همشهری آنلاین – گروه سیاسی: «پیشرفت در مذاکرات فنی»؛ این ادعایی بود که علاوهبر رئیسجمهور آمریکا، ازسوی رسانههای جهان نیز مطرح شد و این درحالی است که بهنظر میرسد رویکرد «تهدید محور» همچنان در دستورکار کاخسفید و رسانههای آمریکایی قرار دارد؛ رویکردی که اظهارات تازه جی. دی ونس مبنی بر اینکه «از این تفاهمنامه برای پر کردن مجدد ذخایر نفت جهان استفاده کنیم و بعد ببینیم چه میشود» شاهدی براین مدعاست.
ازسوی دیگر شبکه آمریکایی «فاکس نیوز» هم در گزارشی به نقل از برخی مقامهای آمریکایی، مدعی شد که در کاخسفید گفتوگوهایی درباره «بازگشت به جنگ تمامعیار علیه ایران» جریان داشته است. با این وجود گمانهزنیها درباره مذاکرات دوحه محور اصلی گزارشهای رسانهای بینالمللی در روز چهارشنبه بودهاست.
اولویتهای مذاکراتی دوطرف
- خبرگزاری انگلیسی «رویترز» در گزارشهایی، به بررسی دستورکارهای مذاکرات در دوحه پرداخت:
- آمریکا و ایران برای دستیابی به توافق صلح و ازسرگیری حملونقل دریایی، وارد مذاکرات فنی شدند.
- بهگفته دو منبع ارشد ایرانی، ایران مصمم است به کنترل خود بر تنگههرمز و تواناییاش در اخذ عوارض، حتی اگر مجبور به انجام این کار با زور باشد، رسمیت بینالمللی دهد.
- مذاکرات غیرمستقیم با میانجیگری قطر و پاکستان، سهشنبه شب آغاز شد و روز چهارشنبه ادامه داشتهاست.
- تمرکز مذاکراتی ایران، توافق برسر مدیریت تنگه هرمز و آزادسازی ۶ میلیارد دلار از داراییهای مسدود شده ایران است.
- اولویت اعلام شده ایالاتمتحده تضمین جریان آزاد ترافیک از طریق تنگههرمز است.
- ایران همچنین مصمم است پساز پایان مرحله موقت، پذیرش رسمی و پایدار کنترل بر تنگههرمز را تضمین کند.
- مذاکرهکنندگان آن زمانی که دراین مورد توافق حاصل نشود، در مذاکرات صلح جاری با واشنگتن به سایر حوزههای مورد اختلاف نخواهند پرداخت.
- اگر توافق موقت بدون تمدید به پایان برسد، ایران از اواسط ماه اوت شروع به دریافت هزینه از کشتیها برای عبور خواهد کرد.
وضعیت تنگه هرمز
- ایران اجازه نخواهد داد وضعیت تنگه هرمز به وضعیت قبل از جنگ بازگردد. در عوض، معتقد است باید ترتیبات جدیدی حاکم شود، ازجمله اینکه ایران نحوه ورود و خروج کشتیها را انتخاب کند، حق داشته باشد از ورود هرکسی که مظنون به تهدید امنیت ایران است، جلوگیری کند و برای خدمات اجباری که ارائه میدهد، هزینه دریافت کند.
- اگر کشورهای دیگر برای پذیرش شرایط ایران توافق نکنند، ایران آماده است خود را از طریق زور بر تنگههرمز تحمیل کند.
- منابع میگویند تهران حتی اگر منجر به تجدید و تشدید رویارویی با ایالاتمتحده شود، عقبنشینی نخواهد کرد.
- ایران معتقد است کشورهای مالک کشتی، بهدلیل هزینههای فزاینده این مناقشه، سرانجام مدیریت ایران را بر تنگههرمز خواهند پذیرفت و واشنگتن نیز برای تضمین تداوم عرضه جهانی انرژی، با آن موافقت خواهد کرد.
- نه ایران و نه ایالات متحده، هیچیک از امضاکنندگان کنوانسیون حقوق دریاها، که تنگه هرمز را بهعنوان یک تنگه بینالمللی به رسمیت میشناسد، نیستند.
بازگشت به جنگ تمام عیار؟
- مسائل ایران نیز جزو یکی از مهمترین سوژههای روز شبکه آمریکایی «فاکسنیوز» بود:
- ویتکوف و کوشنر، برای دومین روز مذاکرات در دوحه هستند، اگرچه هیات آمریکایی فقط از طریق واسطههای قطری با ایران در ارتباط است.
- ترامپ با هگست و کین ملاقات کرده تا همه گزینهها درباره ایران، از جمله بازگشت به حملات تمامعیار را در اقدامی که «تمام کردن کار» توصیف شده، بررسی کند.
- گفته میشود ترامپ فعلاً سعی دارد مسیر دیپلماتیک را ادامه دهد.
- ترامپ معتقد است دور دیگری از اقدام نظامی، میتواند دیپلماسی را از مسیر خود خارج کند و شانس برچیدن برنامه هستهای ایران را، که هدف اصلی رئیسجمهور است، کاهش دهد.
- یک مقام ارشد آمریکایی به فاکس نیوز گفت با وجود مذاکرات غیرمستقیم، در جریان مذاکرات فنی از طریق واسطههای قطری پیشرفتهایی بهدست آمدهاست.
اختلاف ترامپ و متحد قدیمی؟
- روزنامه آمریکایی «نیویورک تایمز» هم روز چهارشنبه به تحولات منطقهای پس از جنگ اخیر پرداخت:
- بن سلمان، ولیعهد عربستان، پیش از این به ترامپ فشار آورده بود ایران را فلج کند، اما با افزایش قدرت ایران، ولیعهد خواستار آتشبس شد و اکنون اولویتهای امنیتی خود را دنبال میکند.
- سنتکام از اینکه ریاض اعلام کرد نیروهای آمریکایی نمیتوانند از حریم هوایی این پادشاهی برای انجام ماموریت پروژه آزادی استفاده کنند، غافلگیر شدهاست.
- این موضوع سبب موجی از تماسهای تلفنی پرتنش و فوری بین واشنگتن و ریاض شد.
- مقامهای آمریکایی گفتهاند که ترامپ خشمگین در ۴ مه، یعنی نخستین روز عملیات و همچنین دو روز بعد با بنسلمان صحبت کردهاست.
- با وجود گفتوگوهای ونس، ویتکوف، کوشنر و روبیو، ولیعهد از ترس اینکه طرح آمریکا میتواند جنگ را دوباره شعلهور کند، بر موضع خود ایستاد.
- بعد از این بود که دولت ترامپ مجبور شد پروژه آزادی را در کمتر از ۴۸ ساعت پس از آغاز آن، تعطیل کند.
- مایکل راتنی، یک دیپلمات حرفهای: لحظهای که ایران تنگه هرمز را بست، کل روانشناسی خلیجفارس تغییر کرد.
