به گزارش سرویس فرهنگی تابناک، پرچم جمهوری اسلامی ایران، صرفاً پارچهای سه رنگ نیست؛ روایتگر داستان مردانی است که ریشه عشقشان در این خاک، با خونشان آبیاری شده است. تا زمانی که قلبهای ما برای حفظ این میهن میتپد، اهتزاز این پرچم تضمین شده است. پرچم جمهوری اسلامی ایران بر فراز کوهها نیست، بلکه بر قلبهای تکتک ما افراشته است؛ جایی که هیچ توفانی نمیتواند آن را به زمین زند.
این زمینی که پا بر آن میگذاریم، مقدس است؛ هر وجب از آن با قطرهای از عزیزترین دارایی یک انسان، یعنی خون، سیراب شده است. اینجا نه فقط خاک است، یک عهد است. و این پرچم… این پرچم بر فراز دکلها نمیلرزد، بلکه بر بلندترین قله وجود ما، بر تپش هر قلب عاشق این سرزمین، با صلابت ایستاده است. هرگاه نگاهت به آن میافتد، به یاد بیاور؛ بخشی از وجود او در جان توست و بخشی از جان تو در پرچم جاودان است.
«سرخی از خون، سپیدی از صلح، سبزی از ایمان»
موضوع پرچم و نوع برخورد با آن، از بنیادیترین و حساسترین مباحث در حوزه هویت ملی، سیاست و حقوق بینالملل به شمار میرود. پرچم هر کشور فراتر از یک نشان یا پارچه ساده، نماد عزت، تمامیت ارضی، استقلال و پیوستگی تاریخی ملتهاست.
در جریان برخی اعتراضات دانشجویی اخیر، اقدام هنجارشکنانه عدهای در آتش زدن پرچم جمهوری اسلامی ایران، واکنش گسترده و قاطع دانشجویان وطندوست را در پی داشت. آنان با تجمع در محوطه دانشگاهها و سردادن شعار «پرچم ایران نمیسوزد»، مخالفت آشکار خود را با هرگونه بیاحترامی به نمادهای ملی بیان کردند.
دانشجویان دانشگاههای تهران، صنعتی شریف، امیرکبیر و علم و صنعت ضمن گرامیداشت یاد شهدای حوادث دیماه، با برگزاری گردهماییهایی از اقشار مختلف دانشجویی، جلوهای از همبستگی و انسجام ملی را به نمایش گذاشتند. در دانشگاه تهران، جمعی از دانشجویان با در دست داشتن پرچم جمهوری اسلامی ایران در صحن اصلی حضور یافته و نماز جماعت ظهر و عصر را اقامه کردند. در دانشگاه امیرکبیر نیز پرچم جمهوری اسلامی بر فراز سردر دانشگاه برافراشته شد و نماز جماعت با شکوهی برگزار گردید.
در دانشگاه صنعتی شریف مراسمی معنوی با حضور دانشجویان خادمپوش برگزار شد که شعار «بر من لباس نوکریام را کفن کنید» در فضای دانشگاه بازتاب گستردهای یافت. شعارهای حمایت از کشور، تمامیت ارضی، استقلال ملی و پشتیبانی از رهبر انقلاب اسلامی در جمعیت طنینانداز شد و فضای دانشگاهها به صحنهای از وحدت و وفاداری به ایران تبدیل شد.
موضوع پرچم و برخورد با آن، همواره یکی از حساسترین و بحثبرانگیزترین مباحث در حوزه هویت ملی، سیاست و حقوق بینالملل بوده است. در ادامه، تحلیلی جامع در مورد ابعاد مختلف اهانت به پرچم و لزوم دفاع از آن در بستر تاریخ و فرهنگ ایران ارائه میشود:
۱. پرچم، تجلی روح ملت
پرچم هر کشور آیینهای از تاریخ و فداکاریهای آن ملت است. در ایران، این نماد از دیرباز با مفهوم «وطن» پیوندی جداییناپذیر یافته و در میادین نبرد، همیشه مظهر ایستادگی در برابر بیگانگان بوده است.
۲. تفاوت اعتراض سیاسی با توهین به هویت ملی
گرچه اعتراض سیاسی در نظامهای مردمسالار امری پذیرفته است، اما مرزی ظریف میان نقد ساختارهای قدرت و اهانت به هویت جمعی وجود دارد. عبور از این مرز به معنی خدشهدار کردن احساسات میهنی و بیاحترامی به ارزشهای مشترک جامعه است.
