به گزارش ایرنا، شهر مرزی خاش همواره با چالشهای مزمن مدیریت پسماند دست و پنجه نرم میکند. این معضلات علاوه بر مخدوش کردن سیمای شهری و تهدید سلامت عمومی، ضرورت تقویت فرهنگ زندگی شهری، مسئولیتپذیری اجتماعی و ارتقای توان خدماتی شهرداری را بیش از گذشته نمایان کرده است.
تولید روزانه بیش از ۱۰۰ تن زباله در شهر خاش، نیازمند تجهیزات، ماشینآلات تخصصی، نیروی انسانی کافی و اعتبارات پایدار است. با این حال، مسئولان شهرداری تصریح دارند که سالهاست با کمبود شدید امکانات در حوزه خدمات شهری روبهرو هستند. در کنار این محدودیتها، رهاسازی زبالههای خانگی، نخالههای ساختمانی و فاضلاب در معابر، زمینهای بایر و حاشیه شهر، به یکی از مهمترین دغدغههای مردم تبدیل شده؛ موضوعی که زمینه انتشار بوی نامطبوع، افزایش حشرات موذی و تهدید سلامت عمومی را فراهم کرده است.
کارشناسان مدیریت شهری تأکید دارند که پاکیزگی شهر تنها با افزایش امکانات شهرداری محقق نمیشود، بلکه توسعه فرهنگ شهروندی، رعایت حقوق عمومی و مشارکت مردم در حفظ محیط زندگی، ارکان اصلی دستیابی به شهری زیستپذیر است.
روایت شهروندان از مطالبات زمینمانده
یکی از شهروندان خاش به نام "محمد اسدی" با ابراز گلایه از وضعیت جمعآوری نخالههای ساختمانی گفت: چندین بار برای جمعآوری نخالههای اطراف منزلمان به شهرداری مراجعه کردم، اما پس از گذشت چند ماه هنوز اقدامی انجام نشده است.
وی افزود: ماندن نخالهها در کوچهها علاوه بر زشت کردن چهره شهر، تردد مردم را با مشکل مواجه کرده و انتظار میرود مسئولان در کنار بیان مشکلات، پاسخگوی مطالبات شهروندان نیز باشند. ما شهروندان هزینه خدمات شهری را پرداخت میکنیم و انتظار داریم این خدمات با کیفیت و سرعت بیشتری ارائه شود.
ابراهیم میربلوچزهی دیگر شهروند خاش، بخشی از مشکلات را ناشی از رفتار ناصحیح برخی همشهریان دانست و اظهار کرد: متأسفانه برخی رانندگان به جای تحویل زباله به خودروی حمل زباله، کیسهها را در پیادهروها یا زمینهای خالی رها میکنند. علاوه بر این، زمانبندی دقیق جمعآوری زباله در نقاط مختلف شهر مشخص نیست و زمانی که کیسهها بیرون گذاشته میشود، زبالهگردها و کودکان کار، آنها را پاره کرده و زبالهها را در سطح معابر پخش میکنند.
وی تأکید کرد: تعیین زمانبندی دقیق، ساماندهی زبالهگردها و فرهنگسازی برای حقوق شهروندی میتواند بخشی از این مشکلات را کاهش دهد، زیرا شهرداری به تنهایی قادر به حل همه مسائل نیست.
رضا قلندرزهی از دیگر شهروندان نیز جاری شدن فاضلاب را معضلی جدی خواند و گفت: جاری شدن فاضلاب در معابر علاوه بر بوی نامطبوع، موجب افزایش حشرات موذی و پشهها در فصل گرما شده که سلامت شهروندان را تهدید کرده و احتمال بروز بیماریهای واگیردار را افزایش میدهد.
وی ضمن تأکید بر تسریع در اجرای طرح ساماندهی فاضلاب، تصریح کرد: شهرداری و دستگاههای نظارتی باید با جدیت بیشتری عمل کنند، اما در عین حال، مردم نیز باید از رهاسازی فاضلاب و زباله در محیطهای عمومی خودداری کنند؛ چرا که پاکیزگی شهر از خانه هر شهروند آغاز میشود.
چالش کمبود امکانات در برابر تولید ۱۰۰ تن زباله
شهردار خاش با اشاره به گستردگی خدمات شهری، کمبود امکانات را بزرگترین چالش مدیریت شهری عنوان کرد و گفت: روزانه بیش از ۱۰۰ تن زباله از سطح شهر جمعآوری میشود، در حالی که با کمبود شدید نیروی انسانی، ماشینآلات عمرانی و تجهیزات خدمات شهری مواجه هستیم.
