به گزارش مشرق، الهام علیاف، رئیسجمهور آذربایجان، خطمشی سیاست خارجی کشورش را اعلام کرد.
وی در پیام خود به مناسبت سال نو میلادی، به واقعیتی اشاره کرد که بهزعم او مؤید «عظمت ملت و خردمندی سیاست» باکو است: پاراف متن پیمان صلح با ارمنستان تنها پنج سال پس از جنگ دوم قرهباغ و تثبیت «پیروزی بزرگ» در «پرنفوذترین مکان جهان، یعنی کاخ سفید» با مشارکت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا.
علیاف با اشاره به بهرسمیت شناخته شدن احیای تمامیت ارضی کشورش توسط جهانیان، بر تقویت قابلتوجه جایگاه بینالمللی جمهوری آذربایجان تأکید کرد؛ جایگاهی که امروز در مقیاس جهانی با احترام زیادی همراه است و پیشنهادهای همکاری متعددی از سوی بازیگران بینالمللی به سوی باکو سرازیر شده است.
نخستین مهمانان سال ۲۰۲۶: جمهوریخواهان کنگره
در همین راستا، این واقعیت که نخستین هیئتی که رئیسجمهور در سال ۲۰۲۶ به حضور پذیرفت، نمایندگان آمریکا بودند، بسیار معنادار است. ترکیب این هیئت گویای همه چیز است:
- مارکوین مولین، سناتور جمهوریخواه از اوکلاهاما و عضو کمیته نیروهای مسلح سنا
- جیسون اسمیت، نماینده جمهوریخواه از میسوری و رئیس کمیته راهها و روشهای مجلس نمایندگان
- رونی جکسون، نماینده جمهوریخواه از تگزاس و عضو کمیته نیروهای مسلح
- جیمی پانهتا، نماینده دموکرات از کالیفرنیا
در این دیدار، جنبههای مختلف چشمانداز مسیر ترامپ (TRIPP) از منظر اتصال حملونقل منطقهای، تعلیق «اصلاحیه ۹۰۷ قانون حمایت از آزادی» توسط ترامپ و فرصتهای قابلتوجه برای گسترش روابط در حوزههای سیاسی-اقتصادی، انرژی، دفاعی و صنایع نظامی مورد بحث قرار گرفت. در این میان، دیدار مولین و سایر اعضای مجلس نمایندگان با ذاکر حسناف، وزیر دفاع جمهوری آذربایجان، از زاویهای خاص قابلتأمل است.
تغییر ریل از بایدن به ترامپ
این سفر قطعاً در فرمت ژئوپلیتیک اهمیت فوقالعادهای دارد. ظرافت ماجرا در این است که این رویداد یک رخداد مجزا نیست، بلکه در بستر توسعه برنامهریزیشده روابط در تمام حوزهها قرار دارد.
علیاف یک سال پیش در نامهای به ترامپ (به مناسبت آغاز دوره ریاستجمهوریاش)، ابراز اطمینان کرده بود که روابط دوجانبه تقویت شده و محتوای جدیدی خواهد یافت. ترامپ نیز در پیام تبریک نوروز، با ابراز امیدواری برای گامهای متقابل، علیاف را فردی «بزرگ» و «فوقالعاده» توصیف کرده بود.
جیحون بایراموف، وزیر امور خارجه جمهوری آذربایجان، اخیراً دوران دولت جو بایدن را «زمان از دست رفته» در روابط با باکو نامید. نکته نمادین اینکه در «خیابان مشاهیر ریاستجمهوری» که در ماه دسامبر در کاخ سفید نصب شده، روی پلاک مربوط به بایدن نوشته شده است: «جو بایدن خوابآلود، قطعاً بدترین رئیسجمهور در تاریخ آمریکا بود».
ترافیک دیپلماتیک و لغو موانع قانونی
رویدادهای دو ماه اخیر نشاندهنده گرمی بیسابقه روابط است:
اکتبر ۲۰۲۵: کنفرانس بزرگ «موسسه هادسون» در واشنگتن با موضوع استراتژی آمریکا در قفقاز جنوبی و تمرکز بر «کریدور میانی».
نوامبر ۲۰۲۵: سفر هیئت پارلمانی جمهوری آذربایجان به آمریکا و دیدار با اعضای کنگره و وزارت خارجه.
دسامبر ۲۰۲۵:
- ارائه لایحه لغو اصلاحیه ۹۰۷ توسط آنا پاولینا لونا، عضو مجلس نمایندگان، برای رفع محدودیتهای کمک مستقیم به باکو.
- دیدار علیاف با رئیس شرکت «جان دیر» (John Deere) برای پروژههای کشاورزی.
- مذاکرات وزارت دیجیتال با وزارت بازرگانی آمریکا درباره هوش مصنوعی و امنیت سایبری.
- دیدار پرویز شهبازوف، وزیر انرژی با همتای آمریکایی برای تدوین «نقشه راه همکاری انرژی» و بحث درباره مسیر ترامپ (TRIPP).
- برگزاری نخستین جلسه کارگروه تدوین «منشور مشارکت راهبردی» میان باکو و واشنگتن.
تنها یک روز پس از اظهارات بایراموف، متن لایحه لغو محدودیتهای کمک به جمهوری آذربایجان در سایت رسمی کنگره قرار گرفت. همچنین در استراتژی جدید امنیت ملی آمریکا، قفقاز جنوبی در پرتو توافق صلح باکو-ایروان (با مشارکت ترامپ) برجسته شده که نشاندهنده منافع واقعی واشنگتن در منطقه است.
تحقق پیشبینی علیاف
سال جاری میلادی با مصاحبه حکمت حاجیاف، دستیار رئیسجمهور، با روزنامه واشنگتنتایمز آغاز شد که در آن بر تعهد کاخ سفید به دستور کار صلح باکو تأکید شده بود. به نظر میرسد پیشبینیهای بهار گذشته الهام علیاف درست از آب درآمده است؛ زمانی که او پایان روند ضدآذربایجانی در سیاست آمریکا را مثبت ارزیابی کرد و با اطمینان گفت که با توجه به دستور کار دولت ترامپ، این دوره فرصتی عالی برای تقویت مشارکتها خواهد بود. آنچه امروز در مرحله کنونی شاهد آن هستیم، تأییدی بر همین مدعاست.
