به گزارش خبرنگار خبرگزاری مهر، محمود نجفی عرب، رئیس اتاق بازرگانی تهران در کنفرانس پایان سال دوشنبه های دارویی که به منظور بررسی وضعیت اقتصاد دارو و ایجاد یک تقسیم کار ملی در این حوزه برگزار شد، با بیان اینکه حجم صادرات دارو حدود ۵۶ میلیون دلار است، گفت: این عدد قابل قبول نیست و دارو باید تراز بازرگانی خود را مثبت کند.
وی ادامه داد: برای حل این مشکل، شرکت های تخصصی توسعه دهنده و مدیریت صادرات باید تشکیل شود تا صادرات دارو را برعهده بگیرد. کشورهای آسیای میانه فرصت خوبی برای صادرات دارو است و برخی کشورها به شدت خواهان داروهای ایرانی هستند.
نجفی عرب خاطر نشان کرد: شرکتهای زیادی در حوزه دارویی وجود دارند اما کشور وضعیت خوبی در حوزه صادرات داروها نداشته و باید شاخصهای صادرات دارو را بهبود و ارتقا ببخشد.
نیاز به تصمیم گیری های بزرگ داریم
در ادامه همایش حسین عبدی تبریزی، اقتصاددان و استاد دانشگاه گفت: در حال حاضر کنترلهای شدید قیمتی و نبود چشمانداز پایدار، فضای تصمیمگیری را برای فعالان اقتصادی دشوار کرده است و این موضوع، سبب کاهش سرمایه گذاری شده است. مسیر بازگشت اقتصاد به روند طبیعی، احتمالاً تدریجی و پلهای خواهد بود؛ اما آغاز آن نیازمند تصمیمهای ساختاری و هماهنگ در حوزه اقتصاد و حکمرانی است
کیفیت، همیشه باید در اولویت باشد
امیرحسین حاجی میری، متخصص اقتصاد دارو با اشاره به اهمیت توسعه مولفه های موثر بر کیفیت دارو در کشور گفت: اتکا به شاخصهای کمی، بدون تقویت زیرساختهای تولید و کنترل کیفیت، میتواند آسیبزا باشد. بررسی روند یک دهه اخیر نشان میدهد الگوی سرمایهگذاری زیرساختی در بسیاری از بخشها محدود شده و نوسازی خطوط تولید با کندی پیش رفته است.
وی ادامه داد: بخشی از صنعت با بحران جدی توجه به زیرساختها روبهروست. فشارهای اقتصادی در برخی موارد بهانهای برای تعویق سرمایهگذاریهای ضروری شده است؛ موضوعی که میتواند در بلندمدت بر پایداری تولید و استانداردهای کیفی اثر بگذارد.
حاجی میری افزود: وضعیت فعلی نشان مید که هد در «پایین هرم» صنعت داروسازی، یعنی جایی که زیرساختها و پایههای کیفی قرار دارند، کمتوجهیهایی صورت گرفته است. در چنین شرایطی، استفاده هوشمندانهتر از ابزارهای اقتصادی و مدیریتی میتواند نقش مهمی در ارتقای بهرهوری و پایداری صنعت ایفا کند.
پرداخت مطالبات، پاشنه آشیل اصلاحات ارزی
محمد مهدی مجاهدیان، نائب رئیس انجمن علمی اقتصاد مدیریت دارو و معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی ایران در رابطه با اصلاحات ارزی دارو توضیحاتی داد و گفت: نخستین مسئله، محدودیت منابع ارز ترجیحی است. در مقاطعی سقف تخصیص ارز ترجیحی حدود ۱۲.۵ میلیارد دلار اعلام شد، اما به مرور زمان و با بروز مشکلات اقتصادی، این منابع محدودتر شد.
وی در ادامه توضیح داد: موضوع دوم، افزایش مستمر فاصله میان نرخ ارز ترجیحی و ارز آزاد است. این شکاف ارزی هرچه بیشتر شود، پیامدهای آن نیز گستردهتر خواهد شد.
مجاهدیان اظهار داشت: حذف ارز ترجیحی دارو، در صورت تأمین نقدینگی کافی و پرداخت بهموقع مطالبات، میتواند شفافیت بیشتری در بازار ایجاد کند. با این حال، تأخیر در فرآیندهای اداری و پرداخت اسناد که گاه پنج تا شش ماه به طول میانجامد، چالش جدی در اجرای این سیاستها محسوب میشود.
وی افزود: بارگذاری اسناد در دانشگاههای علوم پزشکی و انتقال منابع به حسابهای اختصاصی، نیازمند تسهیل و تسریع در فرآیندهای مالی است تا زنجیره تأمین دارو دچار اختلال نشود.
