خبرگزاری تسنیم ـ هادی فقیه| در سپهر اجتماعی و سیاسی جمهوری اسلامی ایران، آیینهای مذهبی و انقلابی همواره فراتر از یک مناسک صرفاً آیینی عمل کردهاند و به بستری برای بازنمایی هویت جمعی، انسجام ملی و تداوم گفتمان مقاومت تبدیل شدهاند. در این میان، فرهنگ عاشورا بهعنوان یکی از بنیادیترین عناصر هویتی جامعه ایرانی، نقشی بیبدیل در پیوند میان باورهای دینی، کنش اجتماعی و رفتار سیاسی مردم ایفا کرده است؛ فرهنگی که نه در کتابها و متون تاریخی متوقف مانده، بلکه در متن زندگی روزمره و مناسبتهای اجتماعی امتداد یافته است.
حضور مردم در آیینهای تشییع شهدا و شخصیتهای برجسته انقلاب اسلامی، صرفاً یک حضور احساسی یا سنتی تلقی نمیشود، بلکه بهعنوان یک رخداد چندلایه، حامل پیامهای عمیق اجتماعی، سیاسی و حتی بینالمللی است. این حضورها در سالهای اخیر، بارها از سوی تحلیلگران بهعنوان شاخصی از سرمایه اجتماعی نظام، میزان پیوند مردم با ارزشهای انقلاب و همچنین توان بازتولید قدرت نرم جمهوری اسلامی مورد توجه قرار گرفته است.
هر بار که خیابانها و میدانهای شهرهای ایران شاهد تجمعهای گسترده مردمی در مناسبتهای انقلابی و مذهبی بودهاند، یک پیام روشن به افکار عمومی داخل و خارج کشور مخابره شده است؛ پیامی مبنی بر اینکه گفتمان انقلاب اسلامی همچنان در لایههای عمیق جامعه جاری است و توانسته پیوند خود را با نسلهای مختلف حفظ کند.
آیتالله محمدباقر لائینی، نماینده ولیفقیه در استان مازندران در گفت وگوی تفصیلی با خبرنگار تسنیم با اشاره به جایگاه حضور مردم در آیینهای تشییع و عزاداری، این حضور را نهتنها یک رفتار اجتماعی معنادار، بلکه «پاسخی قاطع به دشمنان انقلاب» و نشانهای از استمرار حیات اجتماعی و معنوی نظام جمهوری اسلامی دانست و تأکید کرد که مراسمهای مرتبط با شهدا و مناسبتهای دینی، بهویژه در ایام محرم، صحنهای برای تجلی همزمان ایمان دینی، هویت انقلابی و انسجام ملی است؛ صحنهای که در آن، مرز میان سوگواری و کنش اجتماعی از میان برداشته میشود و جامعه در قالب یک پیکره واحد، پیام خود را به جهان مخابره میکند.
این حضور گسترده مردمی، در واقع نوعی بازتولید قدرت اجتماعی و نمایش عینی پیوند مردم با آرمانهای انقلاب اسلامی است؛ پیوندی که نه در سطح شعار، بلکه در میدان عمل و در بزنگاههای تاریخی خود را نشان میدهد. همین ویژگی است که باعث میشود چنین مراسمهایی از سطح یک آیین مذهبی فراتر رفته و به رخدادهایی با ابعاد راهبردی تبدیل شوند.
مشروح گفتوگوی خبرنگار تسنیم با نماینده ولی فقیه در استان مازندران و امام جمعه ساری از نظر خوانندگان تسنیم میگذرد:
ارزیابی شما از حضور مردم در آیینهای تشییع و عزاداری چیست و این حضور چه پیامی دارد؟
بیتردید حضور پرشور و گسترده مردم در آیینهای تشییع و مراسمهای مذهبی، بهویژه در ارتباط با شهدا و شخصیتهای برجسته انقلاب اسلامی، صرفاً یک حضور عاطفی یا سنتی نیست؛ بلکه یک پیام روشن سیاسی، اجتماعی و اعتقادی دارد.
این حضور نشان میدهد که انقلاب اسلامی همچنان زنده، پویا و برخوردار از پشتوانه عظیم مردمی است. مردمی که در بزنگاههای تاریخی، با حضور خود نشان میدهند مسیر انقلاب و آرمانهای آن را فراموش نکردهاند.
در واقع، این اجتماع بزرگ مردمی، بهترین پاسخ به همه دشمنانی است که سالها تلاش کردهاند میان مردم و نظام فاصله ایجاد کنند. امروز این حضورها نشان میدهد که آن تلاشها ناکام مانده و پیوند مردم با ارزشهای انقلاب همچنان مستحکم است.
از سوی دیگر، این حضورها ادامه همان راهی است که با خون شهدا ترسیم شده و مردم با مشارکت خود نشان میدهند که این مسیر همچنان ادامه خواهد داشت.
شما به برگزاری مراسمهای گسترده تشییع در شهرهای مختلف اشاره کردهاید. این برنامهها چه جایگاهی دارند؟
بر اساس برنامهریزیهای انجامشده، مراسمهای تشییع و بزرگداشت در شهرهای مختلفی همچون تهران، قم، کربلا، نجف و مشهد مقدس برگزار خواهد شد. این موضوع نشاندهنده گستره جغرافیایی و عمق اعتقادی این جریان است.
