همشهری آنلاین - مریم شیرافکن: کمردرد همیشه به معنای دیسک کمر نیست، اما اگر درد از کمر به باسن و پا تیر می‌کشد یا با بی‌حسی، گزگز و ضعف عضلانی همراه است، ممکن است ریشه مشکل در فتق دیسک باشد. هرچند تشخیص قطعی تنها با معاینه پزشک و در صورت نیاز تصویربرداری امکان‌پذیر است، اما چند تست ساده که می‌توانید در خانه انجام دهید، می‌تواند به شناسایی اولیه این مشکل و تصمیم‌گیری برای مراجعه به پزشک کمک کند.

تست اول: بالا آوردن پا (Straight Leg Raise)

روش انجام:

• به پشت روی زمین دراز بکشید.
• یک پا را صاف نگه دارید.
• همان پا را به‌آرامی و بدون خم کردن زانو بالا بیاورید.

نتیجه:
اگر بین زاویه ۳۰ تا ۷۰ درجه درد از کمر به باسن و پشت ران یا ساق پا تیر کشید، ممکن است عصب سیاتیک بر اثر دیسک تحت فشار باشد.

تست دوم: راه رفتن روی پاشنه و پنجه

روش انجام:

• ۱۰ قدم روی پاشنه پا راه بروید.
• سپس ۱۰ قدم روی پنجه پا راه بروید.

نتیجه:
اگر نتوانید روی پاشنه یا پنجه یک پا به‌خوبی راه بروید یا احساس ضعف داشته باشید، احتمال آسیب ریشه عصبی وجود دارد.

تست سوم: تست سرفه یا عطسه

اگر هنگام سرفه، عطسه یا زور زدن درد ناگهان به پا تیر می‌کشد، ممکن است فشار داخل دیسک افزایش یافته و عصب تحریک شده باشد.

تست چهارم: خم شدن به جلو

صاف بایستید و به‌آرامی به سمت جلو خم شوید.

نتیجه:
اگر با خم شدن، درد از کمر به پا انتشار پیدا کند یا به‌طور محسوسی تشدید شود، می‌تواند از علائم فتق دیسک باشد.

تست پنجم: بررسی حس پا

با نوک انگشت یا یک تکه پنبه، حس دو پا را مقایسه کنید.

اگر قسمتی از ساق، روی پا یا انگشتان یک پا نسبت به پای دیگر بی‌حس یا کم‌حس باشد، ممکن است یکی از ریشه‌های عصبی تحت فشار قرار گرفته باشد.

چه علائمی احتمال دیسک کمر را بیشتر می‌کند؟

• درد تیرکشنده از کمر به باسن و پا
• بی‌حسی یا گزگز پا
• ضعف عضلات پا
• درد بیشتر هنگام نشستن طولانی
• کاهش درد با راه رفتن یا تغییر وضعیت

این علائم خطر را جدی بگیرید

در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، فوراً به اورژانس مراجعه کنید:

• بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع
• بی‌حسی ناحیه تناسلی یا بین پاها
• ضعف شدید یا ناگهانی پا
• درد شدید پس از زمین خوردن یا تصادف

نکته مهم

این تست‌ها فقط برای غربالگری اولیه هستند و نمی‌توانند وجود یا شدت دیسک کمر را به‌طور قطعی مشخص کنند. نتیجه مثبت به معنی قطعی بودن دیسک نیست و نتیجه منفی نیز آن را کاملاً رد نمی‌کند. اگر درد بیش از دو هفته ادامه داشت، به پا انتشار پیدا کرد یا با ضعف و بی‌حسی همراه شد، لازم است توسط پزشک متخصص معاینه شوید.

منبع: orthoinfo