برترینها: تابستان که از راه میرسد، بدن انگار ریتمش عوض میشود. دیگر آن غذاهای سنگین و چرب زمستانی نه میچسبند، نه حال آدم را خوب میکنند. آدم بیشتر دنبال چیزهایی میگردد که هم سبک باشند، هم بدن را خنک کنند و هم بعد از خوردنشان احساس خستگی و سنگینی نیاید.
در آشپزی ایرانی، برای همین روزهای گرم، همیشه راهحلهای ساده و هوشمندانهای وجود داشته. غذاهایی که بیشترشان با ماست، سبزیهای معطر، خیار و چاشنیهای ترش درست میشوند؛ ترکیبهایی که هم اشتها را برمیگردانند و هم حال بدن را بهتر میکنند.
واقعیت این است که تابستان فصل خوراکیهای پیچیده نیست؛ فصل انتخابهای سادهتر است. غذاهایی که در کمترین زمان آماده میشوند و در عوض، بیشترین حس خنکی و سبکی را به بدن میدهند.
برای همین در ادامه سراغ چند غذای محبوب و شناختهشده تابستانی میرویم؛ از مزههای نوستالژیک تا ترکیبهایی که هنوز هم روی سفره خیلی از خانوادهها جای ثابت دارند.
اگر از خیلی از ایرانیها بپرسید اولین غذایی که با شنیدن اسم تابستان به ذهنشان میرسد چیست، احتمال زیادی دارد که جوابشان آب دوغ خیار باشد.
آب دوغ خیار یکی از محبوبترین غذاهای سنتی تابستانی است که با ترکیب ماست، دوغ، خیار و سبزیهای معطر تهیه میشود. این غذای سبک، خنک و مقوی در روزهای گرم تابستان انتخابی عالی برای ناهار یا شام است و با گردو، کشمش و نان خشک، ارزش غذایی بیشتری پیدا میکند.
ماست و دوغ را با هم مخلوط کنید تا یکدست شوند. سپس خیار خردشده، سبزیهای معطر، گردو، کشمش و ادویهها را اضافه کرده و مواد را خوب هم بزنید. در آخر، نان خشک را درست قبل از سرو داخل غذا بریزید و با گل محمدی و چند تکه یخ سرو کنید تا طعم و خنکی آن حفظ شود.
اگر فکر میکنید سوپ فقط مخصوص روزهای سرد سال است، وقت آن رسیده که نظرتان عوض شود. سوپ سرد خیار یکی از محبوبترین غذاهای تابستانی است؛ غذایی که بدون نیاز به پخت، در چند دقیقه آماده میشود و به خاطر استفاده از خیار، ماست و سبزیهای تازه، طعمی خنک و متفاوت دارد. این سوپ برای روزهایی که حوصله آشپزی ندارید یا به دنبال یک شام سبک و سالم هستید، انتخابی ایدهآل است.
ابتدا خیار، ماست یونانی، سبزیهای تازه، روغن زیتون، آبلیمو، سیر، عسل، نمک و فلفل را داخل مخلوطکن بریزید و آنقدر هم بزنید تا بافتی کاملاً یکدست و خامهای پیدا کند. سپس سوپ را حداقل ۴ ساعت در یخچال قرار دهید تا کاملاً خنک شود و طعم مواد به خورد هم برود. هنگام سرو، چند برش خیار، کمی شوید یا نعناع تازه و چند قطره روغن زیتون روی سوپ بریزید تا ظاهر و طعم آن جذابتر شود.
نکته: عسل باعث شیرین شدن سوپ نمیشود؛ فقط تندی سیر و ترشی آبلیمو را متعادل میکند و در نهایت طعمی لطیف و دلنشین به غذا میدهد.
سالاد الویه شاید ریشهای ایرانی نداشته باشد، اما سالهاست که به یکی از محبوبترین غذاهای خانگی ایران تبدیل شده است. نسخهای که امروز روی سفرههای ایرانی میبینیم، با سالاد الیویهای که نخستین بار توسط لوسین الیویه در روسیه تهیه شد، تفاوتهای زیادی دارد و کاملاً با ذائقه ایرانی هماهنگ شده است. این غذا به دلیل آمادهسازی آسان، قابلیت سرو بهصورت سرد و سیرکننده بودن، یکی از بهترین انتخابها برای روزهای گرم تابستان، پیکنیک یا حتی یک شام سبک به شمار میرود.
ابتدا سیبزمینی و تخممرغهای آبپز را رنده یا له کنید. سپس مرغ ریشریش، نخودفرنگی و خیارشور خردشده را به آنها اضافه کنید. در ظرفی جداگانه، سس مایونز، خامه، آبلیمو، سرکه، نمک و فلفل را با هم مخلوط کرده و به مواد سالاد بیفزایید. همه مواد را بهآرامی هم بزنید تا یکدست شوند و سپس سالاد را حداقل یک تا دو ساعت در یخچال قرار دهید تا طعمها به خوبی با هم ترکیب شوند.
