یادگیری زبان دوم برای بسیاری از افراد یکی از بزرگ ترین چالش های زندگی است . برخی در این مسیر دلسرد می شوند ، برخی دیگر نیز با استراتژی های خاص خود، با انگیزه بالا ، مسیر را طی کرده و به موفقیت های چشمگیری دست می یابند . اما واقعاً چه چیزی زبان آموزان موفق را از دیگران متمایز می کند ؟ آیا صرفاً هوش یا استعداد است یا فراتر از آن ، به استراتژی های یادگیری بر می گردد ؟
در این مقاله ، با نگاهی انسانی و کاربردی ، تفاوت استراتژی های یادگیری در میان زبان آموزان موفق را بررسی خواهیم کرد و نشان می دهیم چگونه می توان این رویکرد ها را در یادگیری خود به کار گرفت .
پیش از ورود به بحث استراتژی ها ، باید مشخص کنیم زبان آموز موفق چه ویژگی هایی دارد . یک زبان آموز موفق لزوماً کسی نیست که همه قواعد را بلد باشد یا در آزمون ها نمره کامل بگیرد . بلکه کسی است که می تواند در موقعیت های واقعی ارتباط برقرار کند ، اشتباه کند و از اشتباهاتش یاد بگیرد ، و مهم تر از همه ، مسیر یادگیری را متوقف نکند .
استراتژی یعنی « نحوه انجام دادن کاری به شکل مؤثرتر». در یادگیری زبان ، انتخاب استراتژی درست می تواند تفاوت بین « یادگیری سطحی و فراموش شدنی » و «یادگیری ماندگار و کاربردی» را رقم بزند . استراتژی های یادگیری کمک می کنند تا :
زبان آموزان موفق همیشه با هدف کار می کنند . مثلاً یکی برای مهاجرت ، یکی برای کار ، و یکی برای دیدن فیلم های بدون زیر نویس . اما آنچه تفاوت ایجاد می کند ، شفاف بودن این هدف و شکستن آن به اهداف کوچک تر است .
مثال کاربردی :
مینا می خواهد به کانادا مهاجرت کند . به جای اینکه فقط بگوید «می خوام زبانم خوب بشه »، هدفش را به این صورت می نویسد :
– در سه ماه آینده ، بتوانم مکالمه ساده در سوپر مارکت داشته باشم .
– در شش ماه ، بتوانم یک ایمیل کاری کوتاه بنویسم .
درس برای ما :
هدف های بزرگ را به گام های کوچک قابل اندازه گیری تبدیل کنید .
زبان آموزان موفق خودشان را فقط محدود به یک کتاب یا اپلیکیشن نمی کنند . آن ها منابع متنوعی مثل پادکست ، فیلم ، مکالمه با افراد واقعی ، کتاب داستان و … را به صورت ترکیبی استفاده می کنند .
مثال انسانی :
رضا هر شب قبل از خواب به مدت ۱۰ دقیقه پادکست انگلیسی گوش می دهد . نه برای آزمون ، بلکه برای لذت و آشنایی با تلفظ طبیعی .
نکته کاربردی :
منابع را با نیاز ها و سلیقه خود هماهنگ کنید . اگر از کتاب خوشتان نمی آید ، شاید پادکست یا ویدیو برایتان مؤثرتر باشد .
ترس از اشتباه یکی از رایج ترین موانع یادگیری زبان است . زبان آموزان موفق می دانند اشتباه کردن بخش طبیعی یادگیری است .
مثال ملموس :
ندا در اولین مکالمه اش با یک فرد انگلیسی زبان اشتباهی خنده دار کرد و گفت: I am boring به جای I am bored . اما به جای خجالت ، از آن به عنوان تجربه ای طنز یاد می کند و هرگز آن اشتباه را فراموش نمی کند !
نکته کلیدی :
اشتباهات پلی به سوی یادگیری اند ، نه مانعی برای آن .
بسیاری از زبان آموزان صرفاً گوش می دهند ، می خوانند یا تماشا می کنند . اما زبان آموزان موفق ، فعالانه وارد عمل می شوند : تکرار می کنند ، یادداشت می نویسند ، سؤال می سازند ، صدای خود را ضبط می کنند .
مثال عملی :
کیوان بعد از تماشای هر قسمت سریال ، سه جمله از شخصیت ها را بازنویسی می کند و با صدای بلند تکرار می کند .
