خبرگزاری مهر- گروه استانها: از فراز گردنههای زاگرس که به سمت پلدختر سرازیر میشوی، ردّ سیاه خطوط لوله نفت و گاز را میبینی که چون مارهای غولپیکری بر پیکر کوهها پیچ خوردهاند.
بیشتر از هفتصد کیلومتر خط انتقال؛ نفت خام، گاز طبیعی، فرآوردههای نفتی. همه چیز از این مسیر میگذرد، اما چیز زیادی برای این دیار نمیماند.
بعد از احداث نخستین مینی پالایشگاه پلدختر حالا صحبت از پالایشگاه جدید است. پلدختر، شهری که روی گلوگاه انرژی کشور قرار دارد، خود را برای کلنگزنی یک پالایشگاه ۲۰ هزار بشکهای آماده میکند.
مجوز صادر شده، سرمایهگذار آمده، شرکت ثبت شده. حالا فقط مانده است سفر رئیسجمهور و کلنگی که قرار است رویای دیرینه را به حقیقت نزدیک کند.
لرستان؛ تماشاچی کریدور انرژی
اقتصاد لرستان از دیرباز بر پایه کشاورزی و دامداری استوار بوده و در سالهای اخیر، گردشگری نیز به عنوان گزینهای برای توسعه مطرح شده است. اما آنچه در این میان سالها نادیده گرفته شده، ظرفیت عظیم انرژی در این استان است.
۷۳۵ کیلومتر خطوط انتقال نفت، گاز و فرآوردههای نفتی از لرستان میگذرد. این استان درست در میانه کریدور شمال-جنوب انتقال انرژی ایران قرار گرفته؛ شاهراهی که ثروت ملی را از جنوب به شمال و بالعکس جابهجا میکند. اما لرستان در این معادله، تنها نقش یک بزرگراه را داشته است؛ بیآنکه از این ترانزیت انرژی، سهمی برای توسعه و اشتغال خود بردارد.
در میان شهرستان های مختلف لرستان، پلدختر و کوهدشت جایگاه نخست را دارند. پلدختر دارای سفرههای نفتی متعدد است و کوهدشت نیز همواره از مناطقی با منابع گاز طبیعی یاد میشود؛ با این حال، تا پیش از این، هیچ سرمایهگذاری جدی در این بخش صورت نگرفته بود.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، پیش از این در سفری به پلدختر با اشاره به موقعیت این شهرستان گفته بود: «پلدختر با توجه به مجاورت در کنار تنگه فنی، جای محرومی نیست و بر روی گلوگاه انرژی کشور قرار دارد.»
مینی پالایشگاه پلدختر؛ اولین قدم
بهمنماه ۱۳۹۹، اولین گام برای بهرهبرداری از ظرفیتهای انرژی در لرستان برداشته شد. مینی پالایشگاه پنج هزار بشکهای پلدختر با سه هزار میلیارد ریال هزینه در زمینی به مساحت ۱۲ هکتار در شهرک صنعتی این شهرستان کلنگزنی شد.
این پروژه اگرچه در نوع خود ارزشمند بود، اما در مقایسه با عظمت خطوط انرژی عبوری از استان، عددی ناچیز به حساب میآمد. یک قطره در برابر دریایی از ظرفیت که سالها بود به حال خود رها شده بود.
اما حالا، قرار است گام دوم بلندتر برداشته شود.
مجوز ۲۰ هزار بشکه؛ دستاوردی تاریخی
سید سعید شاهرخی، استاندار لرستان، در گفتوگو با خبرنگار مهر از تحولی بزرگ در این حوزه خبر میدهد و می گوید: پلدختر تنها شهرستانی است که سهمیه نفت دریافت کرده و مجوز ۲۰ هزار بشکه نفت به همت نماینده مردم این منطقه در مجلس شورای اسلامی صادر شده است.
او با تأکید بر منحصربهفرد بودن این دستاورد میگوید: در دولت چهاردهم تنها شهرستانی که سهمیه نفت دریافت کرده پلدختر است و خوشبختانه مجوز ۲۰ هزار بشکه نفت برای این شهرستان اخذ شده است.
این مجوز، حاصل رایزنیهای گسترده مدیریت ارشد استان با نهادهای ملی و همراهی سرمایهگذار بخش خصوصی بوده است.
شاهرخی در این باره توضیح میدهد: ۷۰۰ کیلومتر طول خطوط لوله نفت و گازی است که از لرستان به استانهای همجوار میرود. پیشنهاد دادیم سهمیهای از این زیرساخت برای خود استان در نظر گرفته شود که مورد موافقت رئیسجمهور قرار گرفت. در مذاکراتی که با همراهی سرمایهگذار بخش خصوصی و نمایندگان مجلس به خصوص نماینده پلدختر و معمولان انجام شد، ۲۰ هزار بشکه سهمیه نفت برای لرستان اخذ شد.
