همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: در رابط‌های مغز و رایانه متداول، الکترودهای بسیار ظریفی درون بافت مغز کاشته می‌شوند تا فعالیت نورون‌ها را ثبت کنند. اما مغز انسان همواره با هر ضربان قلب و هر نفس در حال حرکت است. این حرکت مداوم باعث می‌شود الکترودهای سفت به‌تدریج جابه‌جا شوند یا از محل خود بیرون کشیده شوند؛ پدیده‌ای که می‌تواند کیفیت سیگنال‌ها را کاهش داده یا به بافت مغز آسیب بزند. نخستین ایمپلنت انسانی نورالینک در سال ۲۰۲۴ دقیقا با همین مشکل روبه‌رو شده بود اما ایمپلنت توسه یافته توسط محققان چینی می‌تواند این چالش را برطرف کند.

به گزارش اینترستینگ اینجینیرینگ، ایده اصلی این فناوری از یکی از شاخه‌های اوریگامی گرفته شده که در آن علاوه بر تا زدن، از برش‌های هدفمند برای ساخت سازه‌های سه‌بعدی استفاده می‌کند. در این روش، یک صفحه تخت با برش‌های دقیق به ساختاری تبدیل می‌شود که می‌تواند کش بیاید، فشرده شود و پیچ بخورد، بدون آن‌که آسیب ببیند. همین ویژگی باعث شده مهندسان بتوانند الکترودهای مغزی را به‌صورت مارپیچی و فنرمانند طراحی کنند، نه به‌شکل رشته‌های صاف و صلب.

به گفته Fang Ying، پژوهشگر ارشد Chinese Institute for Brain Research, Beijing همین تجربه‌ها انگیزه تیم چینی برای یافتن راهکاری تازه بوده است. این گروه که با حمایت Chinese Academy of Sciences فعالیت می‌کند، الکترودهایی مارپیچی طراحی کرده که می‌توانند کشیده و فشرده شوند و تنش مکانیکی را جذب کنند.

بیشتر بخوانید:

• چین نخستین آزمایش خوانش مغز در فضا را با موفقیت انجام داد
• یافته‌های جدید درباره ام‌اس | آیا همه مبتلایان یک نوع بیماری دارند؟
• کشف حالت تازه‌ای از ماده، نظریه‌های فیزیک را به چالش کشید

علاوه بر این، ایمپلنت روی لایه‌ای از هیدروژل قرار می‌گیرد که اصطکاک را کاهش می‌دهد، از آسیب حین کاشت می‌کاهد و مانند ضربه‌گیر، حرکت مغز را خنثی می‌کند. نتیجه آن چیزی است که پژوهشگران از آن به‌عنوان «شناور بودن» ایمپلنت روی مغز یاد می‌کنند.

آزمایش این سامانه روی میمون‌های ماکاک نشان داده که این ایمپلنت قادر است هم‌زمان فعالیت بیش از ۷۰۰ نورون قشری را ثبت کند، آن هم با جابه‌جایی بسیار کمتر نسبت به طراحی‌های سنتی.

اگر این رویکرد در انسان نیز موفق باشد، می‌تواند آینده کاربردهایی مانند کنترل اندام‌های رباتیک برای بیماران فلج، بازگرداندن گفتار و درمان اختلالات عصبی را متحول کند؛ آینده‌ای که در آن، فناوری به‌جای تحمیل خود بر مغز، با آن همراه می‌شود.