به گزارش خبرنگار کتاب ایرنا، آیین «پاسداشت روز دیپلماسی فرهنگی و تعامل با جهان»، به همت انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و با حضور و سخنرانی جمعی از استادان دانشگاه و چهرههای بینالمللی، چهارشنبه دهم تیرماه ۱۴۰۵ در فضای مجازی برگزار شد.
محمود شالویی رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی در این رویداد با اشاره به نیاز همیشگی انسانها به ارتباط و تعامل، اظهار کرد: جهان امروز نیازمند ارتباط آدمیان در گستره عالم است؛ چراکه انسانها از آغاز آفرینش، زندگی اجتماعی و تشکیل جامعه انسانی را تجربه کردهاند و مرزها و جغرافیای محدود هرگز مانع ارتباط میان ملتها نبوده است.
رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی با اشاره به جایگاه شخصیتهایی چون رودکی، میرسیدعلی همدانی، ابنسینا، محیالدین ابن عربی، حافظ، سعدی و فردوسی بیان کرد: مفاخر تنها متعلق به یک سرزمین نیستند، بلکه به عالم انسانی تعلق دارند و میتوانند پیوندی وثیق میان ملتها و فرهنگها ایجاد کنند.
وی گفت: ابنسینا نه تنها در شرق، بلکه در جهان غرب نیز به عنوان چهرهای تاثیرگذار شناخته میشود و آثار و اندیشههای او زمینهساز رشد علم و دانش بوده است. همچنین حافظ شیرازی با گذر از مرزهای ایران، در فرهنگ جهانی اثرگذار شده و مورد توجه اندیشمندانی چون «گوته» قرار گرفته است.
وی در پایان اظهار کرد: امروز که امکانات فرهنگی برای توسعه و تقویت روابط میان ملتها بیش از گذشته فراهم شده است، کشورها میتوانند با معرفی مفاخر یکدیگر، از این ظرفیت برای گسترش ارتباطات فرهنگی بهره بگیرند؛ بهویژه کشورهای دوست و همسایه و کشورهای فارسیزبان میتوانند در این زمینه نقش موثرتری ایفا کنند، امیدواریم روز دیپلماسی فرهنگی زمینهساز این پیوندها بیش از پیش باشد.
رایزنان فرهنگی؛ سیاستگذاران ارتباطات فرهنگی
احمد تمیمداری استاد زبان و ادبیات فارسی نیز در این آیین با اشاره به جایگاه و وظایف رایزنان فرهنگی اظهار کرد: رایزنان فرهنگی با وابستگان فرهنگی تفاوت دارند و وظیفه اصلی آنان سیاستگذاری فرهنگی کشور مهمان در کشور میزبان است؛ رایزن فرهنگی در واقع راهبردهای کلان ارتباطات فرهنگی میان دو کشور را تعیین میکند و نقش یک استراتژیست فرهنگی را بر عهده دارد.
تمیمداری در بخش دیگری از سخنان خود تاکید کرد: معرفی فرهنگ و تمدن ایران باید به گونهای باشد که مسئولان فرهنگی، رایزنان و وابستگان فرهنگی، برجستگیها و ظرفیتهای فرهنگی کشور را به بهترین شکل به جامعه میزبان معرفی کنند.
وی با اشاره به اهمیت آموزش زبان و ادبیات فارسی بیان کرد: آموزش زبان و آموزش ادبیات دو موضوع متفاوت هستند. آموزش زبان با دستور زبان و فرهنگ لغت امکانپذیر است، اما ادبیات نیازمند شناخت هنرهای ادبی، تشبیهها، استعارهها، ضربالمثلها و عناصر فرهنگی است و کاری تخصصی محسوب میشود.
تمیمداری در ادامه با اشاره به اهمیت ارتباط میان نهادهای فرهنگی گفت: میان سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، وزارت امور خارجه، سفارتخانهها و دانشگاهها باید ارتباطی واقعی، صمیمانه و سازمانیافته وجود داشته باشد. یکی از مسائل مهم در دیپلماسی فرهنگی، انتخاب درست رایزنان و وابستگان فرهنگی است و باید از شخصیتهایی بهره گرفت که در حوزه علوم انسانی و هنر شناخت و توانایی لازم را داشته باشند.
او در پایان تاکید کرد: رایزن فرهنگی نقش مدیر و سیاستگذار فرهنگی را دارد و وابسته فرهنگی زیر نظر او برنامههای فرهنگی را اجرا میکند؛ بنابراین توسعه ارتباطات فرهنگی، معرفی زبان فارسی و گسترش تعاملات علمی و هنری در بهترین شکل آن از سوی رایزن های فرهنگی، از مهمترین مسیرهای تقویت روابط میان ملتهاست.