وقتی سخن از برگزاری چنین مراسمهایی در چندین نقطه مهم مذهبی و سیاسی جهان اسلام به میان میآید، در واقع با یک همایش عظیم معنوی و اعتقادی مواجه هستیم که میتواند پیام وحدت، مقاومت و ایستادگی را به سراسر جهان مخابره کند.
این مراسمها فرصتی است برای اینکه مردم و دلدادگان اهل بیت(ع) ارادت خود را نسبت به شهدا و رهبر شهید انقلاب اسلامی ابراز کنند و در عین حال، جنایات دشمنان اسلام، بهویژه آمریکا و رژیم صهیونیستی را محکوم نمایند.
بنابراین، این برنامهها تنها مراسم سوگواری نیستند، بلکه صحنهای برای نمایش همبستگی امت اسلامی و اعلام موضع در برابر ظلم و استکبار محسوب میشوند.
در سخنان شما به پیوند فرهنگ عاشورا با وقایع امروز اشاره شده است. این پیوند را چگونه تبیین میکنید؟
فرهنگ عاشورا یک فرهنگ زنده و جاری در تاریخ اسلام است که هر روز میتواند در قالبی جدید تکرار شود. آنچه در واقعه عاشورا رخ داد، تنها یک حادثه تاریخی نبود، بلکه یک الگوی همیشگی برای تشخیص حق از باطل است.
امروز نیز در دنیای معاصر، میتوان همان تقابل حق و باطل را مشاهده کرد. همانطور که در تاریخ آمده است، شیطان میتواند با دست انسانها صحنههایی شبیه عاشورا را در هر زمان ایجاد کند و جبهههای حق و باطل را شکل دهد.
در چنین شرایطی، حضور در جبهه حق و همراهی با ارزشهای الهی، یک توفیق بزرگ است. ما باید خدا را شاکر باشیم که در این مسیر قرار گرفتهایم و در کنار یاران حق و حقیقت ایستادهایم.
این نگاه، به مردم کمک میکند تا وقایع امروز را صرفاً سیاسی یا اجتماعی نبینند، بلکه آن را در امتداد یک جریان تاریخی و اعتقادی تحلیل کنند.
شما حضور مردم در آیینهای تشییع را بهترین پاسخ به دشمنان دانستید. این «پاسخ» چگونه در عرصه واقعی نمود پیدا میکند؟
در واقع، وقتی از «پاسخ به دشمنان» سخن میگوییم، منظور یک پاسخ رسانهای یا صرفاً کلامی نیست؛ بلکه یک پاسخ عینی، اجتماعی و میدانی است. حضور گسترده مردم در آیینهای تشییع و مناسبتهای انقلابی، نشان میدهد که ملت ایران همچنان در صحنه حضور دارد و نسبت به آرمانهای خود وفادار است.
دشمنان انقلاب سالها تلاش کردهاند با جنگ رسانهای، تحریمها و عملیات روانی، این تصور را ایجاد کنند که پیوند مردم با نظام کمرنگ شده است. اما هنگامی که میلیونها نفر در یک مراسم ملی و مذهبی حضور پیدا میکنند، این تحلیلها عملاً بیاعتبار میشود.
این حضور، یک پیام روشن دارد؛ اینکه این انقلاب هنوز زنده است، مردم آن را متعلق به خود میدانند و با تمام وجود از مسیر آن حمایت میکنند. بنابراین، این اجتماع بزرگ، در حقیقت یک نمایش قدرت نرم و یک اعلام موجودیت ملی در برابر فشارهای خارجی است.
در بخش دیگری از سخنان خود به آزادگان اشاره کردید. اهمیت بازخوانی خاطرات آزادگان و ثبت آنها چیست؟
آزادگان، یکی از ارزشمندترین سرمایههای معنوی و تاریخی انقلاب اسلامی هستند. این عزیزان در سختترین شرایط اسارت، با وجود فشارها و شکنجههای سنگین، بر اصول و اعتقادات خود ایستادگی کردند.
نمونههای فراوانی وجود دارد که در اردوگاههای اسارت، دشمنان شرط آزادی برخی از آزادگان را توهین به امام راحل قرار داده بودند، اما هیچیک از آنان حاضر به چنین کاری نشدند و همین ایستادگی، نشاندهنده عمق ایمان و استقامت آنان است.
واقعیت این است که هنوز آنگونه که شایسته است، به این گنجینه عظیم توجه نشده است. خاطرات آزادگان باید بهصورت تاریخ شفاهی و مکتوب ثبت شود تا نسلهای آینده بدانند این انقلاب با چه هزینههایی حفظ شده است.
اگر این خاطرات بهدرستی منتقل شود، هر یک از آزادگان میتواند به یک کتاب زنده از درسهای مقاومت، ایثار و صبر تبدیل شود؛ درسهایی که برای جامعه امروز نیز الهامبخش و راهگشا هستند.
انتهای پیام/
