گروه جامعه ایرنا- زمانی که در سال ۱۳۶۶، بیم آخر شدن تیم المپیاد ریاضی در رقابتهای جهانی وجود داشت، اراده و شجاعت رهبر شهید انقلاب بود که در آن سالها در مقام ریاستجمهوری در دیداری پر ریسک در شب اعزام تیم، توانست شجاعت جهانی شدن را به نوجوانان نخبه ایرانی تزریق کند؛ این دیدار نه تنها تاریخ فضای نخبگانی کشور را دگرگون کرد بلکه این حس توجه، سرفصلی شد تا ۱۱ سال بعد، زمینه قهرمانی تیم کشورمان و اولین مدالآور المپیادی بانو «مریم میرزاخانی» رقم بخورد.
ارتباط رهبر شهید با نخبگان، فراتر از دستورات رسمی و پروتکلهای اداری بود؛ سخن از رهبری است که آمار ۱۰۰ هزار نفری شرکتکنندگان مرحله اول المپیاد را به دقت میدانستند، در اوج تنشهای عملیات «وعده صادق ۲»، در نشست صمیمانه پای انتقادات تند و تیز جوانان نشستند و با دستانی گرم، استرس نخبه جوان را به آرامشی امیدبخش بدل کردند. ایشان فردی بود که حتی در پیامهای ملی خطاب به ملت، درخشش در المپیاد نجوم را همتراز با پیروزیهای بزرگ نظامی میدیدند؛ چرا که باور داشتند جنگ فردا، جنگ علم و فناوری است.
«سید رضا حسینی» رئیس باشگاه دانشپژوهان جوان در گفتوگو با ایرنا از سالها حمایتهای رهبر شهید انقلاب میگوید. او متولد دهه ۷۰ است و در دهه ۹۰ توانست مقام سوم جهانی المپیاد ریاضی را برای کشور به ارمغان بیاورد. در دولت چهاردهم در جایگاه معاونت وزیرآموزش و پرورش و رئیس باشگاه دانش پژوهان فعالیت خود را آغاز کرد.
متن گفت و گوی حسینی با خبرگزاری ایرنا به شرح زیر است:
از ریسک بزرگ المپیاد ۶۶ تا احیای سمپاد و باشگاه دانش پژوهان در دهه ۹۰
رئیس باشگاه دانشپژوهان جوان به جزئیات حمایتهای بیبدیل رهبر شهید از جریان نخبگانی کشور اشاره کرد و افزود: اولین حضور تیم نخبگان ایرانی در المپیاد جهانی ریاضی به سال ۶۶ باز می گردد؛ در آن زمان که ایشان رئیسجمهور بودند، شب اعزام تیم، بچهها را به نهاد ریاستجمهوری دعوت کردند. این یک دیدار بسیار پرریسک بود؛ چرا که اگر تیم در مسابقات آخر میشد، تبعات آن مستقیم متوجه شخص رئیسجمهور میشد؛ اما رهبر شهید انقلاب با درایت و اعتقاد پای این تیم ایستاد و توانست استرسهای موجود را از بین ببرد.
وی افزود: این دیدار نقطه عطفی در موفقیت کشور شد و در نتیجه آن حمایت، ایران در میان ۴۲ کشور جایگاه ۲۶ را کسب کرد و بالاتر از کشورهایی قرار گرفت که مدعی و مخالف حضور ما بودند. این باور باعث شد تنها ۴ سال بعد به رتبههای تکرقمی جهان برسیم و ۷ سال بعد، خروجی همین نگاه، نوابغی چون مریم میرزاخانی بود که اولین مدال طلای المپیاد جهانی ریاضی را برای ایران به ارمغان آورد.
ایستادگی در برابر انحلال سمپاد در دهه ۹۰
رئیس باشگاه دانشپژوهان جوان گفت: در مقطعی تصمیمات اشتباهی منجر به انحلال سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان (سمپاد) و باشگاه دانشپژوهان و تنزل رتبه آنها به یک مرکز زیرمجموعه شد. وقتی این خبر به رهبر انقلاب رسید، ایشان در سالهای ۹۵ و ۹۶ صراحتاً در سخنرانیهای متعدد بر ضرورت تقویت سمپاد تأکید کردند.
