همشهری‌آنلاین - پروانه بندپی: تماشا و پیگیری مسابقات فوتبال - به خصوص بازی‌های حساسی مثل جام جهانی - برای بعضی‌ها مثل هوا است، مثل نفس‌کشیدن. فوتبال، بخشی از زندگی این افراد است و بدون آن، زندگی هیچ لذت و هیجانی ندارد، اما متخصصان قلب هشدار می‌دهند که هیجان فوتبال می‌تواند پیامدهای بسیار خطرناکی برای قلب داشته باشد و حتی ممکن است زندگی فرد را به خطر بیندازد. بنابراین افرادی که سابقه بیماری‌های قلبی دارند، باید در زمان تماشای مسابقات بسیار حساس، احتیاط و مراقبت بیشتری داشته باشند.

خیلی‌ها فکر می‌کنند قلب سالمی دارند

دکتر منوچهر قارونی قاسمی، متخصص قلب و عروق و استاد پیشکسوت دانشگاه علوم پزشکی تهران به همشهری‌آنلاین می‌گوید: «استرس جام جهانی، به خصوص مسابقات حساس که با لحظه‌های حساس و استرس‌زا همراه می شوند، می‌تواند هم برای افراد ظاهرا سالم خطرناک باشد و هم قاعدتا برای بیماران قلبی. افراد سالم را از این نظر تاکید می‌کنم که آنها نمی‌دانند که قلب‌شان در چه وضعیتی است و آیا واقعا سالم است یا خیر. خیلی‌ها وقتی به متخصص قلب مراجعه می‌کنند، تازه متوجه می‌شوند که ۴۰ و حتی ۵۰ درصد از رگ های قلب‌شان دچار تنگی است. تنگی عروق یا رگ‌ها ممکن است سال‌ها هیچ علامتی نداشته باشد، اما استرس شدید و افزایش ناگهانی ضربان قلب و فشار خون می‌تواند باعث ناپایداری پلاک، انسداد کامل رگ و درنهایت سکته قلبی شود.»

این متخصص قلب ادامه می دهد: «افراد دچار بیماری‌های قلبی قاعدتا بیشتر در معرض خطرند. خطر شوک وارد کردن به قلب با مناسبتی مثل جام جهانی برای کسی که بیماری قلبی دارد یا دچار تنگی عروق کرونر است، مثل یک‌باره بالا رفتن از صد پله است.» او می‌گوید: «استرس فوتبال برای افراد زیر ۲۰ سال خطری ندارد اما افراد بالای ۴۰ سال یا افرادی که از قبل در معرض خطر بیماری‌های قلبی قرار دارند را تهدید می‌کند.»

ایست ناگهانی قلب با تماشای فوتبال

یکی از مهم‌ترین تحقیقات در زمینه ارتباط تماشای فوتبال و خطرات آن برای قلب، بعد از جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان انجام گرفت و نتایج آن در نشریه معتبر New England Journal of Medicine منتشر شد.

در این تحقیق، پژوهشگران ۴۲۰۰ مورد مراجعه اورژانسی قلبی-‌عروقی را در منطقه مونیخ بررسی کردند و به نتیجه‌ای قابل توجه رسیدند؛ در روزهایی که تیم ملی آلمان به میدان می‌رفت، تعداد حوادث حاد قلبی‌عروقی ۲.۶۶ برابر بیشتر از روزهای عادی بود. بررسی‌ها نشان داد بیشترین موارد در دو ساعت اولِ بعد از آغاز مسابقات رخ داده و این خطر به‌خصوص در مردانی که از قبل به بیماری عروق کرونر مبتلا بودند، بیشتر دیده شده است.

قارونی در این باره می‌گوید: «ما افراد زیادی را داریم که بعد از فوتبال دچار سکته های قلبی یا ایست ناگهانی قلب می‌شوند. در تمام دنیا این را داریم. تماشای یک مسابقه فوتبال پراسترس می‌تواند خطر وقوع سکته قلبی یا دیگر عوارض حاد قلبی‌عروقی را در افراد مستعد تا ۲ - ۳ برابر افزایش دهد.»

مگر با تماشای فوتبال چه اتفاقی در بدن می‌افتد؟

متخصصان می‌گویند در لحظات اوج هیجان، بدن مقدار زیادی آدرنالین و نورآدرنالین ترشح می‌کند؛ هورمون‌هایی که باعث افزایش ضربان قلب، بالا رفتن فشار خون و افزایش نیاز عضله قلب به اکسیژن می‌شوند.

قارونی هم در این باره توضیح می‌دهد: «برای افراد سالم یا افراد زیر ۲۰ سال، این تغییرات معمولاً موقتی و بی‌خطر هستند، اما در افراد بالای ۴۰ سال یا کسانی که به بیماری‌هایی مثل تصلب شرایین (گرفتگی رگ‌ها)، فشار خون بالا، آریتمی یا سایر بیماری‌های قلبی مبتلا هستند، استرس شدید می‌تواند محرک بروز سکته قلبی، بروز درد قلبی یا احساس فشار در قفسه سینه (به دلیل کاهش موقت خون‌رسانی به عضله قلب) یا اختلالات خطرناک ریتم قلب باشد.»

پزشکان البته تأکید می‌کنند که هیجان مسابقه تنها عامل خطر نیست. در جریان رقابت‌های بزرگ ورزشی، بسیاری از هواداران الکل بیشتری مصرف می‌کنند، سیگار بیشتری می‌کشند، هله هوله و غذاهای پرچرب می‌خورند و خواب کمتری دارند؛ عاداتی که همگی خطر بروز مشکلات قلبی‌عروقی را بالا می‌برند.

بیشتر بخوانید؛

• استرس چطور خطر سکته قلبی را افزایش می‌دهد؟

• سن جراحی قلب به زیر ۴۰ سالگی رسید!

• آیا کودکان هم سکته قلبی می‌کنند؟!

علت سکته؛ فوتبال؟

قارونی در پاسخ به این سوال که در طی مسابقات جام جهانی یا دربی‌ها، آیا در مطب‌تان با افزایش مراجعه بیماران با درد قفسه سینه، تپش قلب یا سکته مواجه بوده‌اید، می‌گوید: «قبلا این موارد را داشتیم ولی در جام جهانی فعلی خیر. در روزهای برگزاری مسابقات پراسترسی مثل مهم جام جهانی یا دربی‌ها، گاهی بیمارانی با درد قفسه سینه، تپش قلب، افزایش فشار خون یا حتی سکته قلبی مراجعه می‌کنند. البته نمی‌توان گفت فوتبال، علت سکته بوده است. در بیشتر این افراد، بیماری زمینه‌ای قلب یا تنگی عروق از قبل وجود داشته و استرس شدید مسابقه به‌ عنوان عامل محرک عمل کرده و باعث شده که بیماری پنهان‌شان خود را نشان دهد.»

این متخصص قلب و عروق می‌گوید: افراد مستعد بیماری‌های قلبی که سابقه تنگی عروق، فشار خون بالا، دیابت یا بیماری قلبی دارند، یا کسانی که مبتلا به بیماری های قلبی هستند، بهتر است بازی‌های حساس را تماشا نکنند و بعدا اخبار و نتایج بازی را بخوانند اما اگر خیلی دل‌شان می‌خواهد بازی را تماشا کنند، حتما باید مراقب قلب خود باشند و اصلا این موضوع را سرسری نگیرند.