به گزارش خبرنگار ایرنا، با آغاز روزهای اوج گرما در استان هرمزگان، بار دیگر شبکه برق این استان درگیر افزایش شدید مصرف و فشار مضاعف شده است؛ فشاری که تنها ناشی از شرایط اقلیمی نیست، بلکه مجموعهای از عوامل همچون الگوی نادرست مصرف، رشد بار سرمایشی، محدودیت زیرساختها و گسترش فعالیتهای غیرمجاز از جمله استخراج رمزارز را شامل میشود.
در این میان، مسئولان صنعت برق استان با تأکید بر ضرورت صرفهجویی ۱۰ تا ۲۰ درصدی، از اجرای طرحهای تشویقی و محدودکننده خبر داده و کارشناسان نیز عبور از این وضعیت را منوط به تغییر رفتار مصرفی جامعه میدانند.
هرمزگان در مدار مصرف سنگین؛ تابستانی که شبکه را به مرز هشدار رسانده است، این استان به دلیل اقلیم گرم و مرطوب، هر ساله در ماههای گرم با جهش قابل توجه مصرف برق مواجه میشود، دمای بالا و رطوبت شدید، استفاده از وسایل سرمایشی را به یک نیاز روزمره و غیرقابل حذف تبدیل کرده است.
در کنار این شرایط طبیعی، توسعه صنعتی، رشد جمعیت شهری و فعالیتهای بندری نیز موجب شده مصرف برق در استان به سطحی برسد که در برخی ساعات، شبکه توزیع در وضعیت مدیریت بار قرار گیرد.
شدت مصرف انرژی؛ سه برابر میانگین جهانی
بر اساس آمارهای رسمی، شدت مصرف انرژی در ایران حدود سه برابر میانگین جهانی است، این شاخص نشان میدهد کشور برای تولید سطح مشابهی از کالا و خدمات، انرژی بسیار بیشتری نسبت به استاندارد جهانی مصرف میکند.
این وضعیت ناشی از مجموعهای از عوامل ساختاری ماننده یارانههای انرژی، فرسودگی تجهیزات، پایین بودن بهرهوری و ضعف در فرهنگ مصرف بهینه می توان دانست.
مدیریت مصرف؛ ضرورت عبور از پیک تابستان
مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان هرمزگان در همین زمینه، با اشاره به افزایش محسوس دما و رشد مصرف برق در روزهای اخیر، بر ضرورت همراهی مردم در مدیریت مصرف تأکید کرد.
حمید ساعدپناه با بیان اینکه بخش عمده مصرف برق استان در حوزه سرمایشی است، اظهار کرد: با رعایت چند اقدام ساده مانند خاموش کردن روشناییهای غیرضروری، سرویس کولرها و تنظیم دمای مناسب، میتوان بین ۱۰ تا ۲۰ درصد در مصرف برق صرفهجویی کرد؛ رقمی که نقش تعیینکنندهای در عبور از پیک تابستان دارد.
وی افزود: الگوی مصرف خانگی در تابستان ۲۵۰۰ کیلووات ساعت تعیین شده و مشترکانی که مصرف خود را کاهش دهند علاوه بر کمک به پایداری شبکه، از پاداشهای تشویقی نیز بهرهمند خواهند شد.
مدیرعامل شرکت توزیع برق هرمزگان همچنین با اشاره به سیاستهای تشویقی وزارت نیرو گفت: مشترکانی که نسبت به سال گذشته ۱۰ درصد کاهش مصرف داشته باشند، تا ۳۰ درصد در قبوض برق خود پاداش دریافت میکنند.
وی تأکید کرد: این سیاست با هدف تغییر رفتار مصرفی طراحی شده و میتواند نقش مهمی در کاهش بار شبکه در ساعات اوج مصرف داشته باشد.
ساعدپناه در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع استخراج غیرمجاز رمزارز اشاره کرد و گفت: متأسفانه شبکه برق در برخی مناطق غرب استان با فعالیت گسترده ماینرهای غیرمجاز مواجه است؛ بهگونهای که برآوردها از وجود بیش از ۲۰ هزار دستگاه ماینر حکایت دارد.
