به گزارش خبرگزاری تسنیم از همدان، استان همدان سالهاست عنوان پایتخت تولید سیر ایران را یدک میکشد، استانی که نزدیک به نیمی از سیر کشور را تولید میکند و نام آن با این محصول راهبردی گره خورده است. محصولی که علاوه بر جایگاه کشاورزی، بخشی از هویت اقتصادی برخی مناطق استان بهویژه شهرستانهای بهار و همدان را شکل داده و هزاران خانوار به صورت مستقیم و غیرمستقیم از آن ارتزاق میکنند.
بر اساس آمارهای موجود، استان همدان با بیش از سه هزار و 500 هکتار سطح زیر کشت و تولید سالانه بیش از 53 هزار تن سیر، رتبه نخست تولید این محصول در کشور را در اختیار دارد و حدود 48 درصد سیر ایران را تأمین میکند. با وجود این ظرفیت کمنظیر، همچنان بخش قابل توجهی از این محصول به صورت خام وارد بازار میشود و سهم اصلی ارزش افزوده آن در حلقههای بعدی زنجیره یعنی فرآوری، بستهبندی و تجارت نصیب دیگران میشود.
در شرایطی که توسعه صادرات غیرنفتی، تکمیل زنجیره ارزش محصولات کشاورزی و جلوگیری از خامفروشی به یکی از سیاستهای اصلی بخش کشاورزی تبدیل شده، این سؤال مطرح است که چرا همدان با وجود چنین ظرفیت بزرگی هنوز نتوانسته به قطب فرآوری و تجارت سیر در کشور تبدیل شود؟
برای بررسی آخرین وضعیت تولید، بازار، صادرات، صنایع تبدیلی، چالشهای کشاورزان و برنامههای پیشرو، با حمزه خانجانی افشار، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان همدان گفتوگویی تفصیلی انجام دادیم که در ادامه میخوانید.
تسنیم: همدان سالهاست رتبه نخست تولید سیر کشور را در اختیار دارد. چه عواملی باعث شده این جایگاه همچنان حفظ شود و سهم استان به حدود 48 درصد تولید کشور برسد؟
خانجانی: استان همدان به واسطه شرایط اقلیمی، نوع خاک، سابقه طولانی کشاورزی و تجربه ارزشمند کشاورزان، یکی از مهمترین قطبهای تولید سیر در کشور محسوب میشود. تولید سیر در این استان صرفاً یک فعالیت کشاورزی نیست، بلکه بخشی از دانش بومی و تجربه نسلهای مختلف کشاورزان است که طی سالها توسعه پیدا کرده است.
شرایط آبوهوایی مناطق تولیدکننده سیر در استان، بهویژه شهرستانهای بهار و همدان، نقش مهمی در کیفیت این محصول دارد. سیر تولیدی همدان به دلیل ویژگیهایی مانند عطر، طعم، ماندگاری و کیفیت بالا، همواره مورد توجه بازار بوده و همین موضوع باعث شده این محصول جایگاه ویژهای در میان محصولات کشاورزی کشور داشته باشد.
در حال حاضر استان همدان با سه هزار و 537 هکتار سطح زیر کشت و تولید حدود 53 هزار تن سیر، رتبه نخست کشور را در اختیار دارد. در سطح کشور نیز حدود هشت هزار و 651 هکتار به کشت سیر اختصاص یافته و مجموع تولید ملی این محصول بیش از 109 هزار تن است که سهم استان همدان از این میزان نزدیک به 48 درصد است.
یکی دیگر از عوامل مهم در حفظ این جایگاه، تمرکز تولید در شهرستانهای بهار و همدان است. شهرستان بهار با حدود یکهزار و 950 هکتار سطح زیر کشت و تولید بیش از 29 هزار تن سیر، مهمترین منطقه تولید این محصول در استان و کشور محسوب میشود. شهرستان همدان نیز با حدود یکهزار و 300 هکتار سطح زیر کشت و تولید نزدیک به 20 هزار تن، نقش مهمی در این حوزه دارد.