مهدی شهنوازی افزود: رهاسازی ضایعات و نخالهها علاوه بر تضییع حقوق شهروندان، تهدیدی برای سلامت عمومی است. حفظ پاکیزگی شهر وظیفهای مشترک است و بدون همراهی مردم، دستیابی به شهری پاک امکانپذیر نیست.
وی با بیان اینکه طرح مدیریت پسماند و ساماندهی فاضلاب در مراحل تصویب قرار دارد، تصریح کرد: انتقال سایت جمعآوری زباله به خارج از محدوده شهری از برنامههای مهم شهرداری است که با اجرای آن، بخشی از دغدغههای زیستمحیطی کاهش مییابد.
شهردار خاش همچنین بر ضرورت نوسازی ناوگان حمل زباله و ماشینآلات عمرانی تأکید کرد و از رسانهها، آموزش و پرورش، شوراهای اسلامی و نهادهای مردمی خواست برای نهادینه کردن فرهنگ مدیریت پسماند، شهرداری را یاری کنند.
وی با دعوت از شهروندان برای مشارکت بیشتر در حفظ پاکیزگی شهر اظهار کرد: رعایت ساعت تعیینشده برای تحویل زباله، خودداری از رهاسازی نخالههای ساختمانی و فاضلاب در معابر، حفظ سطلهای زباله و توجه به حقوق شهروندی، نقش مهمی در ارتقای کیفیت زندگی شهری دارد.
شهنوازی همچنین استفاده از ظرفیت رسانهها، آموزش و پرورش، شوراهای اسلامی، معتمدان، مساجد و سازمانهای مردمنهاد را برای نهادینه کردن فرهنگ مدیریت پسماند ضروری دانست و گفت: آموزش شهروندی، مهمترین سرمایه برای کاهش تولید زباله و حفظ محیط زیست شهری است.
توسعه شهری در گرو فرهنگ شهروندی
فرماندار خاش نیز با تأکید بر اینکه توسعه شهری محدود به پروژههای عمرانی نیست، اظهار کرد: شهر ایدهآل با مشارکت شهروندان ساخته میشود و شهرداری نیز موظف است با برنامهریزی و توان بیشتری به وظایف قانونی خود عمل کند.
فرشاد گرگیچ افزود: دستگاههای اجرایی باید با نظارت مستمر و هماهنگی بینبخشی، زمینه بهبود خدمات را فراهم کنند.
وی بر ایجاد سازوکارهای بازدارنده برای برخورد با متخلفان رهاسازی پسماند تأکید کرد و گفت: رعایت قانون باید به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود.
فرماندار خاش تصریح کرد: توسعه پایدار زمانی محقق میشود که مشارکت مردمی در کنار خدمات مدیریت شهری قرار گیرد و همه نسبت به محیط زندگی خود احساس مسئولیت کنند.
به گفته وی؛ رعایت حقوق شهروندی، احترام به محیط زیست، مسئولیتپذیری اجتماعی و ارتقای فرهنگ زندگی شهری از مهمترین مؤلفههای دستیابی به شهری پاک، سالم و زیستپذیر است.
گرگیچ با اشاره به برگزاری نشستهای متعدد در حوزه خدمات شهری و مناسبسازی، تصریح کرد: همه دستگاهها باید برای رفع مشکلات حوزه پسماند و فاضلاب پای کار باشند و شهرداری نیز با جدیت بیشتری نسبت به جمعآوری زباله، ساماندهی فاضلاب و ارتقای خدمات شهری اقدام کند.
وی با تأکید بر نقش آموزش در اصلاح رفتارهای اجتماعی افزود: ظرفیت رسانهها، آموزش و پرورش، دانشگاهها، مساجد، شوراهای اسلامی، دهیاران، نخبگان و سازمانهای مردمنهاد باید برای آموزش فرهنگ شهروندی، حفظ محیط زیست و مدیریت صحیح پسماند بیش از گذشته مورد استفاده قرار گیرد.