۳. پرچم، فراتر از دولت و حکومت
بسیاری معتقدند پرچم متعلق به هیچ جناح یا دولت خاصی نیست؛ بلکه سرمایه معنوی کشوری است که میراثدار نسلهای گذشته و آینده به شمار میرود. از این منظر، اهانت به پرچم، اهانت به شرف تاریخی و وحدت ملی ایران تلقی میشود.
۴. دفاع از پرچم در بستر دفاع مقدس
دوران هشتساله دفاع مقدس نمادی است از فداکاری مردان و زنانی که برای برافراشته ماندن پرچم ایران، از جان خود گذشتند. دفاع از پرچم در واقع یادآور آن فداکاریها و احترام به خون شهیدان است.
۵. پرچم در عرصههای بینالمللی
در رویدادهای جهانی مانند المپیک، پرچم، یگانه نماینده کشور در میان ملتهاست. به اهتزاز درآمدن آن بر فراز میدان افتخار، برای هر ایرانی لحظهای سرشار از غرور و عزت است. توهین به این نماد، در سطح جهانی، بیاحترامی به حیثیت ملتی تلقی میشود.
۶. معنای رنگها و نشانهها
رنگ سبز، مظهر ایمان و آبادانی؛ سفید، نماد صلح و پاکی؛ و سرخ، سمبل ایثار و شهادت است. ترکیب این رنگها پیامی از ایمان، صلح و مقاومت در برابر ظلم را بازتاب میدهد.
۷. پیامدهای حقوقی و اجتماعی اهانت به پرچم
در بیشتر نظامهای حقوقی جهان، اهانت به پرچم جرم محسوب میشود. قانون ایران نیز چنین رفتاری را تعرض به مقدسات ملی و توهین به نماد حاکمیت میداند. این جرائم در عین ماهیت نمادین، آثار اجتماعی عمیقی بر وحدت ملی برجای میگذارند.
۸. پرچم، فراسوی گرایشهای سیاسی
احترام به پرچم امری فراجناحی است. این نماد باید محل اشتراک تمام ایرانیان باشد؛ چه با دیدگاههای مختلف سیاسی و چه با باورهای متفاوت. دفاع از پرچم، در حقیقت دفاع از «ایران» است.
۹. نقش رسانهها
رسانهها نقش مؤثری در شکلدهی نگرش جامعه نسبت به پرچم دارند. بزرگنمایی صحنههای اهانت، موجب بیتفاوتی شده، اما ترویج احترام به نمادهای ملی، حس عزت جمعی را تقویت میکند.
۱۰. پرچم؛ میراث گذشتگان، امانت آیندگان
پرچم ایران میراث قرنها تاریخ است. همان گونه که گذشتگان برای پاسداری از آن جان فدا کردند، نسل امروز نیز مسئول حفظ هویت و معنای آن است. بیاحترامی به پرچم، در واقع بیاعتنایی به میراث مشترک ملی است.
۱۱. فرهنگ گفتوگو، جایگزین تخریب نمادها
به جای تخریب نمادهای وحدتبخش، گفتوگو و نقد سازنده باید در بستر احترام شکل گیرد. پرچم میتواند نقطهی همگرایی همه ایرانیان باشد، نه میدان نزاع آنان.
در نهایت
اگرچه برخی آتش زدن پرچم را بهعنوان کنشی اعتراضی توجیه میکنند، اما هزینههای روانی، اجتماعی و نمادین آن برای جامعه بسیار سنگین است. دفاع از پرچم، دفاع از یک تکه پارچه نیست؛ بلکه پاسداشت تاریخ، جغرافیا، ارزشها و کرامت ملتی است که قرنها هویت خود را حفظ کرده است. احترام به پرچم، در حقیقت احترام به خودباوری، استقلال و تداوم فرهنگ ایرانی در جهانی پرآشوب است.
آشوبگرها هیچوقت نخواهند توانست این پرچم عزیز را از مردم بگیرند و همیشه ایران و پرچمش با وجود همه قیل و قالها و آشوبها بالاست همانطور که رهبر انقلاب در دیدار با مردم قم در سالروز واقعه ۱۹ دی فرمودند که جمهوری اسلامی امروز سربلند و آبرومند دنیاست.