در واقع بخش عمده تولید سیر استان در این دو شهرستان متمرکز است و همین تمرکز، ظرفیت مناسبی برای توسعه برنامههای حمایتی، ایجاد صنایع فرآوری و شکلگیری زنجیرههای اقتصادی مرتبط با این محصول فراهم کرده است. البته حفظ جایگاه نخست تولید به تنهایی کافی نیست و نگاه ما باید به سمت افزایش بهرهوری، کاهش هزینههای تولید، توسعه بازار، افزایش ارزش افزوده و تقویت جایگاه تجاری سیر همدان باشد تا کشاورز فقط تولیدکننده نباشد، بلکه از منافع اقتصادی واقعی این محصول نیز بهرهمند شود.
تقویت تشکلهای کشاورزی و حضور منسجمتر تولیدکنندگان در بازار
تسنیم: بسیاری معتقدند همدان فقط قطب تولید است اما هنوز قطب تجارت سیر نیست. آیا این نقد را قبول دارید؟
خانجانی: این موضوع یکی از مهمترین مباحثی است که باید در حوزه سیر همدان به آن توجه شود. واقعیت این است که استان همدان در بخش تولید جایگاه بسیار قدرتمندی دارد، اما برای اینکه این ظرفیت به یک مزیت اقتصادی پایدار تبدیل شود، باید زنجیره ارزش محصول را تکمیل کنیم.
امروز در بسیاری از محصولات کشاورزی، تولید تنها بخش ابتدایی زنجیره اقتصادی است. ارزش اصلی زمانی ایجاد میشود که محصول وارد مراحل فرآوری، بستهبندی، برندینگ، بازاریابی و صادرات شود. اگر محصول فقط در مرحله تولید باقی بماند و بدون فرآوری و برنامه تجاری وارد بازار شود، بخش زیادی از ارزش افزوده آن از منطقه تولید خارج خواهد شد.
در مورد سیر نیز همین موضوع مطرح است. کشاورز زحمت تولید را انجام میدهد، اما در بسیاری از موارد به دلیل نبود نظام منسجم عرضه، محدودیتهای بازار و ضعف در حلقههای بعدی زنجیره، امکان بهرهمندی کامل از ارزش اقتصادی محصول را ندارد. برای اصلاح این وضعیت باید نگاه ما از «تولیدمحوری» به سمت «اقتصاد محصول» تغییر کند. یعنی علاوه بر افزایش تولید، باید برای فروش، صادرات، بستهبندی و فرآوری نیز برنامه داشته باشیم.
یکی از موضوعاتی که در این زمینه اهمیت دارد، تقویت تشکلهای کشاورزی و حضور منسجمتر تولیدکنندگان در بازار است. زمانی که کشاورزان به صورت پراکنده محصول خود را عرضه میکنند، قدرت چانهزنی آنها کاهش پیدا میکند؛ اما با شکلگیری زنجیرههای تولید و حضور تشکلها، امکان مدیریت بهتر بازار و فروش مستقیمتر فراهم میشود.
همچنین توسعه برند «سیر همدان» میتواند نقش مهمی در افزایش ارزش اقتصادی این محصول داشته باشد. امروز کیفیت سیر همدان یک مزیت شناختهشده است، اما برای تبدیل شدن این مزیت به درآمد بیشتر، نیازمند بستهبندی مناسب، معرفی حرفهای محصول و حضور قدرتمندتر در بازارهای داخلی و خارجی هستیم.
نقش بخش خصوصی در توسعه کشاورزی و تقویت قدرت فروش محصولات
تسنیم: با وجود تولید بیش از 53 هزار تن سیر، هنوز بخش زیادی از محصول به صورت خامفروشی انجام میشود. چرا زنجیره ارزش این محصول کامل نشده است؟
خانجانی: تکمیل زنجیره ارزش محصولات کشاورزی یکی از اولویتهای اصلی بخش کشاورزی است و درباره سیر نیز این موضوع اهمیت دوچندان دارد. استان همدان ظرفیت تولید بسیار بالایی دارد، اما برای اینکه این ظرفیت به درآمد پایدار برای کشاورزان تبدیل شود، باید حلقههای پس از تولید تقویت شود. سیر محصولی است که قابلیتهای فراوانی برای فرآوری دارد. علاوه بر مصرف تازه، میتوان از آن در تولید سیر خشک، پودر سیر، فرآوردههای غذایی، محصولات دارویی و حتی صنایع مرتبط با سلامت استفاده کرد. هرکدام از این بخشها میتواند ارزش اقتصادی بیشتری نسبت به فروش خام محصول ایجاد کند.
