به گزارش خبرنگار ایرنا، شیراز در سالهای اخیر با رشد بیرویه مراکز خرید و بازیافت ضایعات در مناطق میانی و حاشیهای، شاهد افزایش شکایتهای مردمی درباره آلودگی صوتی، بوی نامطبوع، ترافیک سنگین کامیونهای حملبار و انباشت زبالههای خطرناک در کنار معابر اصلی بوده است.
کوچهپسکوچههای محلههای مهدیآباد، دستغیب، سلطان آباد و ... این روزها بیش از هر جای دیگر، صحنه توقف خودروهای فرسوده و دپوی انبوه پلاستیک و آهنآلات است؛ صحنهای که مدیران شهری آن را زخم کهنه شهر مینامند.
روایت شهروندان؛ از ناامیدی تا چارهجویی
زینب رضایی، مادری شیرازی که خانهاش در فاصله ۵۰ متری یک ضایعاتفروشی بزرگ قرار دارد به خبرنگار ایرنا گفت: شبها با صدای دستگاه خردکن از خواب میپرم، بوی گندیده تا اتاق خواب میآید و بچههایم حتی نمیتوانند درب حیاط را باز کنند، بارها به شهرداری شکایت کردیم، ولی فقط یک اخطار میدهند و دوباره کارشان را شروع میکنند.
علی، یکی از فعالان این صنف، با اشاره به نقش اشتغالزایی و بازیافت در اقتصاد شهری، میگوید: ما زبالهها را از سطح شهر جمع میکنیم و به چرخه تولید برمیگردانیم؛ اگر ما نباشیم، هزینه دفن زبالهها چند برابر میشود، مشکل اصلی، نبود مکان استاندارد و ساماندهی شده از سوی شهرداری است.
موضع مسئولان؛ از برخورد قانونی تا طرح ساماندهی
به گفته مسئولان حدود ۴۷۰ واحد ضایعاتفروشی در شیراز شناسایی شده که بیش از نیمی از آنها فاقد مجوز رسمیاند که طبق ماده ۲۰ قانون هوای پاک و آییننامه مشاغل مزاحم، این واحدها باید به حریم مناسب از مناطق مسکونی منتقل شوند.
سبحان ناصری، یکی از فعالان دارای مجوز حوزه بازیافت شیراز نیز با پذیرش بخشی از انتقادات، خاطرنشان کرد: بسیاری از فعالان مجوز دار حوزه بازیافت از فقدان انبارهای ایمن و گرانی زمین در مناطق صنعتی گلایه دارند و اگر شهرداری زمین مناسب با اجاره معقول در اختیار بگذارد، خودشان از طرح ساماندهی استقبال میکنند.
تحلیل، ریشهیابی یک بحران شهری
یکی از فعالین حوزه شهری و محیط زیست شیراز در گفت و گو با خبرنگار ایرنا می گوید که ریشه این معضل، به ضعف در طرحهای جامع تفکیک کاربری و کمبود نظارت مستمر بازمیگردد.
به گفته الهه امامی، مدیریت پسماند، زنجیرهای از تولید تا بازیافت است؛ اما در شیراز، حلقه میانی یعنی نگهداری موقت نادیده گرفته شده است، راه حل میانمدت، ایجاد ایستگاههای جمعآوری سیار و راهاندازی سامانه هوشمند رصد تخلفات و همچنین ایجاد محیطی مناسب برای اجرای طرح ساماندهی است.
ساماندهی ضایعاتفروشان، مطالبه جدی مردم است
کلانپروژه ۲۸ هکتاری ساماندهی مشاغل مزاحم، با همافزایی مدیریت شهری و دستگاه قضایی، وارد مرحله دیگری از رفع موانع شده است؛ این طرح با تمرکز بر تکمیل زیرساختها، انتقال هدفمند واحدهای آلاینده و برخورد با فعالیتهای غیرمجاز، به الگویی پایدار برای ارتقای سلامت عمومی و امنیت و آرامش شهروندان تبدیل شده و بهعنوان یک اقدام راهبردی، چشمانداز نوینی برای زیست شهری ترسیم میکند.
پروژهای که با هدف ارتقای سلامت عمومی، بهبود منظر شهری و ساماندهی اصولی پسماند، یکی از اولویتهای راهبردی مدیریت شهری شیراز محسوب میشود.
ابعاد راهبردی پروژه ساماندهی ضایعات فروشان
شهردار شیراز، این پروژه را از اولویتهای مهم مدیریت شهری در دوره کنونی دانست و گفت: سایت ۲۸ هکتاری ساماندهی ضایعاتفروشان با هدف انتقال فعالیتهای آلاینده به محیطی استاندارد و متمرکز در حال اجراست و با ایجاد زیرساختهای خدماتی، رفاهی و کارگاهی و پلاکهای صنفی، زمینه نظارت متمرکز و بازیافت اصولی پسماند را فراهم میکند.
محمدحسن اسدی با اشاره به پیشبینی ساختمانهای خدماتی، فضای سبز و شبکه معابر داخلی در این مجموعه افزود: بهرهبرداری از این سایت میتواند نقش موثری در ارتقای منظر شهری و بهبود کیفیت زندگی شهروندان ایفا کند.
اسدی با اشاره به پیچیدگیهای اجتماعی، اقتصادی و حقوقی این طرح تصریح کرد: ساماندهی این حوزه از بسیاری پروژههای عمرانی دشوارتر است، اما مدیریت شهری با وجود این دشواریها، عزم جدی برای حل ریشهای این مسئله دارد.
