به گزارش ایرنا، مترو زمانی نقش تعیینکننده خود را در کاهش ترافیک، آلودگی هوا و مصرف سوخت ایفا میکند که به یک شبکه یکپارچه و فراگیر تبدیل شود؛ شبکهای که بتواند بخش قابل توجهی از مناطق شهری را به یکدیگر متصل کند و شهروندان برای انجام بخش عمده سفرهای روزانه خود به آن اتکا داشته باشند.
بررسی وضعیت متروی شیراز نشان میدهد اگرچه این کلانشهر پس از تهران از نخستین شهرهای کشور بود که سرمایهگذاری گستردهای در حملونقل ریلی انجام داد، اما در عمل هنوز بخش عمده خدمات بر دوش خط یک قرار دارد؛ خطی به طول حدود ۲۴.۵ کیلومتر با ۲۰ ایستگاه که محور اصلی جابهجایی مسافران محسوب میشود.
خط ۲ نیز به صورت مرحلهای وارد مدار بهرهبرداری شده اما هنوز تمامی ایستگاهها و ظرفیت عملیاتی آن تکمیل نشده است.
۶ خط؛ افق پیش رو قطار در دل کلانشهر
بر اساس اطلاعات منتشرشده از سازمان قطار شهری شیراز و منابع رسمی، شبکه متروی این کلانشهر در افق توسعه با شش خط طراحی شده است؛ موضوعی که خود نشان میدهد مطالعات حملونقل شهری، پوشش کامل شیراز را با یک یا دو خط ممکن ندانستهاند.
در حال حاضر تنها خط یک به طور کامل فعال است و خط ۲ نیز به صورت تدریجی در حال توسعه و افزایش ظرفیت خدماترسانی است، در حالی که خطوط سه و چهار در دست اجرا و خطوط پنج و ۶ در مرحله طراحی و مطالعات قرار دارند.
کارشناسان حملونقل شهری معتقدند میزان استقبال از مترو تنها به کیفیت ناوگان وابسته نیست، بلکه گستره دسترسی نیز عامل تعیینکنندهای است.
کیفیت ناوگان یا گستره دسترسی؟
هرچه ایستگاههای مترو مناطق بیشتری از شهر را پوشش دهند، سهم سفرهای ریلی افزایش یافته و وابستگی شهروندان به خودرو شخصی کاهش پیدا میکند.
واقعیت این است که امروز بسیاری از محلههای شیراز هنوز دسترسی مستقیم به مترو ندارند و شهروندان برای رسیدن به نزدیکترین ایستگاه ناچارند از خودرو شخصی، تاکسی یا اتوبوس استفاده کنند؛ موضوعی که جذابیت استفاده از حملونقل ریلی را کاهش میدهد.
یا از سوی دیگر مقصد بسیاری از شهروندان در سفرهای شهری با ایستگاه های مترو فاصله زیادی دارد که همین مساله باعث شده اکثر شهروندان شیراز عطای استفاده از مترو برای جابجایی های درون شهری را به لقایش بسپارند.
در مقابل، تجربه کلانشهر تهران نشان میدهد استقبال گسترده از مترو حاصل توسعه تدریجی یک شبکه چندخطی و ایجاد امکان جابهجایی میان نقاط مختلف شهر است؛ به گونهای که در ساعات اوج، ازدحام مسافر به یکی از ویژگیهای روزمره این سامانه تبدیل شده است.
تفاوت امروز شیراز با تهران بیش از آنکه ناشی از میزان تقاضا باشد، به میزان پوشش شبکه ریلی بازمیگردد.
بر پایه آمارهای منتشرشده، خط یک متروی شیراز در ساعات اوج تردد روزانه توان جابهجایی حدود ۱۰۰ هزار مسافر را دارد؛ ظرفیتی که با تکمیل خطوط جدید، توسعه ناوگان و افزایش اتصال مناطق مختلف شهر میتواند به شکل قابل توجهی افزایش یابد.
مترو شیراز چگونه ستون فقرات ناوگان حمل و نقل عمومی خواهد شد؟
صاحبنظران حوزه حملونقل بر این باورند که توسعه خطوط جدید، تکمیل ایستگاههای نیمهتمام، افزایش ناوگان، کاهش فاصله حرکت قطارها و اتصال مترو با شبکه اتوبوسرانی و تاکسیرانی، مهمترین پیشنیازهای تبدیل متروی شیراز به ستون اصلی حملونقل عمومی این کلانشهر است.
