در این میان، رشتههای علوم پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی به دلیل برخورداری از استانداردهای آموزشی تراز اول، مجهزترین آزمایشگاههای بیولوژیکی و امکانات بیمارستانی پیشرفته، جایگاه ویژهای در میان متقاضیان ایرانی یافتهاند. ورود بدون نیاز به آزمونهای ورودی سنگین مشابه کنکور سراسری، هزینههای تحصیلی بسیار مقرونبهصرفه در مقایسه با کشورهای غربی و تایید مدارک دانشگاهی توسط وزارت بهداشت ایران، از مهمترین دلایلی است که خانوادهها را به سرمایهگذاری روی آینده تحصیلی فرزندانشان در این کشور ترغیب میکند. با این حال، موفقیت در این مسیر علمی مستلزم آگاهی کامل از قوانین مهاجرتی، شرایط سنی و معدلی، ساختار برنامههای درسی سالانه و فرآیندهای ارزشیابی مدارک پس از فارغالتحصیلی است.
بسیاری از دانشگاههای علوم پزشکی کشور چین در رنکینگهای معتبر بینالمللی نظیر QS، تایمز و شانگهای دارای رتبههای زیر ۱۰۰۰ هستند و مدارک اعطایی آنها در سراسر جهان به رسمیت شناخته میشود. این مراکز آموزشی مجهز به آزمایشگاههای مهارتورزی مدرن، کتابخانههای بزرگ دیجیتال و سیستمهای کامپیوتری پیشرفته بر اساس استانداردهای بینالمللی هستند که بستر مناسبی را برای تحقیق و پژوهش فراهم میسازند.
برخلاف کشورهایی نظیر ایتالیا که پذیرش در رشتههای پزشکی آنها منوط به قبولی در آزمونهای سخت و رقابتی مانند IMAT است، فرآیند پذیرش در دانشگاههای چین بر اساس بررسی دقیق سوابق تحصیلی دوره دبیرستان، معدل کل و عملکرد علمی متقاضی در دروس علوم پایه انجام میشود. این امر استرس آزمونهای ورودی را حذف کرده و مسیر را برای متقاضیان هموار میسازد.
هزینههای تحصیل پزشکی در چین به طور متوسط حدود ۷۰ درصد ارزانتر از ایالات متحده آمریکا و کشورهای اروپای غربی است. علاوه بر این، اعطای بورسیههای تحصیلی متنوع دولتی و دانشگاهی که در بسیاری از موارد هزینههای شهریه، خوابگاه و بیمه درمانی را به طور کامل پوشش میدهند، امکان تحصیل رایگان یا بسیار ارزان را برای دانشجویان شایسته فراهم کرده است.
رشته پزشکی عمومی در چین که با عنوان رسمی MBBS ارائه میشود، یک دوره ششساله منسجم شامل ۵ سال آموزش تئوری و پیشکلینیکی به همراه ۱ سال کارآموزی عملی در بیمارستانهای تابعه دانشگاه است. متقاضیان برای ثبتنام در این دوره باید معیارهای مشخصی را احراز کنند:
حداقل سن قانونی برای ورود به دورههای MBBS هجده سال تمام است. حداکثر سن مجاز برای متقاضیان ایرانی در مقطع کارشناسی معمولاً بین ۲۵ تا ۲۸ سال توصیه میشود. با این حال، برخی از برجستهترین دانشگاههای دولتی چین در صورت وجود انگیزهنامه قوی و معدل بالا، پذیرش متقاضیان را تا سن ۳۰ سال (مانند دانشگاههای گوانگژو و شاندونگ) نیز امکانپذیر میسازند. برای متقاضیان دورههای تخصص، سقف سنی بازتر بوده و امکان اقدام تا سنین ۳۵ یا ۴۰ سال وجود دارد.
از نظر شاخصهای علمی، داشتن دیپلم ۱۲ ساله با حداقل معدل کل ۱۴ الزامی است، اما برای دانشگاههای معتبر و رقابتی، معیارهای بالاتری ملاک عمل قرار میگیرد. به عنوان مثال، دانشگاه ساترن مدیکال گوانگژو معدل بالای ۱۷ و دانشگاه چونگکینگ معدل بالای ۱۵ را برای پذیرش درخواست میکنند. همچنین کسب حداقل ۶۰ تا ۷۰ درصد نمره در دروس اصلی فیزیک، شیمی، زیستشناسی و انگلیسی در دوره دبیرستان برای تضمین پذیرش ضروری است.
برای تحصیل در برنامههای انگلیسیزبان، ارائه مدرک آیلتس ۶ یا ۶.۵ (بسته به دانشگاه) یا معادل آن در آزمونهای تافل یا دولینگو (نمره ۱۱۰ به بالا) الزامی است. متقاضیانی که فاقد مدرک زبان هستند اما از معدل بالایی برخوردارند، میتوانند در دورههای پیشنیاز ارتقای زبان انگلیسی در کالجهای کشور چین شرکت کرده و پس از رسیدن به سطح مطلوب، دوره اصلی دانشگاهی خود را آغاز نمایند.