مجاهدیان تاکید کرد: اصلاح سیاست ارزی در حوزه دارو، بدون طراحی همزمان سازوکار حمایتی برای بیمهها و بیماران، میتواند به افزایش پرداخت از جیب مردم منجر شود. از این رو، هرگونه تصمیمگیری در زمینه حذف یا اصلاح ارز ترجیحی، نیازمند رویکردی هماهنگ، شفاف و مبتنی بر تأمین پایدار منابع است.
با دستور، صادرات یک میلیاردی دارو به سرانجام نمی رسد
وحید محلاتی، دبیر انجمن پخش دارو با اشاره به تجربه های موفق کشور ترکیه در توسعه صادرات دارو گفت: نخستین گام در توسعه صادرات دارو، تعیین یک هدف مشخص و قابل دستیابی است. اما هدفگذاری بدون فراهم کردن زیرساختهای اقتصادی، مالی و حقوقی نتیجهای نخواهد داشت.
وی ادامه داد: نظام قیمتگذاری داخلی بر توان رقابتی شرکتهای تولیدکننده دارو اثر منفی گذاشته است. شرکتهای دارویی برای ورود به بازارهای جهانی باید از نظر مالی و ساختاری توانمند باشند؛ اما فشارهای داخلی و محدودیتهای قیمتی، حاشیه سود و امکان سرمایهگذاری در توسعه بازار را محدود میکند.. علاوه بر این، فرآیندهای رگولاتوری و مجوزهای صادراتی همچنان پیچیده و زمانبر است. در چنین شرایطی، سازمانهای مسئول باید با تسهیل مقررات، مسیر صادرات را هموارتر کنند. اینکه فقط در قانون نوشته شود که باید یک میلیارد دلار صادرات دارو انجام شود، کفایت نمی کند.
محلاتی متذکر شد: توسعه صادرات دارو در گرو ثبات اقتصادی، اصلاح نظام رگولاتوری، توانمندسازی شرکتها و حمایت عملی دولت است. تجربه ترکیه نشان میدهد با هدفگذاری دقیق و پشتیبانی ساختاری، میتوان به ارقام قابل توجهی در صادرات دست یافت. تحقق این هدف در ایران نیز مستلزم تصمیمهای راهبردی و تقویت زیرساختهای اقتصادی و تجاری است.
صیانت از بازار دارو و مکمل های غذایی
امیر قلن بر، فعال حوزه مکمل های غذایی با اشاره به وضعیت اقتصاد ناپایدار شرکت های تولیدکننده اقلام سلامت محور گفت: : تداوم شرایط فعلی، خطر تعطیلی شرکتهای متوسط و کوچک را افزایش میدهد. کاهش نقدینگی، سیاستهای انقباضی بانکها و رشد نرخ ارز در کنار تورم، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است
وی افزود : مشکلات اقتصادی، شرکت ها را به سمت رقابت های ناسالم و فعل و انفعال هایی که منجر به گمراه شدن مصرف کننده می شود، کشانده است و این اصلا برای صنف قابل قبول نیست.
قلن بر افزود: ریشه های فساد و رقابت ناسالم را باید شناسایی و خشکاند ولی متاسفانه به نظر می رسد عزم جدی در این رابطه وجود ندارد
وی ادامه داد: تبلیغات اینفلوئنسرهای بی اطلاع از دارو و مکمل های دارویی و همچنین تبلیغات ماهواره ای مزید بر علت شده و متاسفانه مردم و بیماران را در خصوص مصرف اقلام سلامت محور گمراه می کند و در این رابطه باید ابزارهای بازدارنده ای تعریف شود و یک سری از دستورالعمل ها باید بازنگری شود.
صنعت پلاسما اسیر بی تصمیمی مسئولان
امیر محمد دهقان، دبیر انجمن تولیدکنندگان پلاسمت در همایش دوشنبههای دارویی بر ضرورت بازنگری در سیاستهای قیمتگذاری و حمایت از صنعت پلاسما تأکید کرد و گفت: ترس از تغییر و مواجهه با اصلاحات ساختاری، میتواند این صنعت را به نقطه سقوط برساند.
وی با اشاره به اینکه یکی از محورهای مهم اختلافنظر، موضوع قیمتگذاری و نحوه حمایت رگولاتوری است، گفت: در مواردی، پس از اجرای یک مصوبه و مشاهده نتایج، ضرورت بازنگری در قیمتها یا سازوکارهای حمایتی مطرح میشود، اما فرآیند تصمیمگیری با کندی پیش میرود و این کندی، برای فعالان این حوزه می تواند خانمانسوز باشد
دهقان تصریح کرد: صنعت پلاسما و داروهای مشتق از آن در مقطع حساسی قرار دارد. ثبات در سیاستگذاری، بازنگری بهموقع در قیمتها و حمایت هدفمند از تولید داخلی، میتواند این صنعت را در مسیر رشد نگه دارد. در غیر این صورت، تکرار تجربههای تلخ، دور از انتظار نخواهد بود.