حسینی خاطرنشان کرد: رهبر شهید انقلاب علاوه بر دیدارهای سالانه در ماه مهر، در سالهای ۹۴ تا ۹۶ سه دیدار اختصاصی با المپیادیها داشتند. همین نگاه ویژه و مستقیم ایشان بود که باعث احیای دوباره بنیاد نخبگان، باشگاه دانش پژوهان و سمپاد و ایجاد یک جهش جدید در فضای نخبگانی کشور شود.
رهبر شهید، معمار و حامی اصلی فضای نخبگانی کشور بود
رئیس باشگاه دانشپژوهان جوان در توصیف جایگاه و اثرات رهبر شهید در حوزه نخبگان، ایشان را «معمار فضای نخبگانی ایران» خواند و گفت: بسیاری از نهادهای علمی کشور، مدیون حمایتهای بیدریغ و بصیرت ایشان در برابر جریانهای حذفکننده هستند. البته برای بیان آثار و پیگیریهای ویژه رهبر شهید در فضای نخبگانی کشور، باید روزها صحبت کرد؛ اما اگر بخواهم در چند کلمه خلاصه کنم، ایشان معمار اصلی این فضا بودند و اگر حمایتهای ایشان نبود، هیچیک از نهادهای نخبگانی فعلی در کشور وجود نداشت.
وی با اشاره به تاریخچه تشکیل نهادهای علمی افزود: رهبر شهید انقلاب از زمان ریاستجمهوری اهتمام جدی به فضای نخبگانی داشتند که خروجی آن تأسیس نهادهایی چون باشگاه دانشپژوهان جوان و سازمان پرورش استعدادهای درخشان(سمپاد) بود همچنین پیشنهاد تشکیل بنیاد نخبگان در اوایل دهه ۸۰ و ایجاد معاونت علمی، همگی زیر چتر حمایت ایشان بود؛ در حالی که این نهادها در برههایی مختلف تحت فشار شدید برای حذف قرار داشتند و تنها اعتقاد و حمایت رهبر شهید بود که مانع نابودی آنها شد.
رئیس باشگاه دانشپژوهان جوان به خاطرهای تاریخی در سال ۱۳۶۶ اشاره کرد و گفت: در سالهای نخستین، نگرانی شدیدی در مورد شرکت در المپیاد جهانی ریاضی وجود داشت. به دلیل عدم آشنایی با فضای رقابتهای بینالمللی، برخی مسئولان نگران بودند که ایران در رتبه آخر (از میان ۴۲ کشور) قرار بگیرد و وجهه کشور خدشهدار شود.
نخبگان؛ موتور پیشران در جنگ علم و فناوری
وی با تأکید بر اینکه حمایت ایشان از نخبگان صرفا یک علاقه شخصی نبود، تصریح کرد: رهبر شهید انقلاب، نخبگان را موتور پیشران کشور توصیف کردند. ایشان ۲۰ سال پیش، زمانی که هنوز موضوع اهمیت علم و فناوری برای بسیاری از مسئولان تبیین نشده بود، صراحتا تاکید کردند در آینده جنگ ما، جنگ علم و فناوری است.
رئیس باشگاه دانشپژوهان جوان به دیدار نخبگان در ۱۱ مهرماه ۱۴۰۳ اشاره کرد و گفت: در شرایطی که کشور در بالاترین سطح تنش با رژیم صهیونیستی قرار داشت و تنها چند روز پس از حوادث بیروت و شهادت سید حسن نصرالله بود، ایشان دیدار با نخبگان را برگزار کردند. این اقدام،پیام روشنی داشت که حتی در آستانه عملیات بزرگی همچون وعده صادق ۲، علم و نخبگان در اولویت تراز اول رهبری قرار داشت.