متروی شیراز امروز بیش از آنکه با کمبود تقاضا مواجه باشد، با چالش محدود بودن شبکه روبهرو است؛ چالشی که تکمیل آن، مطابق نقشه مصوب ۶خطی، میتواند سهم حملونقل عمومی را در سفرهای شهری افزایش داده و بخشی از گره ترافیکی و زیستمحیطی این کلانشهر را بگشاید.
سوال از شهروندان شیرازی؛ چقدر از مترو برای سفرهای درون شهری استفاده میکنید؟
علی برزگر، کارمند بخش خصوصی که بصورت روزانه از ناوگان حمل و نقل عمومی برای سفر درون شهری و رفت و برگشت به محل کار استفاده میکند در گفت و گو با خبرنگار ایرنا در پاسخ به این سوال که آیا در سفرهای روزانه خود از مترو استفاده میکنید؟ می گوید که نه، معمولا استفاده نمیکنم، مترو وسیله خوبی است و اگر مسیرش به محل کار و رفتوآمد من نزدیک بود، حتما انتخابش میکردم، اما ایستگاه مترو نزدیک محل سکونت و محل کارم نیست و مجبورم بخشی از مسیر را با خودروهای شخصی و یا تاکسی طی کنم که همین موضوع استفاده از مترو را برایم دشوار میکند.
زهره علی پور، یک شهروند شیرازی و دانشجو نیز تقریبا همین پاسخ را به سوال خبرنگار ایرنا داد و افزود: مهمترین مشکل، محدود بودن خطوط و ایستگاهها است، بیشتر مسیرهایی که ما هر روز طی میکنیم تحت پوشش خدمات مترو نیست و اگر خطوط توسعه پیدا کند و ایستگاهها به مناطق بیشتری برسد، خیلی از مردم ترجیح میدهند به جای خودرو شخصی از مترو استفاده کنند.
حسین بذرافشان یکی از کسبههای مناطق مرکزی شیراز که اتفاقا محل کسب و کارش در نزدیکی یکی از ایستگاههای مترو در خیابان زند شیراز است در پاسخ به این سوال که آیا مترو توانسته در جابهجایی روزانه شما نقش داشته باشد؟ گفت: در اندکی از مسیرها بله، اما برای سفرهای روزمره من کاربرد زیادی ندارد زیرا خانه ما از ایستگاه مترو فاصله زیادی دارد و اگر از مترو استفاده کنم روزانه حداقل مجبورم ۴ خط تاکسی را طی کنم که در نهایت زمان زیادی باید برای رسیدن به مترو یا ادامه مسیر صرف کنم و همین باعث شده از خودرو شخصی برای تردد به محل کار استفاده کنم.
احمد ولی زاده یک شهروند بازنشسته نیز به خبرنگار ایرنا گفت: مترو میتواند کمک بزرگی به کاهش ترافیک و آلودگی هوا کند، اما زمانی مردم بیشتر از آن استفاده میکنند که دسترسی آسان داشته باشند، وقتی ایستگاهها نزدیک محل زندگی و کار مردم نباشد، طبیعی است که استقبال هم کمتر شود.
علی یک راننده تاکسی اینترنتی نیز چنین گفت که خیلی از مسافران میگویند اگر مترو به مقصدشان نزدیک بود، انتخاب اولشان بود، مشکل اصلی این است که شبکه مترو هنوز همه نقاط پرتردد شهر را پوشش نمیدهد و برای خیلیها مسیر ترکیبی با تاکسی و اتوبوس زمانبر میشود.
شیرازیها خواستار توسعه دسترسیها به مترو هستند
مرور دیدگاه شهروندان نشان میدهد مسئله اصلی نه بیاعتمادی به مترو، بلکه محدودیت دسترسی است؛ بسیاری از شیرازیها این وسیله حملونقل را راهکاری مناسب برای کاهش ترافیک میدانند، اما نبود ایستگاه در نزدیکی مبدأ و مقصد سفرهای روزانه شهروندان، مانع تبدیل شدن مترو به انتخاب نخست آنان شده است.
مدیران شهری از تحول حملونقل ریلی خبر می دهند
شهردار شیراز در بازدید از ایستگاه مترو شهید بهشتی در خط سه مترو، با اشاره به اجرای همزمان چهار خط ریلی به عنوان رکوردی در کشور، از تکمیل این شبکه ظرف چهار سال آینده خبر داد و گفت: اتصال شهرکهای شمالغرب و شهر جدید صدرا به هسته مرکزی، تحولی اساسی در مدیریت ترافیک و ارتقای حملونقل عمومی شیراز رقم خواهد زد.
