خبرگزاری مهر، گروه استان ها: برداشت گندم، مهمترین محصول راهبردی بخش کشاورزی، این روزها در پهنه خراسان جنوبی به روزهای اوج خود رسیده است، محصولی که علاوه بر نقش مستقیم در تأمین امنیت غذایی کشور، منبع اصلی درآمد هزاران بهرهبردار روستایی استان نیز به شمار میرود.
امسال پس از چند سال خشکسالی و کاهش بارندگی، شرایط اقلیمی مناسبتر موجب شده کشاورزان با امید بیشتری وارد مزارع شوند و چشمانداز مطلوبتری برای تولید این محصول استراتژیک شکل بگیرد.
بررسیهای میدانی خبرنگار مهر نشان میدهد عملیات برداشت از نیمه دوم اردیبهشتماه در مناطق گرمسیر آغاز شده و اکنون در بخش زیادی از شهرستانهای استان از جمله نهبندان، زیرکوه، سربیشه، بشرویه، قائنات و ماژان با سرعت در حال انجام است. به دلیل تنوع اقلیمی خراسان جنوبی، این فرآیند تا اواخر تابستان و حتی در برخی مناطق سردسیر تا اوایل مهرماه ادامه خواهد داشت.
همزمان با برداشت محصول، شبکه خرید تضمینی نیز در استان فعال شده تا گندم تولیدی بدون وقفه از کشاورزان خریداری و وارد چرخه تأمین ذخایر راهبردی کشور شود. این موضوع علاوه بر حمایت از تولیدکنندگان، از عرضه خارج از شبکه و هدررفت محصول نیز جلوگیری میکند.
بارندگیهای مناسب، امید تازه برای گندمکاران
سال زراعی جاری برای بسیاری از کشاورزان خراسان جنوبی با شرایط متفاوتی همراه بوده است. بارندگیهای زمستان ۱۴۰۴ و بهار ۱۴۰۵ نسبت به سالهای گذشته وضعیت مناسبتری ایجاد کرد و همین موضوع زمینه افزایش سطح زیر کشت و بهبود عملکرد مزارع را فراهم ساخت.
هرچند خراسان جنوبی همچنان در زمره استانهای کمآب کشور قرار دارد و کشاورزان با محدودیت منابع آبی دست و پنجه نرم میکنند، اما نزولات جوی امسال توانست بخشی از خسارتهای سالهای خشک گذشته را جبران کند و امید تازهای در میان بهرهبرداران به وجود آورد.
کارشناسان بخش کشاورزی معتقدند مدیریت صحیح برداشت، جلوگیری از ضایعات و تحویل سریع محصول به مراکز خرید تضمینی، میتواند نقش مهمی در افزایش بهرهوری و درآمد کشاورزان داشته باشد.
فعالیت ۱۶ مرکز خرید تضمینی در استان
در کنار آغاز برداشت، بیش از ۱۶ مرکز خرید تضمینی گندم در نقاط مختلف خراسان جنوبی فعالیت خود را آغاز کردهاند. این مراکز با نظارت اداره کل غله و خدمات بازرگانی استان و همکاری شبکه تعاون روستایی، مسئولیت دریافت محصول کشاورزان را بر عهده دارند.
برنامهریزی انجام شده به گونهای است که در صورت افزایش حجم برداشت، ظرفیت مراکز خرید نیز افزایش یابد تا کشاورزان بدون معطلی بتوانند محصول خود را تحویل دهند.
فعال بودن مراکز خرید در شهرستانهای مختلف باعث شده فاصله حمل محصول برای کشاورزان کاهش یابد و هزینههای جانبی آنان نیز کمتر شود؛ موضوعی که از مطالبات همیشگی بهرهبرداران این بخش بوده است.
گندم؛ محصولی راهبردی برای امنیت غذایی
رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی با اشاره به اهمیت تولید گندم، این محصول را یکی از ارکان اصلی امنیت غذایی کشور دانست و گفت: اجرای دقیق برنامه خرید تضمینی از مهمترین سیاستهای حمایتی دولت برای پشتیبانی از تولیدکنندگان است.
محسن اسفندیاری با بیان اینکه برداشت گندم در استان از ۲۰ اردیبهشت آغاز شده است، اظهار کرد: با توجه به شرایط اقلیمی استان، این عملیات تا اواخر شهریور و در برخی مناطق تا اوایل مهر ادامه خواهد داشت.
وی افزود: تمامی مراکز خرید آمادگی کامل برای دریافت محصول کشاورزان را دارند و انتظار میرود بهرهبرداران در زمان مناسب نسبت به تحویل گندم اقدام کنند تا روند خرید بدون مشکل و با سرعت مناسب انجام شود.
به گفته اسفندیاری، همکاری کشاورزان، دستگاههای اجرایی و مراکز خرید تضمینی میتواند زمینه ذخیرهسازی مناسب گندم و تأمین نیاز کشور را فراهم کند.
بشرویه؛ پیشتاز خرید تضمینی گندم
در میان شهرستانهای خراسان جنوبی، بشرویه امسال جایگاه ویژهای در خرید تضمینی گندم به دست آورده است.
مسئولان این شهرستان اعلام کردهاند هماهنگی میان دستگاههای اجرایی، فعالیت مناسب مراکز خرید و همراهی کشاورزان موجب شده بشرویه بیشترین میزان خرید تضمینی گندم استان را به خود اختصاص دهد.
فرماندار بشرویه در بازدید از مراکز خرید، عملکرد کشاورزان این شهرستان را مطلوب ارزیابی کرده و بر ضرورت تسریع در پرداخت مطالبات آنان تأکید کرده است.