یکی از دلایل اصلی توسعه نیافتن کامل این بخش، نیاز به سرمایهگذاری در زیرساختهایی مانند واحدهای فرآوری، سردخانه، بستهبندی استاندارد و تجهیزات صادراتی است. ایجاد چنین زیرساختهایی نیازمند حضور سرمایهگذاران بخش خصوصی و حمایتهای هدفمند است.
البته حرکتهایی در این زمینه انجام شده، اما با توجه به حجم تولید استان، همچنان ظرفیتهای زیادی برای سرمایهگذاری وجود دارد. هدف ما این است که سیر همدان فقط یک محصول کشاورزی نباشد، بلکه به یک برند اقتصادی تبدیل شود که در آن از مرحله تولید تا فرآوری و صادرات، ارزش افزوده در داخل استان ایجاد شود.
در این مسیر، حمایت از سرمایهگذاران، تسهیل فرآیندهای اداری، ارائه مشوقها و هدایت تسهیلات به سمت صنایع تبدیلی میتواند نقش مهمی داشته باشد. اگر بتوانیم زنجیره کامل سیر را در استان شکل دهیم، علاوه بر افزایش درآمد کشاورزان، اشتغال جدیدی نیز در بخش فرآوری و خدمات وابسته ایجاد خواهد شد.
موضوع بازار یکی از چالشهای مهم در بخش کشاورزی است
تسنیم: یکی از گلایههای همیشگی کشاورزان، نوسان شدید قیمت سیر است بهگونهای که برخی سالها تولیدکننده از این محصول سود مناسبی کسب میکند و در سالهای دیگر حتی هزینههای تولید نیز به سختی جبران میشود، برای مدیریت بازار سیر و کاهش این نوسانات چه برنامهای دارید؟
خانجانی: موضوع بازار یکی از چالشهای مهم در بخش کشاورزی است و سیر نیز از این قاعده مستثنی نیست. تولیدکننده در طول چند ماه برای آمادهسازی زمین، تهیه بذر، کاشت، داشت و برداشت هزینه و زمان صرف میکند، اما در زمان عرضه محصول ممکن است با شرایطی مواجه شود که قیمت بازار متناسب با هزینههای انجامشده نباشد.
یکی از دلایل این نوسانات، فاصله میان بخش تولید و بازار است. زمانی که کشاورزان به صورت پراکنده محصول خود را عرضه میکنند و برنامه مشخصی برای مدیریت عرضه وجود ندارد، امکان ایجاد تعادل میان میزان تولید، تقاضای بازار و زمان فروش کاهش پیدا میکند برای حل این مسئله، نگاه ما باید از مدیریت مقطعی بازار به سمت برنامهریزی زنجیرهای حرکت کند. یعنی از مرحله انتخاب الگوی کشت و میزان تولید تا مرحله ذخیرهسازی، فرآوری، بستهبندی و عرضه باید یک ارتباط منطقی ایجاد شود.
یکی از موضوعاتی که در این زمینه اهمیت دارد، توسعه تشکلهای کشاورزی و تقویت نقش آنها در بازار است. اگر تولیدکنندگان بتوانند به شکل سازمانیافتهتر وارد بازار شوند، قدرت چانهزنی بیشتری خواهند داشت و وابستگی آنها به فروش فوری محصول کاهش پیدا میکند همچنین توسعه سردخانهها و امکانات نگهداری محصول میتواند نقش مهمی در مدیریت بازار داشته باشد. سیر محصولی است که قابلیت نگهداری دارد و اگر زیرساخت مناسب وجود داشته باشد، کشاورز مجبور نیست بلافاصله پس از برداشت محصول را عرضه کند و میتواند در زمان مناسبتر نسبت به فروش اقدام کند.
از سوی دیگر، توسعه صادرات و ایجاد بازارهای جدید نیز میتواند بخشی از فشار بازار داخلی را کاهش دهد. هرچه مسیرهای فروش متنوعتر شود، ریسک تولیدکننده کاهش پیدا میکند البته باید توجه داشت که کشاورزی یک فعالیت اقتصادی وابسته به عوامل مختلف از جمله شرایط آبوهوایی، هزینه نهادهها و شرایط بازار است، اما هدف ما این است که با برنامهریزی دقیقتر، فاصله میان تولیدکننده و بازار کاهش یابد و سهم واقعیتری از ارزش اقتصادی محصول به کشاورز برسد.