حسینی با اشاره به دیدار ایشان در سال ۱۳۸۳ با جمعی از نخبگان افزود: در آن دیدار که به صورت خصوصی با جمعی از نخبگان برگزار شد، رهبر انقلاب به نکتهای اشاره کردند که حتی مسئولان این خواسته را فراموش کرده بودند؛ ایشان بر موضوع ورود بدون آزمون مدالآوران المپیاد به دانشگاه تأکید کردند و در حضور وزرا دستور دادند این امر اجرایی شود البته نتیجه این شد که در همان ماه، مدالآوران طلای المپیاد علمی و سپس نجوم، از آزمون کنکور معاف شدند.
وی گفت: در برههای که فشار شدیدی برای حذف سمپاد وجود داشت، رهبر شهید شخصا ایستادگی کردند و مانع نابودی این نهاد شدند. حتی در سال ۱۳۹۸، وقتی یکی از نخبگان (امید حاتمی) از عدم ابلاغ اساسنامه سمپاد خبر داد، حضرت آقا در همان لحظه موضوع را پیگیری کردند و تنها سه روز بعد، اساسنامه مصوب در شورای عالی انقلاب فرهنگی ابلاغ شد.
رئیس باشگاه دانشپژوهان جوان در خصوص آگاهی دقیق رهبر شهید از جزئیات عملیاتی افزود: بسیار شگفتآور است که ایشان حتی از آمارهای دقیق کف میدان باخبر بودند. در سال ۱۳۸۱، ایشان نه بر اساس دستاوردهای کلان، بلکه بر اساس افزایش تعداد شرکتکنندگان در مرحله اول آزمون ریاضی این رویه را حرکت علمی کشور رو به رشد توصیف کردند و این سطح از تسلط بر جزئیات، در حالی بود که بسیاری از مسئولان حتی با ساختار باشگاه دانشپژوهان آشنا نبودند.
حمایتهای رهبر شهید از نخبگان مسیر رشداستعدادهای درخشان را تضمین کرد
وی تأکید کرد: حمایتهای رهبر شهید از نخبگان، صرفا در حد سخنرانیها و دیدارها نبود، بلکه ایشان با نظارت مستقیم و پیگیریهای اجرایی، مسیر رشد استعدادهای درخشان کشور را تضمین کردند.
حسینی خاطر نشان کرد: این تسلط، تنها در سطح ملی نبود؛ در سال ۱۳۹۱ در سفر به خراسان شمالی، ایشان با اشاره به استعدادخیز بودن این استان و رتبه آن در المپیادها، همه ما را شگفتزده کردند. در حالی که برخی مسئولان حتی نام «باشگاه دانشپژوهان جوان» را نمیدانستند، ایشان میدانستند کدام استان در کدام رتبه است و هر المپیاد چه مسیری را طی میکند.
اولین دیدار
وی ادامه داد: اولین دیدار خصوصی من با ایشان در سال ۱۳۹۵ بود؛ دیداری کوچک، چند ده نفره و بسیار صمیمانه در فضایی محدود و غیررسمی. آنجا خبری از سالنهای بزرگ و تشریفات نبود. ایشان با دقت و تمرکز یک متخصص، به سخنان نخبگان گوش میدادند. در آن دیدار، لحظهای وجود داشت که تمام اضطرابهای من به شکلی بیسابقه فرو ریخت؛ زمانی که ایشان متوجه استرس من شدند، دستم را گرفتند تا آرامم کنند. در آن لحظهی کوتاه، در میانه آن گفتوگو، از ایشان پرسیدم آیا هرگز احساس تنهایی نکردهاید؟ و پاسخ ایشان این بود به خدا قسم که هیچگاه احساس تنهایی نکردهام.
حسینی خاطر نشان کرد: یکی از چالشبرانگیزترین لحظات، دیدار سال ۱۳۹۸ بود. زمانی که یکی از نخبگان در خارج از نوبت با بیانی بسیار تند و صریح، از وضعیت کشور گفت که نخبگان از کشور مهاجرت نمیکنند، بلکه از شدت ناامیدی در حال فرار هستند؛ فضا سنگین شد. همه منتظر واکنشی تند بودند، اما ایشان با آرامش و طمانینه، گوش دادند. ایشان پس از شنیدن صحبتها فرمودند: من با مشکلات شما موافقم، اما با ناامیدی اکیداً مخالفم. اگر قرار بود ناامید شویم، در دوران انقلاب و پیش از آن، ناامید میشدیم.