توسعه خدمات دارویی و پررنگ شدن نقش داروخانه
رضا مساعد، متخصص داروسازی بالینی و عضو داروساز شورای عالینظام پزشکی با اشاره به اینکه نقش داروخانه، صرفا به تحویل دارو محدود نمیشود و ابعاد گستردهتری در حوزه سلامت عمومی دارد، بر ضرورت توجه ویژه به نقش خدمات دارویی تاکید کرد و گفت: داروخانهها بهعنوان یکی از پرترددترین مراکز بهداشتی، نقشی کلیدی در سلامت عمومی ایفا میکنند. تجربه کشورهای توسعهیافته نشان میدهد استفاده از ظرفیت داروسازان در حوزههایی مانند واکسیناسیون، میتواند پوشش خدمات سلامت را افزایش دهد
مساعد افزود: برای ارتقای عملکرد داروسازان، اصلاحاتی در برنامه آموزش داروسازی عمومی لازم است. پررنگتر شدن حضور داروسازان در بخشهای بیمارستانی و تقویت ارتباط تعاملی با پزشکان میتواند جایگاه آنها را بهعنوان رابط علمی بین پزشک و بیمار تقویت کند. این تعامل مؤثر، در نهایت کیفیت خدمات ارائهشده در داروخانهها را افزایش میدهد و نقش داروساز را در فرآیند درمان تثبیت میکند.
وی خاطر نشان کرد: نبود قانونگذاری روشن و احتمال جرمانگاریهای بعدی، میتواند فعالان این حوزه را با چالشهای حقوقی مواجه کند. بنابراین، توسعه خدمات نوین دارویی باید همزمان با تنظیم مقررات دقیق و پیشبینی تبعات حقوقی انجام شود.
مساعد تصریح کرد: تقویت استانداردها، مستندسازی خدمات، اصلاح آموزش و تدوین قوانین شفاف برای خدمات نوین، گامهای ضروری برای ارتقای جایگاه حرفهای داروسازان و افزایش اثربخشی نظام سلامت به شمار میرود.
تقدیر از چهره های دارویی سال
این همایش که با حضور بیش از ۵۰۰ داروساز، دیشب در هتل قلب تهران و در قالب نشست پایان سال برگزار شد با یاد استاد مرحوم خشایار کریمیان، استاد محمدعلی فرامرزی و سیدرضا میرمطلبی آغاز و با معرفی نیما برارجانیان به عنوان چهره سال دارو، محمدرضا عابدی، رئیس اداره داروهای بایولوژی سازمان غذاودارو به عنوان مدیر رگولاتوری برگزیده، همچنین قیس بدری به عنوان چهره صنعت پخش دارو و افشین زرقی به عنوان چهره تحقیق و پژوهش برگزیده به کار خود پایان داد.
در این نشست که با شعار " حفظ و تقویت زنجیره تامین دارو، مسئولیت همگانی و بدون توقف" برگزار شد، چهره های صاحب نام صنعت داروسازی، سازمان غذاودارو، دانشکده های دارویی و بایوتک کشور و همچنین تشکل های صنفی و علمی از جمله مهدی پیرصالحی( رئیس سازمان غذاودارو)، فرامرز مهبودی( چهره سال دارو ۱۴۰۳) ، رسول دیناروند( رئیس اسبق سازمان غذاودارو)، علی منتصری( پیشکسوت سازمان غذاودارو) ، ناصر ریاحی( رئیس اسبق اتحادیه واردکنندگان دارو)، مرتضی نیلفروشان( پیشکسوت سازمان غذاودارو) ، محمد عبده زاده(رئیس سندیکای تولیدکنندگان دارو)، محمد پیکان پور(رئیس اداره رفاه سازمان برنامه و بودجه) ، پویا فرهت( رئیس اسبق تیپیکو)، امیرحسین جمشیدی(رئیس اداره فناوری معاونت پژوهشی وزارت بهداشت)، احمد آتش هوش(رئیس اتحادیه واردکنندگان دارو)، فرشاد هاشمیان( رئیس انجمن علمی داروسازان)، بهمن صبور( نائب رئیس نظام پزشکی تهران)، علی ماهر( مشاور معاونت توسعه دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، محمود بیگلر(رئیس داروخانه ۱۳ آبان)، وحیده چالاکی(رئیس داروخانه ۲۹ فروردین)، فرامرز اختراعی(رئیس سندیکای تولیدکنندگان مواد اولیه دارو)، نازیلا یوسفی(رئیس اداره پایش سازمان غذاودارو) و ده ها تن از مدیران حوزه دارو، مواد اولیه، صنعت پخش و داروخانه های کشور حضور داشتند و بر ضرورت توسعه تقسیم کار ملی برای حل مشکلات دارویی کشور تاکید کردند.