مودت ایران و هند با شعر و اندیشه امیرخسرو دهلوی
رودرا گائوراو شرست سفیر هند در جمهوری اسلامی ایران در این مراسم با اشاره به پیوندهای تاریخی و فرهنگی میان دو ملت ایران و هند گفت: ملت هند و ایران همریشگی و پیوندی دیرینه دارند و این پیشینه، اساس طبیعی روابط پررنگ و عمیق میان دو کشور است.
وی افزود: در هر دوره تاریخی، به واسطه تلاش شخصیتهای فرهنگی، این روابط جان تازهای گرفته است و امیرخسرو دهلوی از جمله بزرگانی است که نقش مهمی در پیوند فرهنگی ایران و هند ایفا کرده است. امیرخسرو دهلوی حکیمی بزرگ است که آثارش جهان فارسیزبان و هندیزبان را به یکدیگر پیوند میدهد. او شاعری است که هم در هند و هم در ایران و دیگر سرزمینهای فارسیزبان جایگاه ویژهای دارد.
سفیر هند در ایران تأکید کرد: امیرخسرو دهلوی در عرصه موسیقی نیز تاثیرگذار بود و تلفیق سنتهای موسیقی ایرانی و هندی از جمله جلوههای میراث فرهنگی او به شمار میرود؛ همچنین در برخی اشعار او، ترکیب و تعامل زبان فارسی و هندی دیده میشود.
ثبت جهانی زادروز «فارابی» با پیشنهاد مشترک ایران و قزاقستان
اونتالاپ اونالبایف سفیر قزاقستان در جمهوری اسلامی ایران نیز در این مراسم با اشاره به جایگاه ابونصر فارابی در تاریخ اندیشه و تمدن بشری گفت: قزاقستان به وجود این متفکر بزرگ جهانی افتخار میکند؛ اندیشمندی که در شهر اُترار (فاراب) زاده شد و آثار و اندیشههای او همچنان در عرصههای علمی، فلسفی و فرهنگی جهان جایگاهی ممتاز دارد.
سفیر قزاقستان در ایران با اشاره به تلاشهای صورتگرفته برای احیای میراث فارابی در کشورش گفت: پژوهش درباره آثار این دانشمند بزرگ از نیمه دوم قرن بیستم در قزاقستان آغاز شد و پس از استقلال این کشور شتاب بیشتری گرفت. دانشگاه ملی قزاقستان به نام «فارابی» نامگذاری شده و مرکز بینالمللی مطالعات فارابی نیز فعالیت گستردهای در زمینه پژوهش و معرفی آثار وی دارد.
وی با اشاره به ثبت یک هزار و یکصد و پنجاهمین سالگرد تولد فارابی در تقویم رسمی یونسکو به پیشنهاد مشترک ایران و قزاقستان، این اقدام را نمونهای موفق از همکاریهای فرهنگی میان دو کشور دانست.
سفیر قزاقستان در پایان تأکید کرد: جمهوری قزاقستان آمادگی کامل دارد تا در زمینه پژوهش درباره میراث ابونصر فارابی، برگزاری همایشهای علمی و توسعه همکاریهای فرهنگی و دانشگاهی با جمهوری اسلامی ایران، همکاریهای خود را بیش از پیش گسترش دهد.
پیوند ناگسستنی فرهنگی و تاریخی ایران و تاجیکستان
مظفر محمدی استاد آکادمی علوم تاجیکستان هم طی سخنانی در این رویداد گفت: امروز تاثیرگذاری دیپلماسی بدون توجه به فرهنگ و تبادلات فرهنگی امکانپذیر نیست، زیرا فرهنگ، پایه و زمینهساز ارتباطات پایدار میان ملتهاست.
وی با اشاره به پیشینه فرهنگی مشترک ایران و تاجیکستان افزود: همکاریهای فرهنگی دو کشور پیشینه دیرینه دارد؛ چراکه ایران و تاجیکستان دو سرزمین فارسیزبان با تاریخ، ادبیات، آداب، سنتها و میراث مشترک هستند.
استاد آکادمی علوم تاجیکستان با اشاره به دورههایی که ارتباطات میان ملتها محدود شده بود، اظهار کرد: امروز با گسترش ارتباطات اجتماعی، شناخت ملتها از یکدیگر بیشتر شده و این تبادلات میتواند پیوندهای تاریخی را دوباره تقویت کند.
وی با اشاره به همکاریهای فرهنگی میان ایران و تاجیکستان افزود: در سالهای اخیر فعالیتهای فرهنگی گستردهای میان دو کشور انجام شده است؛ از جمله سفرهای فرهنگی، تبادل هیاتهای علمی، معرفی آثار ادبی، برگزاری برنامههای هنری و حضور هنرمندان دو کشور در رویدادهای فرهنگی.