وی تصریح کرد: هر دستگاه ماینر به اندازه یک واحد مسکونی روستایی برق مصرف میکند و این موضوع فشار قابل توجهی بر شبکه وارد کرده است.
به گفته وی، طی یک تا دو سال گذشته بیش از سه هزار دستگاه ماینر غیرمجاز در استان شناسایی و جمعآوری شده، اما همچنان بخشی از این فعالیتها ادامه دارد.
مدیرعامل شرکت توزیع برق هرمزگان همچنین با اشاره به آثار منفی این پدیده گفت: فعالیت ماینرهای غیرمجاز علاوه بر افزایش مصرف، موجب نوسان در شبکه و آسیب به تجهیزات برقی مشترکان از جمله یخچالها و سیستمهای سرمایشی در مناطق مختلف میشود.
وی افزود: این موضوع تنها یک تخلف اقتصادی نیست، بلکه مستقیماً بر کیفیت خدمات برقرسانی به مردم اثرگذار است.
مدیریت مصرف؛ از فرهنگسازی تا آموزش نسل آینده
ساعدپناه در ادامه به برنامههای فرهنگی صنعت برق نیز اشاره کرد و گفت: در قالب طرحهای آموزشی، دانشآموزان به عنوان «سفیران انرژی» در زمینه مصرف بهینه برق آموزش میبینند تا این فرهنگ از سنین پایین در خانوادهها نهادینه شود.
وی افزود: مدیریت مصرف تنها یک اقدام مقطعی نیست، بلکه نیازمند فرهنگسازی پایدار در سطح جامعه است.
مدیرعامل شرکت توزیع برق هرمزگان همچنین با اشاره به نقش بخشهای غیرخانگی گفت: ادارات موظف هستند پس از پایان ساعت کاری مصرف خود را به حداقل برسانند. در بخش کشاورزی نیز زمانبندی فعالیت چاهها برای جلوگیری از مصرف در ساعات اوج اجرا شده است.
وی افزود: همکاری بخش صنعت و کشاورزی در مدیریت بار، نقش مهمی در جلوگیری از خاموشیهای احتمالی دارد.
در همین حال، نباید تمام بار ناترازی برق را بر دوش استخراج رمزارز گذاشت، هرچند مقابله با ماینرهای غیرمجاز ضروری است، اما ریشه اصلی مشکل در کمبود سرمایهگذاری، فرسودگی زیرساختها و ضعف در مدیریت مصرف نهفته است، از این منظر، حل پایدار بحران برق نیازمند مجموعهای از اصلاحات ساختاری در کنار مدیریت مصرف است.
یکی از محورهای مهم در سیاستهای صنعت برق، جلب مشارکت عمومی است، در همین راستا، سامانههای گزارشدهی مردمی برای شناسایی مصرفهای غیرمجاز فعال شده و برای گزارشهای تأییدشده نیز پاداش در نظر گرفته شده است، این رویکرد نشان میدهد که مدیریت انرژی بدون همراهی مردم امکانپذیر نیست و نقش جامعه در این زمینه تعیینکننده است.
تابستان امسال در هرمزگان بار دیگر نشان داد که مسئله برق تنها یک موضوع فنی نیست، بلکه ترکیبی از شرایط اقلیمی، رفتار مصرفی و ساختارهای اقتصادی است، افزایش دما، مصرف بالای سرمایشی، استخراج غیرمجاز رمزارز و فشار بر زیرساختها، شبکه برق استان را در وضعیت حساس قرار داده است.
با این حال، راهحلها مشخص است: مدیریت مصرف، اصلاح الگوی رفتاری، توسعه زیرساختها و برخورد با مصرفهای غیرمجاز. در نهایت، عبور پایدار از تابستانهای گرم هرمزگان تنها در سایه تغییر نگاه به انرژی و تبدیل صرفهجویی به یک فرهنگ عمومی امکانپذیر خواهد بود.