نکته: سالاد الویه دستور ثابتی ندارد و میتوانید آن را مطابق سلیقه خود تغییر دهید. استفاده از ذرت، هویج پخته یا حتی کالباس بهجای مرغ از رایجترین تغییراتی است که بسیاری از افراد در تهیه این غذای محبوب انجام میدهند.
آش یخ یکی از غذاهای محلی و کمتر شناختهشده تبریز است که برخلاف بیشتر آشها، بهصورت سرد سرو میشود. این غذای سنتی با ترکیب ماست، سبزیهای معطر و برنج، طعمی متفاوت و دلچسب دارد و به دلیل ارزش غذایی مناسب، میتواند یک ناهار یا شام سبک برای روزهای گرم تابستان باشد.
ابتدا برنج را حدود ۲ ساعت خیس کنید، سپس آن را با مقداری آب روی حرارت بپزید. زمانی که برنج نرم شد، سبزیهای خردشده، نمک و فلفل را اضافه کنید و اجازه دهید آش به غلظتی شبیه شیربرنج برسد. در پایان، سیر رندهشده را اضافه کرده و پس از چند دقیقه، قابلمه را از روی حرارت بردارید.
بعد از اینکه آش کاملاً خنک شد، آن را چند ساعت در یخچال قرار دهید. هنگام سرو، ماست ترش و یخ خردشده را به آش اضافه کنید و در صورت تمایل با کمی ماست و سبزی تازه تزیین کنید. این آش زمانی که کاملاً سرد سرو شود، بهترین طعم را خواهد داشت.
سالاد ماکارونی یکی از غذاهایی است که هم برای یک ناهار سبک مناسب است و هم برای پیکنیک، مهمانی یا دورهمیهای تابستانی. این غذا دستورهای متنوعی دارد؛ بعضیها آن را با مرغ ریشریش، برخی با تن ماهی و عدهای هم با ژامبون یا کالباس تهیه میکنند. هر کدام از این ترکیبها طرفداران خودشان را دارند، اما رایجترین و پرطرفدارترین مدل سالاد ماکارونی در ایران، با کالباس تهیه میشود.
ابتدا ماکارونی را بپزید و پس از آبکش کردن، با آب سرد بشویید تا به هم نچسبد. سپس کالباس، هویج، خیارشور، فلفل دلمهای و سایر مواد را خرد کرده و با ماکارونی مخلوط کنید. در ظرفی جداگانه، سس مایونز، ماست چکیده، آبلیمو، روغن زیتون و ادویهها را با هم ترکیب کرده و به سالاد اضافه کنید. در پایان، سالاد را یک تا دو ساعت در یخچال قرار دهید تا طعم مواد کاملاً با هم ترکیب شود و سپس سرو کنید.
نکته: اگر ترجیح میدهید سالاد ماکارونی سالمتر باشد، میتوانید به جای کالباس از مرغ پخته و ریشریش یا تن ماهی استفاده کنید. همچنین اضافه کردن ذرت، نخودفرنگی یا شوید تازه، طعم و ظاهر این غذای تابستانی را جذابتر میکند.
غذاهای تابستانی فقط به همین چند مورد محدود نمیشوند. در گوشهوکنار ایران، غذاهای محلی زیادی وجود دارند که بهدلیل سبک بودن یا سرو بهصورت سرد، انتخابی مناسب برای روزهای گرم سال هستند. برای مثال، آش ماست در بسیاری از شهرها طرفداران زیادی دارد و گاهی گرم و گاهی پس از خنک شدن سرو میشود. همچنین انواع دیگری از سوپهای سرد مانند سوپ ماست و اسفناج یا سوپهای بر پایه ماست و سبزیجات نیز در کشورهای مختلف تهیه میشوند. با این حال، در این مطلب بیشتر روی غذاهایی تمرکز کردیم که نقش اصلی را در ایجاد حس خنکی دارند یا بهطور معمول بهصورت سرد سرو میشوند.
البته همیشه هم لازم نیست یک غذای کامل روی سفره باشد. بسیاری از ما خاطره ناهارهای ساده تابستان را با نان، پنیر و انگور یا نان، پنیر و هندوانه و خربزه به یاد داریم؛ ترکیبهایی که سالهاست در خانههای ایرانی رایج هستند و هنوز هم به خاطر سبک بودن، طعم دلچسب و هماهنگی با گرمای تابستان، طرفداران زیادی دارند. گاهی همین غذاهای ساده، بیشتر از هر غذای مفصل دیگری به بدن میچسبند.
اگر شما هم غذای تابستانی دیگری میشناسید یا در شهر و منطقهتان غذایی محلی وجود دارد که بهصورت سرد سرو میشود، خوشحال میشویم آن را در بخش دیدگاهها با ما و دیگر خوانندگان به اشتراک بگذارید. شاید همان غذا، انتخاب بعدی خیلی از علاقهمندان به طعمهای تازه و تابستانی باشد.
