حسین مرادی، نوازنده تنبک که قرار است جمعه (۱۲ تیرماه) در ویژه برنامه خیمه هنر اجرا داشته باشد، در گفتوگو با ایسنا درباره موسیقی «چمری» استان لرستان گفت: موسیقی «چمری» به عنوان یکی از گونههای اصیل موسیقی لری، ریشهای کهن در فرهنگ لرستان دارد و آیینهای سوگواری آن همچنان بخشی از هویت موسیقایی این منطقه به شمار میرود.
این نوازنده با اشاره به آیینهای موسیقایی لرستان افزود: در فرهنگ موسیقایی لرستان، هم موسیقی ویژه آیینهای شادی وجود دارد و هم موسیقی مخصوص آیینهای عزا. ما در مراسم سوگواری نوعی موسیقی داریم که به آن «رارا» میگوییم.
مرادی درباره تفاوت این آیین با موسیقیهای شاد توضیح داد: در مراسم شادی، فردی که سرگروه است حرکت را به سمت جلو هدایت میکند، اما در آیین سوگواری و اجرای «رارا»، حرکت به سمت عقب انجام میشود؛ زیرا فضای مراسم، فضای اندوه و عزاداری است و این تفاوت در شیوه حرکت نیز خود را نشان میدهد. این رسم از گذشته در میان مردم وجود داشته است.
او درباره جایگاه سازهای سورنا و دُهل در موسیقی لرستان اظهار کرد: پیش از آن که موسیقی الکترونیک وارد این حوزه شود، سورنا و دهل از نخستین و مهمترین سازهایی بودند که در اجرای مراسم مختلف، چه آیینهای شادی و چه آیینهای عزاداری، مورد استفاده قرار میگرفتند و جایگاه بسیار ویژهای در موسیقی لرستان داشتند.
این هنرمند افزود: حتی قدیمیترها زمانی که میخواستند برای مراسمی نوازنده دعوت کنند، میگفتند «ساز و دهل بیاورید» و کمتر از واژههایی مانند ارکستر یا گروه موسیقی استفاده میشد. همین موضوع نشان میدهد که سورنا و دهل چه جایگاه ریشهدار و مهمی در فرهنگ و موسیقی مردم لرستان داشتهاند.
مرادی در پاسخ به این پرسش که آیا سازهای سورنا و دهل همچنان جایگاه گذشته خود را در موسیقی لرستان حفظ کردهاند، گفت: نسبت به گذشته این جایگاه تا حدودی کمرنگتر شده است؛ چراکه موسیقیهای جدید و بهویژه موسیقی الکترونیکی وارد این عرصه شده و امروز در بسیاری از مراسمها بیشتر از این نوع موسیقی استفاده میشود.
او اضافه کرد: البته ما هم تلاش کردهایم خودمان را با شرایط روز هماهنگ کنیم. از حدود سال ۱۳۹۴ به این سمت، شخصاً این کار را انجام دادم که صداهای همان ساز و دهل و همچنین سازهای کوبهای که پیشتر بهصورت آکوستیک در مراسم اجرا میشدند، به شکل «سمپل» داخل کیبورد قرار بگیرند تا بتوان همان حال و هوا را در اجراها حفظ کرد، با این تفاوت که این بار اجرا بهصورت الکترونیکی انجام میشود، نه آکوستیک.
این نوازنده درباره هدف این تغییرات گفت: هدف ما این است که نسل جوان نیز با این موسیقی ارتباط برقرار کند. بهنوعی میتوان گفت موسیقی لرستان باید بهروز شود، اما این بهروز شدن نباید باعث از بین رفتن ماهیت اصلی آن شود.
مرادی افزود: موسیقی محلی باید متناسب با زمان پیش برود، اما اصالت و هویت خود را حفظ کند تا همچنان برای نسل جدید جذاب و قابلپذیرش باشد.
او درباره تأثیر اجرای این موسیقی در رویدادی مانند «خیمه هنر» اظهار کرد: ما سال گذشته نیز در همین برنامه اجرا داشتیم و هفته گذشته هم همین اجرا را در اندیمشک روی صحنه بردیم. اصولاً موسیقیای که اجرا میکنیم، موسیقی سوگواری است و از ابتدا نیز برای چنین فضاهایی شکل گرفته است. این موسیقی هیچگاه مختص فرد یا گروه خاصی نبوده و همواره در فرهنگ مردم حضور داشته است.
این هنرمند ادامه داد: ما همیشه در موسیقی لرستان، موسیقی سوگ داشتهایم و امروز اتفاق خوبی است که بتوانیم شکل اصلی آن را دوباره اجرا کنیم و زنده نگه داریم. این موسیقی واقعاً غم و اندوه متناسب با چنین مراسمهایی را در خود دارد و برای برنامههایی که با سوگواری و فرهنگ عاشورا ارتباط دارند، کاملاً مناسب است.
مرادی بیان کرد: امیدواریم اجرای موسیقی اصیل و آیینی لرستان در رویدادهایی مانند «خیمه هنر» بتواند به حفظ، احیا و معرفی هرچه بیشتر این میراث موسیقایی به مخاطبان، بهویژه نسل جوان، کمک کند.
انتهای پیام
