فرارو- همزمان با تشدید تنشها در خلیجفارس و لفاظیهای دونالد ترامپ علیه ایران، احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، معتقد است که واشنگتن از همان ابتدای انعقاد «تفاهم ۶۰ روزه»، در پی بیاثر کردن مهمترین اهرم راهبردی ایران یعنی تنگه هرمز بوده است و اکنون نیز با اتهامزنی به تهران، تلاش میکند بار مسئولیت فروپاشی این تفاهم را از دوش خود بردارد.
به گزارش فرارو؛ با توجه به اعلام صریح پایان تفاهم ۶۰ روزه از سوی ترامپ و طرح اظهارات تهدیدآمیز، اکنون پرسشهای جدی درباره شدت تنشهای نظامی میان ایران و آمریکا و همچنین آینده مذاکرات مطرح است. بخشایش اردستانی در گفتوگو با فرارو، ضمن انتقاد از سر دادن شعارهای تند در داخل کشور، تاکید میکند که مسیر اصلی برای خروج از بحران همچنان «مذاکره» است و هرگونه شعارزدگی درباره انتقام، تنها هزینههای گزافی را به اقتصاد کشور و معیشت مردم تحمیل میکند.
مشروح گفتگوی فرارو با احمد بخشایش اردستانی را در ادامه میخوانید:
احمد بخشایش اردستانی با اشاره به حوادث اخیر در سواحل جنوبی کشور و اظهارات رئیسجمهور آمریکا گفت: «واضح است که پایهها و زیربنای این تفاهم توسط خود آمریکاییها تخریب شد. از روز اول تفاهم تا به امروز، آمریکا تلاش کرد تمام ابزارهای قدرت و اهرمهای فشار را از دست ایران خارج کند. هدف اصلی آنها در این مدت، تنگه هرمز بود؛ در حالی که در تفاهمنامه به صراحت قید شده بود که نظارت و اعمال حاکمیت ایران بر تنگه هرمز باید پابرجا بماند.»
وی افزود: «با وجود این توافق، آمریکا تلاش کرد تا با ایجاد یک کانال جایگزین از طریق عمان و عبور دادن کشتیها از آن مسیر، عملاً در حین مذاکرات به ایران القا کند که دست تهران در تنگه هرمز بسته است. اکنون که جمهوری اسلامی ایران با قدرت در برابر این اقدام ایستادگی کرده است، شاهد واکنشهای عصبی واشنگتن هستیم.»
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس با تاکید بر وضعیت حقوقی تنگه هرمز تصریح کرد: «تنگه هرمز هرگز مسدود نبوده و تردد در آن جریان دارد. ایران صرفاً در تلاش است تا عبور و مرور در این آبراهه استراتژیک را ضابطهمند و قانونمدار کند. برخورد قلدرمآبانه آمریکا برای سلب حاکمیت ایران بر این بخش از خلیجفارس، شرایط را به نقطه بحرانی فعلی رسانده است.»
بخشایش در بخش دیگری از صحبتهای خود به موضوع لغو تفاهم اشاره کرد و گفت: «حقیقت این است که بندهای تفاهم یکی پس از دیگری توسط طرف مقابل نقض شد. همانگونه که آمریکا بهانهتراشی میکند، ایران نیز به درستی معتقد است که واشنگتن ناقض اصلی این توافق بوده است. انتظار آمریکا این بود که تنگه هرمز در این ۶۰ روز کاملاً از کنترل ایران خارج شود تا پس از آن برای آینده تصمیم بگیرند، اما در مقابل، حقوق ایران طبق بند یک توافق نادیده گرفته شد.»
وی خاطرنشان کرد: «این اختلافات سبب شد فضای میان تهران و واشنگتن به سمت تنشهای جدیتر میل کند. طبیعتاً اهرم اصلی قدرت ایران، نظارت بر تردد کشتیها در این تنگه است. ایران میتواند در چارچوب قوانین، مدیریت عبور و مرور را محدود کند و کریدورهای غیرقانونی و مورد تایید واشنگتن را با اخطار و اقدام قانونی مواجه سازد؛ روندی که احتمالاً برای مدتی ادامه خواهد داشت.»
بخشایش با اشاره به رویکرد ترامپ و ارجاع پرونده به مشاورانش (کوشنر و ویتکاف) افزود: «گسترش جنگ به نفع هیچکس نیست. راهکار اصولی همان مذاکرهای است که از ابتدا روی میز بود. آمریکا پیش از این یکبار طعم شکست را چشید و به میز مذاکره بازگشت. بازگشت به چرخه جنگ بسیار خطرناک است؛ آن هم در شرایطی که هنگام امضای تفاهم موقت، هر دو طرف برای تداوم دیپلماسی ابراز تمایل کرده بودند. آمریکا با فضاسازی رسانهای و لفاظیهای توهینآمیز سعی دارد خود را تطهیر کرده و ایران را مقصر جلوه دهد.»
این کارشناس مسائل سیاست خارجی در واکنش به مخالفتهای داخلی با روند دیپلماسی گفت: «از همان روزهای نخست امضای تفاهمنامه، علاوه بر صهیونیستها، اقلیت تندرو در داخل کشور نیز با اصل مذاکره با آمریکا مخالفت میکردند. این نوع رفتارهای افراطی در حوزه سیاست خارجی مسبوق به سابقه است؛ از پرتاب مُهر به سمت آقای لاریجانی در قم (مجلس نهم) تا سنگپرانی به آقای عراقچی. اما در نهایت باید واقعیتهای عرصه بینالملل را پذیرفت.»
بخشایش اردستانی تاکید کرد: «زمانی که یک دیپلمات ارشد پشت میز مذاکره مینشیند، شرایط برای او با فضای احساسی داخل کشور متفاوت است. او باید در یک تقابل برابر، از حقوق و منافع ملی دفاع کند. نمیتوان به مقامات عالیرتبهای که وارد میدان مذاکره میشوند، برچسب "خائن" یا "سازشکار" زد. شخصیتهایی مانند آقایان قالیباف و عراقچی، آبروی سیاسی خود را برای پیشبرد این مذاکرات به میان آوردهاند.»
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس در پایان با انتقاد از برخی لفاظیهای بیضابطه در داخل مبنی بر انتقامجویی گفت: «اصل انتقام در جای خود بد نیست و اگر توانمندی اجرای آن وجود دارد، باید در عمل پیاده شود. اما باید بپذیریم که آمریکا به لحاظ تکنولوژی و اشراف اطلاعاتی، دست برتر را دارد. شهادت مقامات و رهبران مقاومت نیز نتیجه همین اشراف اطلاعاتی است. ما نیز در حال تلاش و تقابل هستیم، اما چه لزومی دارد که مدام در تریبونها شعار انتقام سر دهیم یا ادعا کنیم میتوانیم ترامپ را در فلان کشور هدف قرار دهیم؟»
وی افزود: «همین شعارهای نسنجیده است که برای کشور هزینهتراشی میکند، التهاب بازار را بالا میبرد، موجب گرانی کالاها میشود و در نهایت نارضایتی مردم را به دنبال دارد. اگر قرار بر اقدام علیه ترامپ یا نتانیاهو است، باید در میدان عمل انجام شود؛ شعار دادن و لفاظی تنها به ضرر منافع ملی است.»
