به گزارش خبرنگار ایرنا، شهرستان میناب کانون تپنده آیینهای مذهبی در شرق هرمزگان، شاهد برگزاری چهاردهمین دوره سوگوارهای بود که «نوحه نشسته» یا «پامنبری» نام دارد؛ میراثی که از سال ۱۳۹۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و همچنان با همان اصالت دیرین، جانهای مشتاق را به گرد یکدیگر جمع میکند.
آیین نوحهخوانی نشسته، تنها یک سبک عزاداری نیست، بلکه روایتی تاریخی است که به گفته پیرغلامان و مداحان هرمزگانی، قدمتی بیش از۲۰۰ سال در شهرستان میناب دارد؛ این سنت، یادگاری از شیعیانی است که در پی ظلم و ستم حاکمان زمان خود، از مدینه به بحرین و سپس با مهاجرت به سواحل هرمزگان، آن را به یادگار گذاشتند.
سبک و سیاق این نوحهها، وامدارِ اسناد و سبکهای مداحان نامداری است که نامشان در تاریخ فرهنگ این دیار حک شده است؛ بزرگانی چون مرحومان «حسینعلی قضائی، فانی، مسیحا، واقف، ملاقنبر و مخلص» که خشتِ اول این بنای فرهنگی را با اخلاص بنا نهادند.
عزاداری؛ بستری برای تکالیف دینی و معرفت
نماینده مردم هرمزگان در مجلس خبرگان رهبری در حاشیه مراسم پایانی چهاردهمین سوگواره نوحههای نشسته در بندزرک میناب، عزاداری برای اهلبیت(ع) را فراتر از یک حرکت احساسی دانست و آن را بستری برای تحقق تکالیف بنیادین عنوان کرد.
آیت الله محسن ابراهیمی با اشاره به ضرورت شناخت امام زمان(عج) بهعنوان کلید شناخت خداوند، مجالس نوحهخوانی را نقشآفرین اصلی در معرفتافزایی دانست و بیان کرد: شرکت در سوگواریهایی مانند اربعین و مجالس عزاداری، نمادی عملی از پذیرش ولایت الهی است.
وی بیان کرد: در همین محافل است که مومنان تمرین اطاعت از اولیالامر را میآموزند و مفهوم واقعی مودت را که در عمل بروز مییابد، به تصویر میکشند.
امام جمعه میناب همچنین در این نشست به تحلیل پیوند میان سوگواری اهلبیت(ع) و تکالیف بنیادین شیعیان پرداخت و تاکید کرد: عزاداری، مرثیهسرایی و تعزیهداری، ابزاری برای تحقق وظایف دینی هستند.
آیت الله ابراهیمی برگزاری سالانه مراسمهای عزاداری را عاملی برای تقویت گرایشهای قلبی دانست و تصریح کرد: ابراز ارادت به ساحت مقدس ائمه، موجب عمق بخشیدن به ایمان مومنان میشود.
نماینده مردم هرمزگان در مجلس خبرگان رهبری با تاکید بر ضرورت تداوم این آیینها بر آمادگی خود برای شرکت گسترده در برنامههای تعزیهخوانی و چاوشخوانی اعلام کرد.
مشارکت حداکثری؛ رمز پویایی آیینهای سنتی
معاون سیاسی و اجتماعی فرماندار ویژه میناب نیز با تقدیر از نقش مردم در رونق این سوگواره، بر پیوند ناگسستنی آیینهای سنتی با ارزشهای راهبردی جامعه تأکید کرد.
علی بلاک با اشاره به یادمان شهدای دانشآموز دبستان شجرهطیبه و شهدای جنگ تحمیلی سوم، اظهار کرد: مشارکت حداکثری هیئتهای مذهبی و ذاکرین حسینی در این دوره، نشاندهنده بصیرت و همراهی عمیق ملت با آرمانهای دینی است.
وی بیان کرد: مدیریت و میزبانی این مراسم، حاصل تلاش بیوقفه مسئولان محلی، شهرداری، شورای شهر بندزرک، بخشداری و انجمن نوحههای نشسته بود تا این میراثِ ملی با همان شور و حرارتِ همیشگی جاری بماند.
