امیر ترقی نژاد مدرس رشته مدیریت امور فرهنگی و روابط عمومی با همکاری آرزو زینلی کارشناس ارشد علوم ارتباطات اجتماعی در تحقیق و پژوهشی که با عنوان« تحلیل محتوای کیفی پیج های اینستاگرامی شهر یزد» انجام دادند به این نتیجه رسیدند از آنجایی که یکی دیگر از کارکردهای مهم رسانه ها کارکرد خبری و اطلاع رسانی به جامعه است ارزش خبری دربرگیری در پیج های خبری یزد، خیلی کمرنگ دیده شده است.
بدین منظور توجه به این ارزش خبری (در برگیری) می تواند در این خصوص مؤثر باشد و چه بسا استقبال فزاینده تری نیز از سوی مخاطبان در راستای احترام به حقوق مخاطب انجام می شود.
به اعتقاد این ۲ پژوهشگر؛ حقوق مخاطب به اعتقاد کارشناسان و صاحبنظران در حالی در دنیای انفجار اطلاعات امروز مهم است که بتوانیم از سوی رسانه ها به همه جانبه کارکرد رسانه ها از سوی دست اندرکاران رسانه ها توجه شود.
در ادامه نتایج این تحقیق علمی نشان می دهد که یکی از نقاط مهم و ضعف جدی پیج های اینستاگرامی بررسی شده، توجه نکردن به ارزش خبری «تازگی» بود. ارزش «تازگی» در دنیای رقابتی امروز در میان رسانه ها حرف اول را می زند در حالی که هیچ کدام از رسانه های بررسی شده توجّهی به آن نداشتند.
به گفته ترقی نژاد و زینلی اگرچه سرعت و تازگی نباید فدای صحت و دقت شود، ولی باید توجه داشت که میان اخبار و مطالب سوخته با اخباری که در اسرع وقت در میان مخاطبان خود منتشر شد فرقی جدی دارد و این مسأله همان احترام گذاشتن به حقوق «مخاطب» در نظرگرفته شده است.
همچنین نتایج این تحقیق می افزاید: توجه به فرهنگ بومی و منطقه ای در حدّ متوسطی از سوی ادمین های پیج های اینستاگرامی یزد مورد توجه قرار گرفته بود لذا از آنجایی که آنها سعی کرده بودند با اخبار های مهم و جنجالی، مخاطبان خود را حفظ کنند توجه نسبتاً کمی به اخبار و مطالب این شهر(یزد) در این پیج ها دیده شد.
رویکرد توسعه همه جانبه هر منطقه ای، توجه به فرهنگ بومی و منطقه همان حوزه و منطقه بستگی دارد و بدین منظور با تکیه بر ارزش «مجاورت» می تواند در این خصوص مؤثر و مفید واقع شود و یک گام رو به جلو محسوب شود.
این ۲ افزودند: در نتایج این تحقیق همان طور که اشاره شد، توجّه و تمرکز اصلی پیج های اینستاگرامی یزد بر روی ارزش خبری «شهرت» بود، لذا این مسأله باعث شده «تعریف و تمجید» در جهت گیری های این رسانه ها رتبۀ بالایی را به خود اختصاص دهد، امّا از آنجایی که انتقاد و نقد سازنده می تواند بسیاری از آسیب های اجتماعی، اعتقادی، فرهنگی و سیاسی را در مسیر اصلی خود هدایت کند، باید با آموزش های صحیح، نقدنویسی ادمین های اینستاگرامی را به این مسأله توجیه کرد.
بخش دیگر این تحقیق نشان داد، حق «حریم خصوصی» رنگ و بوی کمتری را به عنوان یکی از مقوله های حقوقی در این بررسی و تحقیق داشته است، به نظر می رسد هنوز که هنوزه نه مخاطب و نه ادمین های پیج اینستاگرامی از مضامین و مصادیق حقوقی رسانه آشنایی های لازم را ندارند.
اگرچه حق «حرمت» تمرکز اصلی پیج های اینستاگرامی بوده، امّا تکرار آن در دیگر مقوله های حقوقی بسیار کمرنگ و ناچیز است، حتی حق «آزادی بیان» که می تواند از همه جوانب مباحث حقوقی را در راستای منابع ملی و بین المللی و همچنین مباحث توسعه ای کمک فزاینده ای را انجام دهد.
همچنین برخی زیرمقوله های حقوقی حق «حریم خصوصی» نظیر تهیه نکردن مخفیانه فیلم و عکس از مراسم خانوادگی و از مسایلی جدی و مهمی است که باید دستاندرکاران و متولیان فضای مجازی با آموزش های مستمر از سوی استادان و صاحبنظران به آن توجه جدّی داشته باشند.
این ۲ پِژوهشگر یزدی یادآور شدند که فراموش نکنیم جامعه ما در تقسیم جوامع سیاسی ـ فرهنگی و اجتماعی به «منافع عمومی» جامعه تأکید دارد و بارها در موارد قانونی و حتی قانون اساسی به آن اشاره شد.
این مسأله جدا از عرف و دیدگاه های دینی و اخلاقی جامعه، مسألۀ «اخلاق رسانه» را نیز از سوی صاحب نظران حوزۀ علوم ارتباطات اجتماعی یادآور و توصیه شد.