فرماندار خاش خاطرنشان کرد: هر شهروند باید خود را در قبال پاکیزگی شهر مسئول بداند، زیرا توسعه پایدار زمانی محقق میشود که مشارکت مردمی در کنار خدمات مطلوب مدیریت شهری قرار گیرد و همه برای ساختن شهری پاک، زیبا و برخوردار از محیطی سالم احساس مسئولیت کنند.
با تمام این تفاسیر اما؛ آنچه از روایت شهروندان و اظهارات مسئولان برمیآید، این است که حل معضل پسماند و فاضلاب در خاش، تنها با افزایش ماشینآلات، تجهیزات و نیروی انسانی امکانپذیر نیست؛ همانگونه که صرف فرهنگسازی نیز بدون توسعه زیرساختها، پاسخگوی نیازهای امروز این شهر نخواهد بود.
کارشناسان مدیریت شهری بر این باورند که پاکیزگی شهر حاصل همافزایی سه رکن اساسی است؛ مدیریت شهری کارآمد، شهروندان مسئولیتپذیر و دستگاههای اجرایی پشتیبان. هر اندازه یکی از این اضلاع تضعیف شود، دستیابی به شهری پاک، سالم و زیستپذیر نیز با دشواری بیشتری همراه خواهد شد.
در خاش نیز تقویت فرهنگ زندگی شهری، آموزش مستمر شهروندان، رعایت حقوق عمومی، مدیریت صحیح پسماند از مبدأ، جلوگیری از رهاسازی زباله، نخالههای ساختمانی و فاضلاب، حفظ اموال عمومی و مشارکت اجتماعی، در کنار تأمین اعتبارات، نوسازی ماشینآلات و توسعه زیرساختهای خدمات شهری، میتواند زمینهساز بهبود وضعیت موجود باشد.
به گزارش ایرنا، معضل مدیریت پسماند و رهاسازی فاضلاب در خاش، موضوعی تازه نیست و طی سالهای گذشته بارها از سوی شهروندان، رسانهها و مسئولان به عنوان یکی از مهمترین مطالبات عمومی مطرح شده است. سایت موقت جمعآوری زباله در حاشیه شهر سالهاست به دلیل پیامدهای زیستمحیطی و بهداشتی مورد انتقاد قرار دارد و شهرداری خاش انتقال آن به خارج از محدوده شهری را در دستور کار قرار داده تا زمینه دفع اصولی و بهداشتی پسماند فراهم شود.
کمبود ماشینآلات، تجهیزات و نیروی خدمات شهری، فرسودگی ناوگان، سرقت سطلهای زباله و حتی استفاده از برخی ماشینآلات عمرانی و تراکتور برای جمعآوری زباله، از دیگر چالشهای مدیریت شهری خاش در سالهای اخیر بوده؛ موضوعی که بارها از سوی شهرداری به عنوان یکی از موانع ارتقای کیفیت خدمات شهری مطرح شده است.
در سفر سال قبل نماینده رئیس جمهور به خاش، موضوع تقویت ناوگان خدمات شهری و تأمین ماشینآلات مورد نیاز شهرداری با حضور مسئولان شهرستان و اعضای شورای اسلامی شهر مورد بررسی قرار گرفت و برای اختصاص اعتبارات و حمایت از مدیریت شهری قول مساعد داده شد.
با این وجود، استمرار رهاسازی زباله، نخالههای ساختمانی و فاضلاب در برخی نقاط شهر نشان میدهد حل این مطالبه قدیمی، نیازمند نگاهی فراتر از اقدامات مقطعی است و تأمین زیرساختها، اجرای قوانین بازدارنده، برخورد با متخلفان، ارتقای فرهنگ زندگی شهری و مشارکت فعال شهروندان، حلقههای بههمپیوستهای هستند که میتوانند آیندهای پاکتر و سالمتر را برای خاش رقم بزنند.
امروز پاکیزگی شهر، تنها مطالبهای خدماتی نیست؛ بلکه شاخصی از کیفیت حکمرانی شهری، میزان مشارکت اجتماعی و فرهنگ مسئولیتپذیری شهروندان به شمار میرود و خاش برای عبور از این چالش دیرینه، بیش از هر زمان دیگر به همدلی مردم، مدیریت شهری توانمند، حمایت دولت و نهادینه شدن فرهنگ احترام به محیط زندگی مشترک نیاز دارد؛ مسیری که اگر با عزم جمعی دنبال شود، میتواند سیمای این شهر مرزی را متناسب با ظرفیتها و شایستگیهای آن دگرگون کند.
