احسان تاجیک، پژوهشگر مطالعات سیاسی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به حملات اخیر ارتش پاکستان به مناطقی از افغانستان اظهار کرد: این حملات را نباید صرفاً یک اقدام نظامی محدود یا واکنش مقطعی تلقی کرد، بلکه این رخداد بیانگر تغییر در معادلات امنیتی میان اسلامآباد و طالبان است؛ تغییری که میتواند بر آینده روابط دو کشور و امنیت منطقه جنوب آسیا تأثیرگذار باشد.
پژوهشگر مطالعات سیاسی ادامه داد: حمله پاکستان به افغانستان را باید نشانه بحران در راهبرد «عمق استراتژیک» اسلامآباد دانست و این رخداد صرفاً یک عملیات نظامی محدود یا واکنشی مقطعی نیست، بلکه بیانگر تغییر در معادلات امنیتی میان پاکستان و طالبان است.
وی با بیان اینکه افغانستان همواره یکی از ارکان اصلی راهبرد امنیتی پاکستان بوده است، گفت: در نگاه راهبردی اسلامآباد، وجود حکومتی همسو در کابل میتوانست به ایجاد «عمق استراتژیک» در برابر هند کمک کند، اما تحولات سالهای اخیر نشان داده است که طالبان پس از بازگشت به قدرت، بیش از گذشته بر مبنای منافع و محاسبات خود عمل میکند و خود را ملزم به تأمین همه دغدغههای امنیتی پاکستان نمیداند.
این کارشناس مسائل جنوب آسیا اختلاف بر سر خط مرزی دیورند، فعالیت تحریک طالبان پاکستان، پیوندهای قومی در دو سوی مرز و تفاوت رویکردهای امنیتی کابل و اسلامآباد را از مهمترین عوامل افزایش تنش میان دو کشور برشمرد و افزود: روابطی که زمانی بر همکاریهای امنیتی استوار بود، اکنون به سمت بیاعتمادی و رقابت حرکت کرده است.
تاجیک با اشاره به چالشهای حکومت داری طالبان تصریح کرد: این گروه اگرچه کنترل جغرافیای افغانستان را در اختیار دارد، اما همچنان در مسیر دولتسازی، نهادسازی، مشارکت سیاسی و تعامل مؤثر با جامعه بینالمللی با مشکلات جدی مواجه است و میان توانایی تصرف قدرت و ظرفیت حکمرانی پایدار آن فاصله قابل توجهی وجود دارد.
وی همچنین با اشاره به روابط تاریخی طالبان و پاکستان گفت: هرچند نقش برخی نهادهای امنیتی پاکستان در روند شکلگیری و تقویت طالبان قابل انکار نیست، اما تجربه نشان داده است که بازیگران غیردولتی پس از دستیابی به قدرت، بیش از هر چیز بر اساس منافع خود تصمیمگیری میکنند و همین مسئله موجب شده اشتراکات گذشته دیگر تضمینکننده همسویی سیاسی و امنیتی میان دو طرف نباشد.
این پژوهشگر مطالعات سیاسی تأکید کرد: تداوم رویکردهای نظامی بدون حل اختلافات سیاسی و مرزی نه تنها به ایجاد امنیت پایدار منجر نخواهد شد، بلکه میتواند زمینه گسترش بیثباتی در مناطق مرزی و افزایش فعالیت گروههای مسلح را فراهم کند.
تاجیک در پایان خاطرنشان کرد: حملات اخیر پاکستان را باید نشانه ورود روابط کابل و اسلامآباد به مرحلهای جدید دانست؛ مرحلهای که در آن راهبرد سنتی «عمق استراتژیک» پاکستان با چالشهای جدی روبهرو شده و آینده روابط دو کشور بیش از گذشته به گفتوگوهای سیاسی، مدیریت اختلافات مرزی و بازتعریف ملاحظات امنیتی وابسته است.
انتهای پیام