یکی از ویژگیهای متمایز آموزش پزشکی در چین، انسجام و ساختار نظاممند دروس تحصیلی است. جدول زیر سرفصلهای آموزشی کلیدی دوره MBBS را در طول ۶ سال تحصیلی نشان میدهد:
|
سال تحصیلی |
دوره آموزشی |
تمرکز اصلی و سرفصلهای دروس ارائه شده |
|
سال اول |
پیش-پزشکی (Pre-Medical) |
دروس پایه شامل شیمی عمومی، شیمی آلی، زیستشناسی مدرن، زیستشناسی سلولی، فیزیک عمومی، حسابداری و آموزش زبان چینی پایه. |
|
سال دوم |
پیشکلینیکی (Pre-Clinical) |
ورود به مباحث ساختاری بدن شامل آناتومی ۱ و ۲، بیوشیمی، جنینشناسی، آزمایشگاه، بافتشناسی (هیستولوژی)، ژنتیک پزشکی و تاریخ پزشکی. |
|
سال سوم |
پیشکلینیکی (آسیبشناسی) |
مباحث پاتولوژیک و دارویی شامل آسیبشناسی، ایمونولوژی، پاتوفیزیولوژی، فارماکولوژی، میکروبشناسی، طب پیشگیرانه، جراحی مقدماتی، تشخیص بیماریها و روانشناسی. |
|
سال چهارم |
پیشکلینیکی (مقدمات تخصص) |
مباحث کاربردی شامل پزشکی اجتماعی، پزشکی قانونی، رادیولوژی، بیماریهای زنان، اطلاعرسانی پزشکی، مقدمهای بر پزشکی خانواده، جراحی ۱ و پزشکی ۱. |
|
سال پنجم |
آموزش تئوری پزشکی |
تکمیل دروس تئوری بالینی و آمادهسازی نهایی برای ورود به محیطهای درمانی بیمارستانی. |
|
سال ششم |
کارورزی کلینیکال (Internship) |
کارآموزی عملی در بیمارستانها و درمانگاههای تابعه دانشگاه. ورود به این مرحله مستلزم قبولی در آزمون مهارت زبان چینی (HSK) برای ارتباط با بیماران است. |
هزینه تحصیل و زندگی در چین در مقایسه با کشورهای غربی بسیار بهصرفهتر است. این هزینهها تحت تاثیر پارامترهایی چون نوع دانشگاه (دولتی یا خصوصی)، مقطع تحصیلی، رشته و سطح شهر محل تحصیل قرار دارند.
شهریه دانشگاههای دولتی به طور متوسط بین ۲,۵۰۰ تا ۱۰,۰۰۰ دلار به صورت سالانه متغیر است. در مقابل، دانشگاههای خصوصی شهریه بالاتری دارند که برای رشتههای خاص ممکن است تا ۳۰,۰۰۰ دلار در سال نیز برسد. به عنوان مثال، میانگین شهریه سالانه برخی دانشگاههای خصوصی برجسته به شرح زیر است:
دانشگاه نیویورک شانگهای (شانگهای): بیش از ۵۰,۰۰۰ دلار در سال.
دانشگاه شیآن جیاتونگ-لیورپول (سوژو): ۸,۰۰۰ تا ۱۵,۰۰0 دلار در سال.
دانشگاه بینالمللی چین-آمریکا (پکن): ۷,۰۰۰ تا ۱۳,۰۰۰ دلار در سال.
برای متقاضیانی که قصد دارند پس از فارغالتحصیلی به ایران بازگردند و به فعالیت حرفهای در حوزه سلامت بپردازند، تحصیل در دانشگاههای مورد تایید وزارت بهداشت ایران یک شرط قانونی و گریزناپذیر است. وزارت بهداشت ایران سالانه بر اساس رتبهبندیهای معتبر جهانی (QS، تایمز و شانگهای) لیستی از دانشگاههای تاییدشده را منتشر میکند.
جدول زیر رتبه جهانی و مشخصات آموزشی برخی از برترین دانشگاههای تاییدشده چین را در آخرین ارزیابیها نشان میدهد:
|
نام فارسی دانشگاه |
نام انگلیسی دانشگاه |
رتبه جهانی در رنکینگ QS |
زبان تدریس رسمی |
|
دانشگاه جیائو تونگ شانگهای |
Shanghai Jiao Tong University |
۴۷ |
انگلیسی / چینی |
|
دانشگاه نانجینگ |
Nanjing University |
۱۰۳ |
انگلیسی / چینی |
|
دانشگاه علم و فناوری چین |
University of Science and Technology of China |
۱۳۲ |
چینی / انگلیسی |
|
دانشگاه عادی پکن |
Beijing Normal University |
۲۴۷ |
چینی |
|
دانشگاه سان یات سن |
Sun Yat-Sen University |
۲۷۶ |
چینی |
|
دانشگاه علم و فناوری هوآژونگ |
Huazhong University of Science and Technology |
۳۱۹ |
انگلیسی / چینی |
|
دانشگاه ژنگژو |
Zhengzhou University |
۶۱۸ |
چینی / انگلیسی |
|
دانشگاه داروسازی چینی پکن |
Beijing University of Chinese Medicine |
۱۲۰۱ تا ۱۴۰۰ |
چینی / دو زبانه (چینی و انگلیسی) |
همچنین سایر دانشگاههای تخصصی نظیر دانشگاه علوم پزشکی آنهویی، دانشگاه پزشکی پایتخت (کپیتال)، دانشگاه پزشکی چونگکینگ، دانشگاه پزشکی دالیان، دانشگاه فودان، دانشگاه علوم پزشکی گوانگژو، دانشگاه پزشکی هاربین و دانشگاه پزشکی تیانجین در لیست دانشگاههای مورد تایید وزارت بهداشت ایران قرار دارند.