا مسئولان اقتصادی و قضایی. سپس رأیگیری انجام شد و تنها یک نفر مخالف بود.
وی در ادامه تاکید کرد: این اهمیت دارد که همه 12 نفر دلایل موافقت خود را تشریح کردند. این توافق ریا بالاتری از سه چهارم اعضا آورده است. این مسئله نشان میدهد که فضاسازیهایی مبنی بر اینکه توافق تحت فشار رئیسجمهور به تصویب رسیده، نادرست است؛ زیرا اعضای شورا همگی دارای سابقه اجرایی، تخصص و استقلال رأی هستند و هر کدام استدلالهای خود را برای موافقت با توافق مطرح کردند.
وی در پایان بیان کرد: این بسیار ناجوانمردانه است که ما فکر کنیم تحت فشار شخص رئیس جمهور این توافق حاصل شده است. تک به تک 12 نفر صحبت کردند. رئیسجمهور همچنین برخی از نکاتی را که پیشتر نیز در رسانهها و روزنامهها مطرح کرده بود، در این نشست تشریح کرد.
انتهای پیام
