به گزارش خبرآنلاین، جعفر توفیقی، وزیر اسبق علوم، افت جایگاه علمی دانشگاه‌های ایران را بیش از هر چیز ناشی از کاهش فعالیت‌های پژوهشی می‌داند و معتقد است این روند نتیجه مجموعه‌ای از مشکلات ساختاری است که طی سال‌های گذشته تشدید شده‌اند.

به گفته او، مهم‌ترین عامل این وضعیت، کمبود سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های پژوهشی است. آزمایشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی و تجهیزات علمی کشور سال‌هاست به‌روزرسانی نشده‌اند و پژوهشگران برای انجام تحقیقات روز با محدودیت جدی روبه‌رو هستند؛ در حالی که تحقیقات نوین به امکانات پیشرفته آزمایشگاهی و محاسباتی وابسته است.

توفیقی همچنین به محدودیت‌های بین‌المللی اشاره می‌کند و می‌گوید تحریم‌ها ارتباط دانشگاه‌های ایران با جامعه علمی جهان را کاهش داده است. به گفته او، برخی نشریات علمی خارجی به دلیل تحریم از پذیرش مقالات پژوهشگران ایرانی خودداری می‌کنند و این موضوع، هرچند از نظر علمی و اخلاقی ناعادلانه است، اما بر تولید علم کشور اثر منفی گذاشته است.

وزیر اسبق علوم، ضعف ارتباطات علمی بین‌المللی را نیز از دیگر دلایل عقب‌ماندگی دانشگاه‌های ایران می‌داند. او می‌گوید پژوهشگران ایرانی امکان حضور گسترده در کنفرانس‌ها، استفاده از فرصت‌های مطالعاتی و همکاری‌های مشترک علمی را از دست داده‌اند؛ موضوعی که باعث کاهش تولید مقالات مشترک و تبادل دانش شده است.

توفیقی در مقایسه با کشورهای منطقه، سرمایه‌گذاری گسترده عربستان، ترکیه و امارات در دانشگاه‌ها را یکی از عوامل اصلی پیشرفت آن‌ها عنوان می‌کند. به گفته او، این کشورها علاوه بر اختصاص بودجه‌های کلان به دانشگاه‌ها، ارتباطات علمی گسترده‌ای با مراکز معتبر دنیا برقرار کرده‌اند و از این طریق به زیرساخت‌ها و ظرفیت‌های پژوهشی جهانی دسترسی دارند.

او در پایان تأکید می‌کند که توسعه علمی تنها با افزایش بودجه محقق نمی‌شود و وجود فضای باثبات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی نیز شرط اساسی برای تمرکز پژوهشگران بر فعالیت‌های علمی و ارتقای جایگاه دانشگاه‌هاست.

براساس تازه‌ترین رتبه‌بندی جهانی کیواس (QS)، جایگاه دانشگاه‌های ایران در مقایسه با رقبای منطقه‌ای تضعیف شده است. در حالی که ترکیه با ۲۵ دانشگاه، عربستان با ۲۲ دانشگاه و امارات با ۱۲ دانشگاه در این فهرست حضور دارند، ایران تنها ۱۱ دانشگاه در میان برترین‌های جهان دارد. همچنین دانشگاه‌های شاخص منطقه مانند دانشگاه نفت و مواد معدنی ملک فهد عربستان، دانشگاه خلیفه امارات و دانشگاه فنی استانبول رتبه‌هایی بهتر از دانشگاه تهران کسب کرده‌اند. دانشگاه تهران نیز با سقوط ۴۵ پله‌ای به رتبه ۳۶۷ جهان رسیده و همه دانشگاه‌های ایرانی حاضر در این رتبه‌بندی نسبت به سال گذشته افت رتبه داشته‌اند.

متن کامل گزارش را اینجا بخوانید.

۲۳۳۲۳۳