به گفته وی، حمایت از تولیدکنندگان زمانی کامل خواهد شد که بهای محصول در کوتاهترین زمان ممکن به حساب کشاورزان واریز شود تا آنان بتوانند برای کشت سال آینده برنامهریزی کنند.
برداشت مطلوب در سربیشه و ماژان
در شهرستان سربیشه نیز برداشت گندم در بخشهایی از جمله مود با روند مناسبی ادامه دارد.
مدیر جهاد کشاورزی این شهرستان اعلام کرده است که تاکنون صدها تن گندم به مراکز خرید تحویل شده و نظارت مستمر بر عملکرد کمباینها با هدف کاهش ضایعات برداشت در دستور کار قرار دارد.
در منطقه ماژان هم کارشناسان جهاد کشاورزی همزمان با برداشت محصول در مزارع حضور یافته و توصیههای فنی لازم را برای کاهش ریزش محصول، تنظیم صحیح کمباینها و افزایش کیفیت برداشت به کشاورزان ارائه کردهاند.
کارشناسان همچنین بر تحویل سریع محصول به مراکز خرید تأکید دارند تا از افت کیفیت گندم جلوگیری شود.
خرید تضمینی از مرز ۱۱ هزار تن عبور کرد
روند خرید تضمینی گندم در خراسان جنوبی همچنان ادامه دارد و آمارها از افزایش مستمر میزان خرید حکایت دارد.
بر اساس آخرین اعلام مسئولان، ابتدا میزان خرید تضمینی از مرز ۹ هزار و ۷۰۰ تن عبور کرد و اکنون این رقم به بیش از ۱۱ هزار تن رسیده است.
سید علی حسینینسب، مدیرکل غله و خدمات بازرگانی خراسان جنوبی، اعلام کرده است که شهرستان بشرویه بیشترین سهم خرید تضمینی استان را به خود اختصاص داده و سایر شهرستانها نیز همزمان با پیشرفت برداشت، سهم بیشتری در خرید خواهند داشت.
وی همچنین از ادامه پرداخت مطالبات کشاورزان خبر داده و تأکید کرده است روند پرداختها به صورت مرحلهای انجام میشود.
بر اساس نرخهای مصوب، خرید گندم متناسب با کیفیت محصول انجام میشود و قیمت تعیین شده همراه با مشوقهای تحویل، انگیزه مناسبی برای عرضه محصول به مراکز خرید تضمینی ایجاد کرده است.
پرداخت بهموقع؛ مطالبه اصلی کشاورزان
اگرچه روند برداشت و خرید تضمینی در استان مطلوب ارزیابی میشود، اما کشاورزان همچنان بر تسریع در پرداخت مطالبات خود تأکید دارند.
فعالان بخش کشاورزی معتقدند تأخیر در پرداخت بهای گندم، توان مالی بهرهبرداران را برای تأمین نهادهها، آمادهسازی زمین و آغاز کشت سال آینده کاهش میدهد.
از سوی دیگر، پرداخت سریع مطالبات میتواند اعتماد کشاورزان به سیاست خرید تضمینی را افزایش داده و آنان را برای تحویل کامل محصول به مراکز رسمی ترغیب کند.
ضرورت مدیریت حملونقل و جلوگیری از خروج محصول
کارشناسان معتقدند همزمان با افزایش برداشت، مدیریت حملونقل محصول نیز اهمیت ویژهای پیدا میکند.
هماهنگی میان مراکز خرید، تسهیل حمل گندم، جلوگیری از ایجاد صفهای طولانی و نظارت بر جابهجایی محصول از جمله اقداماتی است که میتواند روند خرید تضمینی را تسریع کند.
همچنین مسئولان بر ضرورت جلوگیری از خروج غیرمجاز گندم از استان و هدایت کامل محصول به شبکه رسمی خرید تضمینی تأکید دارند تا ذخایر راهبردی کشور بدون مشکل تأمین شود.
سهم خراسان جنوبی در امنیت غذایی کشور
برآوردهای بخش کشاورزی نشان میدهد در صورت تداوم شرایط مناسب برداشت، امسال بیش از ۵۰ هزار تن گندم در خراسان جنوبی تولید خواهد شد که بخش عمده آن از طریق خرید تضمینی وارد چرخه ذخایر کشور میشود.
اگرچه سهم خراسان جنوبی از تولید گندم کشور در مقایسه با استانهای پرآب کمتر است، اما این استان به دلیل قرار گرفتن در شرق کشور و نقش مهم در پایداری تولید در مناطق کمآب، جایگاه ویژهای در تأمین امنیت غذایی دارد.
استاندار خراسان جنوبی نیز با تأکید بر حمایت از گندمکاران اعلام کرده است که دولت برنامه ویژهای برای پشتیبانی از تولیدکنندگان این محصول راهبردی دارد و پرداخت مطالبات آنان در اولویت قرار گرفته است.
در مجموع، آنچه از روند برداشت گندم در خراسان جنوبی مشاهده میشود، نشاندهنده شکلگیری شرایطی امیدوارکننده برای بخش کشاورزی استان است. بهبود نسبی بارندگیها، افزایش تولید، فعالیت گسترده مراکز خرید تضمینی و همراهی کشاورزان، مجموعه عواملی هستند که میتوانند به رونق تولید این محصول راهبردی کمک کنند.
در کنار این ظرفیتها، تداوم حمایت دولت، تسریع در پرداخت مطالبات، مدیریت دقیق خرید تضمینی و نظارت بر فرآیند حمل و ذخیرهسازی، نقش تعیینکنندهای در حفظ انگیزه تولیدکنندگان و تقویت سهم خراسان جنوبی در تأمین امنیت غذایی کشور خواهد داشت. مسیری که اگر با همین روند ادامه یابد، میتواند آیندهای مطمئنتر برای گندمکاران استان و اقتصاد کشاورزی این منطقه رقم بزند.