پالایشگاهی همتراز با کرمانشاه
اما این پالایشگاه چه ویژگیهایی دارد و چه ظرفیتی برای استان ایجاد خواهد کرد؟
استاندار لرستان با اشاره به ابعاد این پروژه میگوید: فرآیند احداث پالایشگاه با پیگیریهای ویژه نماینده شهرستان ادامه دارد و در سفر رئیسجمهور تفاهم نامه آن نهایی خواهد شد. ظرفیت این پالایشگاه با پالایشگاه کرمانشاه قابل مقایسه است.
پالایشگاه کرمانشاه با ظرفیت پالایش روزانه ۲۵ هزار بشکه نفت خام، یکی از پالایشگاههای مهم غرب کشور محسوب میشود. حالا پلدختر میخواهد پالایشگاهی در همین ابعاد داشته باشد.
شاهرخی به زیرساختهای ایجاد شده برای این منظور نیز اشاره میکند و می گوید: شهرک صنعتی پلدختر به صنایع نفت و گاز اختصاص یافته است. واحدهای تولیدی در حوزه نفت و گاز بهراحتی میتوانند در این شهرک مستقر شوند. در حال حاضر، چند واحد در این حوزه فعالیت خود را آغاز کردهاند، از جمله واحد تولید قیر و فاز دوم مینی پالایشگاه که مراحل تکمیلی خود را طی میکند.
او از ثبت شرکت توسط سرمایهگذار خبر میدهد و میافزاید: سرمایهگذار، شرکت را ثبت کرده است و به زودی شاهد کلنگزنی و شروع عملیات اجرایی پالایشگاه لرستان در شهرستان پلدختر خواهیم بود.
پلدختر؛ گلوگاه انرژی کشور
اهمیت موقعیت پلدختر را میتوان در کلمات رئیس مجلس جستجو کرد. قالیباف این شهرستان را بر روی گلوگاه انرژی کشور توصیف کرده است. توصیفی که نشان میدهد این منطقه چه ظرفیت عظیمی برای توسعه صنایع وابسته به انرژی دارد.
وجود سفرههای نفتی متعدد در پلدختر، عبور خطوط اصلی انتقال نفت و گاز از این شهرستان و همجواری با استان خوزستان به عنوان قطب انرژی ایران، همگی دست به دست هم دادهاند تا پلدختر به نقطهای راهبردی برای سرمایهگذاری در حوزه نفت و گاز تبدیل شود.
آنچه تاکنون مانع بهرهبرداری از این ظرفیتها شده، نبود نگاه ملی به توسعه متوازن و توزیع عادلانه ثروت نفت در سراسر کشور بوده است. لرستان سالهاست که نفت و گاز را از خود عبور میدهد، بیآنکه از منافع آن بهرهمند شود.
از محرومیت تا توسعه
پالایشگاه پلدختر میتواند نقطه عطفی در تاریخ اقتصادی این استان باشد. نه فقط به دلیل اشتغالزایی مستقیم و غیرمستقیم، بلکه به خاطر تغییری که در نگاه به لرستان ایجاد میکند؛ تغییری از یک استان صرفاً کشاورزی و ترانزیتی به استانی صنعتی و بهرهمند از ثروت ملی.
اگر این پروژه با موفقیت به سرانجام برسد، میتواند الگویی برای سایر مناطق محروم کشور باشد.
وعده آغاز کار پالایشگاه پلدختر در سفر آتی رئیسجمهور به لرستان، اگر محقق شود، میتواند سرآغاز تحولی بزرگ در اقتصاد این استان باشد. اما مردم پلدختر پس از سالها وعدههای نافرجام، این بار هم تا دیدن کلنگ بر زمین، باور نمیکنند.
بنابراین گزارش، غروب که می شود در پلدختر، خطوط لوله نفت در میان کوهها گم میشوند. باد سرد زمستانی میوزد و گرد و غبار را به هوا بلند میکند. در شهرک صنعتی، زمینی آماده است برای کلنگزنی پروژهای که میتواند سرنوشت صنعتی این دیار را تغییر دهد.
در آستانه سفر رئیسجمهور، پرونده پالایشگاه پلدختر یکی از مهمترین موضوعاتی است که روی میز خواهد آمد. مسئولان از مجوز ۲۰ هزار بشکه میگویند، از ثبت شرکت سرمایهگذار، از تامین اعتبار. مردم اما منتظرند تا کلنگ را ببینند.