شهردار شیراز همچنین بر ضرورت رفع سریع موانع حقوقی اراضی، حمایت از سرمایهگذاران و ارائه بستههای تشویقی تاکید کرد و گفت: با تکمیل فازهای مختلف و جذب سرمایهگذاران داخلی و خارجی، این پروژه میتواند به یکی از فرصتهای مهم سرمایهگذاری در جنوب کشور تبدیل شود و ارزش اقتصادی آن تا حدود ۱۰ همت قابل افزایش خواهد بود.
وی در ادامه با اشاره به روند اجرایی پروژه خاطرنشان کرد: عملیات دیوارچینی پیرامونی پلاکها، محوطهسازی، جدولگذاری، خاکبرداری و خاکریزی، اجرای لایههای اساس و زیراساس، بسترکوبی، آسفالتریزی معابر داخلی، احداث کانالهای هدایت آبهای سطحی و نصب پایههای برقرسانی در حال انجام است و روند اجرایی پروژه با جدیت دنبال میشود.
اسدی همچنین بر برخورد قاطع با فعالیتهای غیرمجاز در گاراژها و فضاهای مسکونی تأکید کرد و از شهروندان خواست با گزارش تخلفات، مدیریت شهری را در ساماندهی این حوزه همراهی کنند.
حمایت قضایی از ساماندهی مشاغل مزاحم
معاون دادستان مرکز فارس در امور صیانت از حقوق عامه و پیشگیری از وقوع جرم، نیز با تأکید بر این موضوع که ساماندهی ضایعاتفروشان از مطالبات جدی و بهحق مردم است، گفت: دستگاه قضا برای رفع هرگونه مانع در مسیر اجرای این پروژه، بهصورت کامل در کنار مدیریت شهری قرار دارد و از اقدامات شهرداری در راستای ارتقا سلامت، امنیت و آرامش شهروندان حمایت میکند.
حسین سلطانیفر با تاکید بر این موضوع که هرجا بحث امنیت، رفاه و آسایش مردم مطرح باشد، دستگاه قضایی حمایت کامل خواهد داشت، تصریح کرد: سلامت جسمی و روانی مردم در گرو ساماندهی این مشاغل است و این پروژه باید به سرانجام برسد.
معاون دادستان شیراز با اشاره به سرمایهگذاری انجامشده برای خرید زمین، دیوارکشی و آمادهسازی سایت خاطرنشان کرد: ضروری است همه ظرفیتها برای تکمیل و بهرهبرداری نهایی این مجموعه بهکار گرفته شود، چراکه در صورت عدم انتقال جامعه هدف به این سایت، اهداف اصلی پروژه محقق نخواهد شد.
وی همچنین با انتقاد از تکرار تخلفات برخی واحدهای غیرمجاز بیان کرد: برخی واحدها دهها بار پلمب شدهاند اما همچنان به فعالیت ادامه میدهند و این روند موجب اتلاف ظرفیت دستگاههای اجرایی و انتظامی میشود.
سلطانیفر با اشاره به بازدیدهای میدانی انجامشده افزود: در برخی موارد، به دلیل تهدید علیه بهداشت عمومی، دستور توقیف خودروهای مرتبط نیز صادر شده است و باید شرایطی فراهم شود که فعالیت ضایعاتفروشان صرفاً در سایت ساماندهیشده انجام گیرد.
معاون دادستان مرکز فارس در امور صیانت از حقوق عامه و پیشگیری از وقوع جرم همچنین بر ضرورت استفاده از ابزارهای تشویقی، تسهیلات بانکی و تقسیط واگذاری قطعات برای تسریع انتقال فعالان این حوزه به سایت جدید تاکید کرد و خواستار برگزاری جلسات تخصصی با دستگاههای اجرایی برای رفع مشکلات مرتبط با امور اراضی، آب، برق و سایر زیرساختهای مورد نیاز پروژه شد.
پروژه احداث سایت ۲۸ هکتاری ساماندهی ضایعاتفروشان بهعنوان یکی از طرحهای مهم مدیریت شهری شیراز، اکنون در مسیر رفع موانع حقوقی، تکمیل زیرساختها و جذب سرمایهگذاران قرار دارد؛ طرحی که با همافزایی شهرداری، دستگاه قضایی و سایر دستگاههای اجرایی میتواند ضمن ساماندهی فعالیتهای مرتبط با بازیافت پسماند، به ارتقای سلامت عمومی، بهبود سیمای شهری و شکلگیری یک الگوی منظم و پایدار در مدیریت این حوزه در کلانشهر شیراز منجر شود.
شهری که باید نفس بکشد
شیراز، کلانشهری با پیشینه تاریخی و فرهنگی غنی، شایسته سیمایی آراسته و زیستپذیری سالم است؛ اما تا وقتی که ضایعاتفروشیها چون لکهای تیره بر چهره محلهها نشستهاند، نباید از آرامش شهروندان سخن گفت.
آنچه امروز بیش از برخورد قهری نیاز است، نگاه چند وجهی به اقتصاد بازیافت، حقوق شهروندی و مدیریت یکپارچه شهری است، نسخهای که نه به حذف کامل، که به ساماندهی هوشمندانه و انتقال تدریجی با مشارکت فعالین، اعتقاد دارد.