سرعت رشد علمی ایران در تبیین فرمایشات رهبری
رئیس باشگاه دانشپژوهان جوان، به دیدارهای سال ۱۴۰۳ رهبری با جمعی از نخبگان اشاره کرد و گفت: آقای شهید ایران با اشاره به اینکه در بازه چهار ساله (۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰) ۲۶ مدال طلا و در بازه ۲ ساله (۱۴۰۱ و ۱۴۰۲) ۳۰ مدال طلا کسب شده، فرمودند که این مضوع نشاندهنده شتاب گرفتن حرکت علمی کشور است؛ هرچند این سطح از پیشرفت هنوز کافی نیست.
رئیس باشگاه دانشپژوهان جوان به پیام تلویزیونی در مهرماه ۱۴۰۳ اشاره کرد و گفت: در شرایطی که کشور در تنشهای شدید بود، ما با کمک وزیر آموزش و پرورش نامهای برای درخواست پیام از رهبر شهید انقلاب فرستادیم. در حالی که انتظار داشتیم پاسخ دیرهنگام باشد، ایشان چند روز بعد در پیام تلویزیونی خود که پس از مدتها مخابره میشد در میان موضوعات حساس کشور، به طور ویژه از درخشش نخبگان در المپیادهای علمی و کسب رتبه اول در المپیاد نجوم سخن گفتند. این اقدام نشان داد که ایشان حتی در حساسترین لحظات، دستاوردهای علمی جوانان را اولویت میدانند.
حسینی به تشریح دیدگاه رهبر شهید درباره «اقتدار ملی» پرداخت و گفت: ایشان به شدت با ناامیدی مخالف بودند و هر چه که پرچم ایران را بالا میبرد و باعث اثرگذاری کشور در دنیا میشد، برایشان اهمیت داشت. این نگاه در برگزاری المپیاد ترکیبات نیز تجلی یافت؛ جایی که ۶۵ کشور دنیا پذیرفتند تحت نظارت نخبگان ایرانی و با قوانین طراحی شده توسط آنها در مسابقات شرکت کنند و این موضوع یک پیروزی بزرگ در برابر تبلیغات سوء توسط غرب بود.
وی تأکید کرد که رهبر شهید، پاسبان زبان فارسی و فرهنگ ایرانی بودند و فردوسی را کسی میدانستند که هویت ایران و فارسی را در جهان زنده نگه داشته است.
ارسال ۲۳ انگشتر متبرک برای نخبگان
رئیس باشگاه دانش پژوهان جوان افزود: در آذر ۱۴۰۳، تماسی دوباره از دفتر ایشان دریافت کردیم؛ خبر دادند که رهبر شهید انقلاب ۲۳ انگشتر متبرک آماده کردهاند تا به مدالآوران المپیادی که در احیای باشگاه کمک کرده بودند، اهدا شود.
وی ادامه داد: این اقدام، برای ما غیرقابلباور بود. اینکه مقام معظم رهبری، نهتنها مشکلات اداری ما را حل کردند، بلکه با توجهی پدرانه، برای تکتک جوانانی که در مسیر علم تلاش کرده بودند، هدیهای متبرک و شخصی در نظر گرفتند، نشان داد که نخبگان در قلب و فکر ایشان جای دارند.
دلم برای دیدار مجدد آقا تنگ شده است
حسینی تصریح کرد: هنوز قلب همه ما ایرانیها در دهه اول اسفند گرفتار است. در حالی که اندوه شهادت حضرت امام خامنهای، امام شهید و پدر امت، فضای کشور را گرفته، تنها میتوانیم به همه مردم و مسئولان عزیز تسلیت بگوییم. ایشان در این ایام به فیض شهادت رسیدند و ما امروز تنها یک دعا در دل داریم: اینکه خداوند ما را یاری کند تا ادامهدهنده راه این عزیزان باشیم.
