به گزارش همشهری آنلاین همزمان با برگزاری آیینهای وداع و تشییع رهبر شهید در تهران، قم و مشهد، پرونده ثبت این رویداد در فهرست میراث ملی ناملموس کشور نیز در حال شکلگیری است؛ آیینی که به گفته سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، در زمره بزرگترین رویدادهای ملی پس از عاشورا قرار دارد و بهعنوان بخشی از حافظه ماندگار ملت ایران و میراث معنوی معاصر، در فهرست میراث ملی ثبت خواهد شد.
جمعآوری مستندها
آیین سوگواری و بدرقه شخصیتهای اثرگذار، همواره بخشی از حافظه تاریخی ملتها هستند. با این حال فقط برخی از این رویدادها، به دلیل گستره مشارکت مردمی و تاثیر فرهنگی و اجتماعی آن قابلیت ثبت در میراث ناملموس را پیدا میکنند. سید رضا صالحی امیری، وزیر میراث فرهنگی معتقد است وداع و تشییع پیکر رهبر شهید در ۳ساحت تکریم و ادای احترام به رهبر شهید، ساحت فرهنگی و هویتی و ساحت سیاسی تعریف میشود و در ساحت فرهنگی باید قدرت، هویت فرهنگی و اجتماعی ایران را به نمایش گذاشته شود.
علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت حریم آثار و حفظ و احیاء میراث معنوی و طبیعی به همشهری میگوید: «قطعا آنچه در مراسم وداع و تشیع رهبر شهید در تهران، قم و مشهد اتفاق خواهد افتاد، یکی از رویدادهای بزرگ انقلاب اسلامی خواهد بود. بر همین اساس مستندهای این رویداد جمعآوری و برای ثبت در میراث ملی کشور آماده میشود.»
روایت سوگواری
موضوع دیگری که آیین وداع و تشیع رهبر شهید را از نگاه میراث ناملموس حائز اهمیت میکند، نوعی از آیین سوگواری است که در حوزه میراث ناملموس کشور با آن آشنا هستیم. مدیرکل ثبت حریم آثار و حفظ و احیاء میراث معنوی و طبیعی در توضیح بیشتر میگوید: «با توجه به نگاه بومی و محلی مناطق مختلف کشور آیینهای مختلفی از سوگواری داریم که شاخصترین آن که در فهرست آثار جهانی به ثبت رسیده آیین قالیشویان مشهد اردهال در کاشان است.»
علیرضا ایزدی با تاکید بر اینکه آیین وداع و تشیع رهبر شهید در روزهای پیش رو استمرار آیینهای سوگواری ملی ماست، میافزاید: «از آنجا که میراث ناملموس به رفتارها، باورها و تجربه مشترک یک جامعه وابسته است، ثبت چنین رویدادی در فهرست آثار ملی، مستلزم گردآوری مستندهای مانند روایتهای مردمی، تصاویر، فیلمها، شیوه برگزاری آیین، نمادها، سرودها، شعارها، عناصر آیینی و نقش گروههای مختلف اجتماعی است.»
ثبت بعد از برگزاری مراسم
با آغاز جنگ تحمیلی سوم و شهادت آیتالله سید علی خامنهای، از ۹ اسفند ۱۴۰۴ تجمعهای شبانه مردمی در ۴۰۰ شهر کشور شکل گرفت.
گستردگی تجمعها در شهرهای کشور و حضور چشمگیر مردم موجب شد تا این رویداد معنوی به عنوان یکی از بزرگترین زنجیرههای انسانی در روزهای جنگ تحمیلی سوم در حوزه میراث معنوی در دستور ثبت ملی قرار بگیرد. حالا پس از برگزاری مراسم تشییع رهبر شهید هم فرآیند ثبت ملی این رویداد آغاز خواهد شد و با تکمیل پرونده، آیین وداع و تشیع رهبر شهید با تاکید بر آیینهای قومی، محلی و ملی سرزمین ایران به ثبت خواهد رسید.
