به گزارش گروه ترجمه رکنا به نقل از گاردین، ولادیمیر پوتین این آخر هفته برای سفری که کرملین آن را «واقعاً بیسابقه» توصیف کرده است، به مهمترین کشور متحد خود، چین، خواهد رفت؛ سفری که در مقطع حساسی از گفتوگوها درباره اوکراین انجام میشود.
در جریان این سفر که انتظار میرود نزدیک به یک هفته به طول انجامد ـ مدت زمانی غیرمعمول برای رهبر روسیه ـ او در اجلاس سازمان همکاری شانگهای شرکت خواهد کرد، با شی جینپینگ گفتوگو خواهد داشت و در رژه نظامی روز پیروزی پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد شکست ژاپن در جنگ جهانی دوم حضور خواهد یافت؛ جایی که پوتین قرار است در کنار کیم جونگاون، رهبر کره شمالی، و رهبران ایران و کوبا مهمان ویژه باشد.
به گفته تحلیلگران، محور اصلی دستورکار، هماهنگی مواضع پوتین و شی درباره جنگ اوکراین خواهد بود؛ در حالی که ایالات متحده برای پایان دادن به درگیری تلاش میکند.
الکساندر گابیِف، مدیر مرکز کارنگی روسیه و اوراسیا گفت: «این زمان مهمی برای آنهاست تا درباره آینده جنگ و احتمال توقف آن در آینده نزدیک صحبت کنند.»
گابیِف افزود، مسکو مایل است بداند آیا میتواند انتظار کمک بیشتری از چین داشته باشد و واکنش پکن چه خواهد بود اگر ایالات متحده از آن بخواهد بر روسیه برای پایان جنگ فشار بیاورد. او تأکید کرد: «دو رهبر باید دیدگاههای خود را مقایسه کرده و مطمئن شوند که همسو هستند. این مهم است، زیرا جنگ به یکی از ستونهای اصلی روابطشان تبدیل شده است.»
چین در طول جنگ اوکراین به یک شریان حیاتی اقتصادی برای روسیه بدل شده است و کییف به طور فزایندهای نسبت به آنچه کمک مستقیم پکن به تلاشهای جنگی مسکو میداند، صراحت نشان داده است.
مبادلات تجاری دوجانبه سال گذشته به بیش از ۲۴۰ میلیارد دلار رسید که دو سوم بالاتر از پیش از حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ بود. پکن اکنون بزرگترین خریدار نفت و زغالسنگ روسیه است و بهزودی جایگزین اروپا بهعنوان بازار اصلی گاز طبیعی مسکو خواهد شد.
به گفته گابیِف، وابستگی روسیه به چین حتی در صورت توقف درگیری نیز از بین نخواهد رفت. او گفت: «روسیه میخواهد بداند آیا چین در بلندمدت نفت و گاز بیشتری خواهد خرید یا نه.»
در حالی که تجارت در سال ۲۰۲۴ به رکورد رسید، از آن زمان به دلیل کاهش صادرات نفت روسیه به چین افت داشته است؛ روندی که پوتین مشتاق است در پکن معکوس شود. دو طرف به طور خاص قرار است درباره خط لوله گاز «قدرت سیبری-۲» و طرحهای گسترش خط انتقال نفت موجود به چین گفتوگو کنند.
انتظار میرود در مذاکرات همچنین موضوع تعمیق همکاریهای نظامی میان پکن و مسکو مطرح شود؛ تحولی که دولتهای غربی را نگران کرده است.
در حالی که چین از ارائه کمک نظامی مستقیم خودداری کرده، مقامات آمریکایی میگویند پکن حدود ۷۰ درصد ماشینابزار و ۹۰ درصد نیمههادیهایی را تأمین کرده است که روسیه برای بازسازی ماشین جنگی خود به آن نیاز دارد. در مقابل، تصور میشود چین در حوزه فناوریهای دفاعی حساس از روسیه کمک دریافت کرده است.
چین مدعی است که در جنگ اوکراین یک میانجی بیطرف است، اما دو کشور از آغاز تهاجم به هم نزدیکتر شدهاند.
روسیه اخیراً ایده حضور پکن بهعنوان یکی از ضامنان امنیتی اوکراین را مطرح کرده است؛ پیشنهادی که نخستین بار از سوی مذاکرهکنندگان روس در جریان گفتوگوهای ترکیه در بهار ۲۰۲۲ مطرح شد. با این حال، انتظار میرود کییف به این ایده با تردید نگاه کند.