محمدحسن اسدی افزود: خط سه مترو حدود ۲ سال پیش کلید خورده و امروز در ایستگاه شهید بهشتی، شاهد پیشرفت چشمگیری هستیم.
اسدی ادامه داد: دستگاه حفار مکانیزه در بازه بین این ایستگاه تا ایستگاه آرین، نزدیک به ۷۰۰ متر حفاری موفق داشته و هماکنون موقعیت آن در حدود سه هزار و ۹۹۰ متری از مسیر کلی قرار دارد؛ این موفقیت حاصل تلاش شبانهروزی نیروهای متخصص، مهندسان و کارگران است که در گرمای طاقتفرسای تابستان، با غیرت و تعصب، چرخهای توسعه را به حرکت درمیآورند.
وی با قدردانی از همکاری تنگاتنگ پیمانکاران و عوامل اجرایی، تاکید کرد: پروژه با نظم و برنامهای منظم در حال پیشروی است و ماهیانه حدود ۳۰۰ متر حفاری جدید انجام میشود.
وی با اشاره به اهمیت راهبردی خط سه مترو، آن را یکی از حیاتیترین محورهای حملونقل عمومی شیراز دانست و خاطرنشان کرد: این خط، شمالغرب شیراز و شهرکهای پرجمعیت را به هسته مرکزی شهر متصل میکند و حتی میتواند بخش عمدهای از بار ترافیکی شهر جدید صدرا با جمعیت ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار نفری را کاهش دهد.
اسدی ادامه داد: روزانه هزاران خودرو از این مسیر وارد شیراز میشوند و خط سه، همچون رودی خروشان، این جمعیت را به سوی چهارراه معالیآباد (تقاطع بصیرت) هدایت خواهد کرد.
شهردار شیراز با بیان اینکه در حال حاضر چهار خط مترو بهصورت همزمان در شهر فعال هستند، این اقدام را بینظیر در میان کلانشهرهای همتراز کشور دانست و افزود: هیچ کلانشهری در ایران، چهار خط مترو را همزمان در دست اجرا ندارد، ما هدفگذاری کردهایم که شیراز را به سریعترین و مدرنترین شهر در حوزه حملونقل ریلی تبدیل کنیم، از سال آینده شاهد افتتاح خطوط جدید خواهیم بود و انشاءالله حداکثر طی چهار سال آینده، هر چهار خط به بهرهبرداری کامل میرسند.
شهردار شیراز به مشخصات فنی ایستگاه شهید بهشتی اشاره کرد و گفت: این ایستگاه با طول ۱۱۵ متر، عرض ۲۸ متر، عمق ۱۶ متر و مساحتی بالغ بر ۹ هزار و ۶۸۶ مترمربع، به روش ترانشه باز اجرا شده و بهعنوان پنجمین ایستگاه از توسعه غربی خط یک (همان خط سه)، در ورودی شهرک بهشتی واقع شده است.
وی افزود: این ایستگاه، نقش کلیدی در اتصال شهرکهای شمالغرب و همچنین شهر صدرا به شبکه اصلی مترو ایفا خواهد کرد و یکی از پرترددترین ایستگاههای قطار شهری شیراز به شمار میرود.
اسدی با تاکید بر صرفهجویی در هزینهها و ارتقای سطح خدمات حملونقل عمومی، تصریح کرد: هدف اصلی از احداث این ایستگاه، بهرهمندی بیشتر شهروندان از امکانات حملونقل عمومی و کاهش هزینههای سفرهای درونشهری است.
وی همچنین با اشاره به آغاز عملیات حفاری خط چهار در روزهای آینده و ادامه ریلگذاری فاز دوم خط ۲، نوید داد که شیراز بهزودی به شبکه متروی چهارخطه و کارآمدی دست خواهد یافت که پاسخگوی نیاز جمعیت رو به رشد و مهاجرپذیر این کلانشهر باشد.
شهردار شیراز با بیان اینکه اجرای همزمان چهار خط مترو در شیراز در واقع ایجاد ریلهای امید در شهر زیرزمینی است، به اهمیت خط سه مترو اشاره و خاطرنشان کرد: خط سه، تنها یک مسیر ریلی نیست؛ اتصال دلهایی است که برای فردایی بیدغدغه، لحظهشماری میکنند.
در پایان، شهردار شیراز با ابراز امیدواری از حمایتهای شورای اسلامی شهر و همراهی مردم شیراز، گفت: مردم شیراز استقبال بینظیری از خط یک داشتهاند و ما مژده میدهیم که در آیندهای نزدیک، خطوط دیگر نیز خدمات شایانی به این شهروندان ارائه خواهند کرد.