ظرفیتهای صادراتی سیر همدان و موانع پیشرو
تسنیم: صادرات سیر همدان امروز در چه وضعیتی قرار دارد؟ مهمترین بازارهای هدف کدام کشورها هستند و چه موانعی پیش روی توسعه صادرات این محصول وجود دارد؟
خانجانی: سیر همدان به دلیل کیفیت مطلوب و ویژگیهای خاص خود، ظرفیت بالایی برای حضور در بازارهای خارجی دارد. این محصول از نظر کیفیت، عطر، ماندگاری و ویژگیهای ظاهری، توان رقابت با بسیاری از محصولات مشابه را دارد و همین موضوع یک مزیت مهم برای توسعه صادرات محسوب میشود با این حال، صادرات محصولات کشاورزی تنها به تولید محصول باکیفیت محدود نمیشود. برای حضور پایدار در بازارهای جهانی، مجموعهای از عوامل باید در کنار هم قرار بگیرد؛ از بستهبندی استاندارد و رعایت الزامات بازار هدف گرفته تا حملونقل، بازاریابی و شناخت نیاز مصرفکنندگان. یکی از چالشهای مهم در صادرات سیر، نبود شبکه منسجم تجاری و بستهبندی متناسب با بازارهای هدف است. در بسیاری از موارد محصول با کیفیت تولید میشود، اما به دلیل ضعف در فرآوری، بستهبندی یا معرفی برند، ارزش واقعی آن در بازارهای خارجی محقق نمیشود.
بازار کشورهای همسایه ظرفیت مناسبی برای توسعه صادرات سیر دارد، اما برای استفاده از این ظرفیت باید نگاه صادراتی در بین تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی تقویت شود. صادرات موفق نیازمند قراردادهای پایدار، شناخت بازار و حضور مستمر است، نه صرفاً فروش مقطعی محصول، همچنین موضوعاتی مانند هزینه حملونقل، فرآیندهای اداری، استانداردهای صادراتی و مسائل مرتبط با تجارت خارجی از جمله مواردی است که باید برای افزایش سهم سیر همدان در بازارهای خارجی مدیریت شود. اعتقاد ما این است که سیر همدان میتواند از یک محصول صرفاً تولیدی به یک محصول صادراتمحور تبدیل شود. برای رسیدن به این هدف باید بخش خصوصی، تولیدکنندگان، تشکلها و دستگاههای اجرایی در کنار هم قرار گیرند تا مسیر صادرات این محصول هموارتر شود.
ظرفیت فعلی صنایع فرآوری هنوز با جایگاه تولیدی همدان فاصله دارد
تسنیم: آیا صنایع فرآوری موجود پاسخگوی حجم تولید سیر استان هستند یا همچنان کمبود سرمایهگذاری در این بخش احساس میشود؟
خانجانی: با توجه به حجم تولید سیر در استان، ظرفیت فعلی صنایع فرآوری هنوز با جایگاه تولیدی همدان فاصله دارد. ما استانی هستیم که نزدیک به نیمی از سیر کشور را تولید میکنیم، بنابراین طبیعی است که برای بهرهبرداری اقتصادی از این ظرفیت، نیازمند توسعه واحدهای فرآوری و صنایع وابسته باشیم. امروز بخش قابل توجهی از ارزش اقتصادی یک محصول کشاورزی در مراحل پس از تولید ایجاد میشود. یعنی محصولی که در مزرعه تولید میشود، اگر وارد فرآوری، بستهبندی و بازارهای تخصصی شود، میتواند چندین برابر ارزش اقتصادی ایجاد کند در مورد سیر نیز ظرفیتهای متعددی وجود دارد از تولید سیر خشک و پودر سیر گرفته تا فرآوردههای غذایی، بستهبندیهای صادراتی و حتی استفاده در صنایع دارویی و سلامت که این حوزهها میتوانند فرصتهای مناسبی برای سرمایهگذاری ایجاد کنند.
یکی از موضوعاتی که باید به آن توجه شود، جذب سرمایهگذار بخش خصوصی است. دولت میتواند زمینه را فراهم کند، اما توسعه واقعی صنایع تبدیلی نیازمند حضور فعال سرمایهگذاران و کارآفرینان است در این زمینه تسهیل فرآیندهای سرمایهگذاری، معرفی فرصتهای اقتصادی استان، استفاده از ظرفیت تسهیلات و حمایت از طرحهای دارای توجیه اقتصادی میتواند مسیر توسعه را هموار کند.