این سفر پر از نمادگرایی خواهد بود. پوتین قرار است در رژه نظامی ۳ سپتامبر در پکن در کنار شی بنشیند؛ تصویری آینهای از جشنهای روز پیروزی ۹ مه در مسکو که در آن رهبر چین در جایگاه ویژه حضور داشت و نیروهای چینی در میدان سرخ در کنار نیروهای روسیه رژه رفتند.
به گفته تحلیلگران، رژه میدان تیانآنمن، مانند آیینهای روز پیروزی روسیه، به پکن اجازه میدهد تا با یادآوری پیروزیهای دوران جنگ جایگاه خود بهعنوان یک قدرت بزرگ را تثبیت کند.
واسیلی کاشین از انستیتوی مطالعات خاور دور آکادمی علوم روسیه در مسکو گفت: «روسیه و چین دیدگاهی مشابه از تاریخ دارند و خود را قدرتهای پیروز جنگ جهانی دوم معرفی میکنند. این احساس سرنوشت مشترک اکنون پایهگذار مشارکت آنهاست.»
کاشین افزود: «این جشنها، با حضور کیم، میتواند فرصتی برای کاهش تنشهای ناشی از اتحاد رو به رشد مسکو با پیونگیانگ باشد؛ تغییری که پکن را آزرده است.»
چین سنتاً نزدیکترین متحد کره شمالی بوده است، اما از زمان تهاجم روسیه به اوکراین تا حدی از نفوذ خود کاسته است. کیم هزاران نیرو برای حمایت از جنگ روسیه اعزام کرده و در مقابل، مسکو فناوریهای پیشرفته موشکی و پهپادی را در اختیار این کشور منزوی قرار داده است.
کاشین گفت: «با توجه به دعوت کیم به پکن، به نظر میرسد چین به دنبال راههایی برای احیای روابط خود با کره شمالی است.»
سفر پوتین از نزدیک در واشنگتن تحت نظر خواهد بود؛ جایی که مقامات دولت ترامپ سیاست تلاش برای جدا کردن مسکو از پکن و سوق دادن آن به سمت ایالات متحده را ترویج کردهاند.
با این حال، بیشتر تحلیلگران چنین امیدهایی را رد میکنند. کاشین گفت: «روابط میان روسیه و چین همواره نزدیک خواهد بود. سناریویی که روسیه علیه چین شود یا چین علیه روسیه، غیرممکن است.»
این دو رهبر در زمانی دیدار میکنند که هر کدام احساس قدرت بیشتری دارند. چین توانسته از وقوع جنگ تجاری با آمریکا جلوگیری کند؛ واشنگتن اوایل ماه جاری آتشبس خود با پکن را برای ۹۰ روز دیگر تمدید کرد تا از آغاز دوباره بحرانی که در بهار بازارهای جهانی را لرزاند جلوگیری کند. پکن نیز با اعمال محدودیتهای شدید بر صادرات عناصر نادر خاکی، قدرت خود را نشان داد و تولید آمریکا را به چالش کشید.
ترامپ همچنین از تهدید به تحریمهای ثانویه علیه پکن به دلیل خرید نفت روسیه خودداری کرده و در عوض هند را هدف گرفته است.
روسیه نیز تهدیدهای ترامپ برای اعمال مجازاتها در صورت ادامه جنگ را نادیده گرفته و همچنان بر خواستههای حداکثری خود پافشاری کرده و کمپین نظامی علیه اوکراین را تشدید کرده است.
نکته قابل توجه اینکه، دولت ترامپ تاکنون فشار چندانی بر شی وارد نکرده است تا پوتین را برای پایان جنگ تحت فشار قرار دهد. ناظران میگویند در حالی که پکن ترجیح میدهد جنگ در اوکراین متوقف شود، اما تا زمانی که بتواند روابط تجاری و دیپلماتیک خود با مسکو را در اولویت قرار دهد و شرایط مطلوبی کسب کند، حاضر به تحمل این درگیری است.
گابیِف گفت: «چین دیدی واقعبینانه به چشمانداز اندک صلح دارد و دلیلی برای تسریع مذاکرات نمیبیند. آنها میدانند که روسیه و اوکراین بسیار از هم دور هستند. عملاً هیچکس از چین نمیخواهد وارد عمل شود ـ و این وضعیت برای پکن مطلوب است، زیرا میتواند با دیپلماسی نمایشی ادامه دهد بدون آنکه در عمل کار زیادی انجام دهد.»