به گزارش رکنا، هرچند این تغییرات پس از ۲۴ تا ۴۸ ساعت به حالت طبیعی بازمیگردند، اما پژوهشگران هشدار میدهند که تکرار این ضربات در طول سالها ممکن است با آسیبهای تجمعی به مغز ارتباط داشته باشد.
پژوهشگران مرکز پزشکی دانشگاه آمستردام، وضعیت ۳۰۲ بازیکن فوتبال آماتور سطح بالا را در جریان ۱۱ مسابقه بررسی کردند.
در این مطالعه:
نتایج نشان داد هرچه تعداد یا شدت ضربات سر بیشتر باشد، میزان دو پروتئین مهم در خون افزایش پیدا میکند:
این پروتئین توسط سلولهای پشتیبان مغز (آستروسیتها) تولید میشود و یکی از شناختهشدهترین نشانگرهای آسیب مغزی است.
افزایش S100B میتواند نشانه وارد شدن فشار یا آسیب به بافت مغز باشد، هرچند در این مطالعه میزان افزایش آن به حد تشخیص آسیب شدید مغزی نرسید.
پژوهشگران مشاهده کردند بازیکنانی که ضربات سر بیشتری زده بودند یا ضربات شدیدتری دریافت کرده بودند، افزایش بیشتری در سطح این پروتئین داشتند.
p-tau217 یکی از نشانگرهایی است که امروزه در بررسیهای مربوط به بیماری آلزایمر نیز مورد توجه قرار گرفته است.
خیر.
این مطالعه چنین نتیجهای نگرفته است. افزایش موقت این پروتئین تنها نشان میدهد مغز به ضربه واکنش نشان میدهد و هنوز مشخص نیست این تغییرات در درازمدت چه پیامدهایی دارند.
برخورد توپ با سر باعث شتاب و کاهش شتاب ناگهانی جمجمه میشود. این حرکت میتواند فشارهای بسیار ریزی در بافت مغز ایجاد کند؛ فشارهایی که ممکن است علائم واضحی مانند ضربه مغزی ایجاد نکنند اما در صورت تکرار، قابل توجه باشند.
خیر.
نکته مهم این پژوهش آن است که بیشتر بازیکنان هیچ علامت بالینی مشخصی نداشتند، اما تغییرات زیستی در خون آنها مشاهده شد.
در این مطالعه، سطح پروتئینها ظرف دو روز به حالت طبیعی بازگشت.
با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که بازگشت این نشانگرها به سطح طبیعی، به معنای اثبات بیضرر بودن ضربات مکرر نیست و برای پاسخ قطعی به مطالعات طولانیمدت نیاز است.
بله. برخی نهادهای فوتبالی، از جمله انجمن فوتبال انگلستان و انجمن فوتبال سلطنتی هلند، در سالهای اخیر محدودیتهایی برای تمرین ضربه سر، بهویژه در ردههای پایه و نوجوانان، در نظر گرفتهاند تا میزان مواجهه بازیکنان با این ضربات کاهش یابد.
این مطالعه چنین نتیجهای را ثابت نکرده است. تنها نشان داده که حتی یک ضربه سر میتواند تغییرات موقتی در برخی نشانگرهای زیستی مرتبط با آسیب مغزی ایجاد کند.
احتمالاً افرادی که در طول سالها هزاران بار ضربه سر میزنند، بیشتر در معرض اثرات تجمعی قرار دارند، اما برای تعیین میزان دقیق این خطر به پژوهشهای بیشتری نیاز است.
پژوهشگران چنین توصیهای نکردهاند. آنها بر کاهش ضربات غیرضروری، بهویژه در تمرینات و ردههای سنی پایین، و انجام تحقیقات بیشتر تأکید دارند.
این پژوهش نشان میدهد که حتی ضربات سر بدون ایجاد علائم آشکار نیز میتوانند واکنشهای زیستی قابل اندازهگیری در مغز ایجاد کنند. هرچند هنوز مشخص نیست این تغییرات در بلندمدت چه اثری بر سلامت مغز خواهند داشت، اما یافتهها اهمیت بررسی بیشتر و رعایت اصول ایمنی در فوتبال را برجسته میکنند.