معاون سیاسی و اجتماعی فرماندار ویژه میناب با قدردانی از مشارکت هیئتهای مذهبی و ذاکرین اهل بیت (ع) در مراسم عزاداری، بر اهمیت تداوم آیینهای سنتی و نقش مردم در بزرگداشت شهدای اخیر، بهویژه شهدای دانشآموز دبستان شجرهطیبه، تاکید کرد.
بلاک، با تسلیت ایام ماه محرم و یادآوری وقایع تلخ اخیر، به شهادت دانشآموزان و معلمان دبستان شجرهطیبه اشاره کرد و گفت: مشارکت پرشور مردم در برگزاری مراسم عزاداری برای این شهدا و همچنین شهدای جنگ تحمیلی سوم، نشاندهنده بصیرت و همراهی عمیق ملت با ارزشهای راهبردی است.
وی همچنین با تاکید بر جایگاه فرهنگی و مذهبی نوحههای نشسته که از سال ۱۳۹۵ به ثبت ملی رسیده است، ابراز امیدواری کرد: با حمایتهای مستمر مردم و مسئولان، این آیین اصیل و سنتی همچنان با همان شور و حرارت در میان نسلها جاری باشد.
بلاک ضمن قدردانی از اقدامات اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی میناب و روحانیت شهر بندزرک، بر تعهد و مسئولیت تمامی دستگاهها برای ارتقای سطح خدماترسانی و مدیریت بهتر امور مذهبی و فرهنگی در این منطقه تاکید کرد.
نوحههای نشسته عامل کلیدی در ایجاد انسجام اجتماعی است
معاون اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی هرمزگان نیز با تاکید بر اینکه نوحهخوانی نشسته عاملی کلیدی در ایجاد انسجام اجتماعی است، تصریح کرد: رسالت دستگاههای فرهنگی در این حوزه تنها تسهیلگری است؛ چرا که بخش اصلی و موتور محرک این نهضت فرهنگی، خودِ مردم هستند که با هنرمندی و تقوای قلبی، چراغ این آیینها را روشن نگه داشتهاند.
مصیب داوری از برنامهریزیهای کلان برای آینده فرهنگی میناب خبر داد و گفت: به زودی سه رویداد مهم شامل سوگواره ویژه بانوان در ایام فاطمیه، برگزاری استانی آیین نوحهخوانی نشسته و سوگواره تعزیهخوانی در این شهرستان برگزار خواهد شد تا ظرفیتهای عظیم این منطقه بیش از پیش شکوفا شود.
وی با تاکید بر قدمت بیش از ۲ قرن آیین «نوحهخوانی نشسته» در شهرستان میناب، این سنت دیرینه را فراتر از یک آیین ساده و عاملی کلیدی در ایجاد انسجام اجتماعی و استقامت در برابر سختیها دانست.
داوری تاکید کرد: این آیین ریشه در درسهای ایثار و شجاعت امام حسین (ع) دارد و به عنوان بخشی از فرهنگ عاشورایی، عامل اصلی انسجام و استقامت جامعه در برابر چالشها محسوب میشود.
معاون ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی هرمزگان با استناد به آیات قرآن کریم در باب بزرگداشت شعائر الهی، اجرای این آیینها را نشانهای از «تقوای قلبی» دانست و ضمن تاکید بر نقش حمایتی دولت در این مسیر، تصریح کرد: رسالت دستگاه فرهنگ در این حوزه، تنها تسهیلگری است؛ چرا که بخش اصلی و موتور محرک این نهضت فرهنگی، بر عهده خودِ مردم است.
به گزارش ایرنا، شهرستان میناب با جمعیت ۳۰۰ هزار نفری امروز نه تنها یک نقطه جغرافیایی در شرق هرمزگان بلکه بهعنوان قطب نگاهبانی از سنتهای عزاداری جنوب کشور شناخته میشود؛ جایی که در آن، هر «نوحه نشسته» نه فقط یک آوا که پیامی برای استقامت و سربلندی نسلهای آینده است.