تمرین پیشنهادی :
بعد از هر ویدیو یا درس ، یک خلاصه صوتی از آن برای خودتان ضبط کنید .
استراتژی اصلی در یادگیری موفق زبان ، «تمرین منظم با حجم کم» است ، نه تمرین زیاد ولی گاه بهگاه .
نمونه انسانی :
الهام فقط روزی ۲۰ دقیقه مطالعه می کند ، ولی هر روز ، بی وقفه . در حالی که برادرش که گاهی سه ساعت مطالعه دارد اما پراکنده ، همچنان سطحش پایین تر است .
نکته آموزشی :
یادگیری زبان مثل ورزش است . تمرین منظم از هر چیزی مهم تر است .
قرار گرفتن در محیطی که زبان هدف در آن زنده است ، معجزه می کند . حتی اگر در کشوری انگلیسی زبان زندگی نمی کنید ، می توانید محیطی مصنوعی بسازید .
مثال ملموس :
مهدیه گوشی اش را به زبان انگلیسی تنظیم کرده ، با دوستانش گروه واتساپ انگلیسی تشکیل داده و حتی روی آینه اتاقش واژگان روز را می نویسد .
نکته مفید :
هر چه بیشتر با زبان هدف درگیر شوید ، سرعت یادگیریتان بیشتر می شود .
بازخورد گرفتن از دیگران یا از خودتان ، موتور پیشرفت است . بدون بازخورد ، ممکن است اشتباهاتتان دائمی شوند .
روش های کاربردی بازخورد :
زبان آموزان موفق از روش هایی مثل تصویر سازی ، داستان سازی ، و تکنیک «memory palace» برای یادگیری واژگان استفاده می کنند .
مثال شیرین :
برای یاد گرفتن واژه slippery (لغزنده) ، سعید تصویر یک موز روی زمین خیابان را تصور کرد که مردم روی آن سر می خورند !
پیشنهاد کاربردی :
برای هر واژه یک داستان کوچک و تصویری بسازید
موفق ترین زبان آموزان کسانی هستند که خودشان مسیرشان را تنظیم و ارزیابی می کنند . آن ها منتظر معلم یا آزمون نیستند تا بفهمند چقدر پیشرفت کرده اند .
روش های خود ارزیابی :
در نهایت ، زبان آموزان موفق معتقدند که می توانند رشد کنند . آن ها خود را اسیر برچسب هایی مثل «من استعداد ندارم» یا «دیگه دیر شده» نمی کنند .
مثال انسانی :
پدرام با سن ۵۵ سال ، تصمیم گرفت زبان انگلیسی یاد بگیرد و امروز با نوه اش در آمریکا چت ویدیویی به زبان انگلیسی دارد .
پیام مهم :
سن ، موقعیت ، شغل یا حافظه ، هیچ کدام مانع واقعی یادگیری نیستند . ذهنیت، کلید ماجراست .
نحوه پیاده سازی در عمل |
ویژگی زبانآموز موفق |
اهداف کوتاه مدت و بلند مدت |
هدفگذاری مشخص |
ترکیب کتاب ، فیلم ، پادکست ، مکالمه |
منابع متنوع |
اشتباهات را ثبت و تحلیل کنید |
پذیرش اشتباه |
تمرین گفتاری و نوشتاری روزانه |
یادگیری فعال |
برنامه روزانه کم حجم ولی پایدار |
استمرار در تمرین |
تغییر تنظیمات گوشی و محیط خانه |
ایجاد محیط یادگیری |
مکالمه ، ضبط صدا ، استفاده از اپ ها |
دریافت بازخورد |
ساخت داستان برای واژگان جدید |
حافظه تصویری |
مقایسه عملکرد ماهانه با گذشته |
ارزیابی منظم |
باور به پیشرفت با تلاش مستمر |
ذهنیت رشد |
زبان آموزی مسیر زندگی است ، نه صرفاً یک مهارت . موفق ترین زبان آموزان کسانی هستند که از این مسیر لذت می برند ، آن را به بخشی از هویت خود تبدیل می کنند و از هر قدم ، هر اشتباه و هر موفقیت کوچک ، انگیزه ای تازه می سازند .
اگر شما هم می خواهید به یک زبان آموز موفق تبدیل شوید ، با ذهن باز ، برنامه مشخص و قلبی پر از اشتیاق آغاز کنید .
منبع: سایت دکتر منوچهرزاده