هدف این است که در آینده، وقتی از سیر همدان صحبت میشود، فقط درباره میزان تولید صحبت نکنیم بلکه از یک زنجیره کامل اقتصادی شامل تولید، فرآوری، صادرات و اشتغال پایدار صحبت کنیم.
راهکارهای کاهش هزینههای تولید برای کشاورزان
تسنیم: برخی کشاورزان معتقدند هزینه تولید شامل بذر، کود، سم، ماشینآلات و دستمزد کارگری به شدت افزایش یافته، اما درآمد آنها متناسب با این افزایش هزینهها رشد نکرده است. جهاد کشاورزی چه برنامهای برای کاهش هزینههای تولید دارد؟
خانجانی: افزایش هزینههای تولید یکی از چالشهای عمومی بخش کشاورزی است که در سالهای اخیر کشاورزان بسیاری از محصولات با آن مواجه بودهاند. در حوزه سیر نیز افزایش قیمت نهادهها، هزینه کارگری و هزینههای مرتبط با تولید، بر اقتصاد کشاورزان اثر گذاشته است.
برای کاهش این فشار، یکی از مسیرهای اصلی حرکت به سمت افزایش بهرهوری است. یعنی باید تلاش کنیم با مصرف بهینه نهادهها، استفاده از روشهای نوین کشاورزی و ارتقای دانش فنی، هزینه تولید کاهش پیدا کند و بهرهوری افزایش یابد.
موضوع اصلاح الگوی کشت، استفاده از بذرهای مناسب، توسعه مکانیزاسیون و آموزش کشاورزان از جمله اقداماتی است که میتواند در کاهش هزینهها مؤثر باشد. هرچه تولید علمیتر و مبتنی بر دانش باشد، امکان مدیریت هزینهها بیشتر خواهد شد در بخش آب نیز توسعه روشهای نوین آبیاری اهمیت زیادی دارد. کاهش مصرف آب در کنار حفظ میزان تولید، هم به پایداری منابع کمک میکند و هم هزینههای تولید را برای کشاورز کاهش میدهد.
همچنین حمایت از کشاورزان در قالب برنامههای آموزشی، تسهیلات مرتبط با توسعه مکانیزاسیون و هدایت سرمایهگذاری به سمت افزایش بهرهوری، از جمله اقداماتی است که دنبال میشود البته باید پذیرفت که اقتصاد کشاورزی تنها با افزایش تولید حل نمیشود. اگر کشاورز نتواند محصول خود را با قیمت مناسب و در یک بازار پایدار عرضه کند، حتی تولید بیشتر نیز به معنای افزایش درآمد نخواهد بود. بنابراین در کنار کاهش هزینه تولید، باید روی بازار، فرآوری و توسعه زنجیره ارزش نیز تمرکز کنیم.
الگوی کشت یکی از محورهای مهم برنامههای بخش کشاورزی است
تسنیم: بحران کمآبی یکی از دغدغههای اصلی کشاورزی همدان است. آیا توسعه کشت سیر با محدودیت منابع آبی استان در تعارض نیست؟
خانجانی: موضوع آب امروز یکی از مهمترین مسائل بخش کشاورزی کشور و بهویژه استانهایی مانند همدان است و هرگونه برنامهریزی برای توسعه محصولات کشاورزی باید با نگاه به پایداری منابع آب انجام شود. ما نیز معتقدیم توسعه کشاورزی دیگر نمیتواند صرفاً بر افزایش سطح زیرکشت متمرکز باشد، بلکه باید به سمت افزایش بهرهوری، مدیریت مصرف و استفاده بهینه از منابع حرکت کنیم.
سیر یکی از محصولاتی است که در مقایسه با برخی محصولات کشاورزی، ظرفیت مناسبی برای مدیریت مصرف آب دارد اما این به معنای بینیازی از مدیریت منابع نیست. روش کشت، زمانبندی آبیاری، استفاده از فناوریهای نوین و رعایت اصول فنی میتواند تأثیر مستقیمی بر میزان مصرف آب و بهرهوری تولید داشته باشد در سالهای اخیر توسعه سیستمهای نوین آبیاری، استفاده از روشهای تحت فشار، آموزش کشاورزان و ترویج روشهای علمی تولید از جمله اقداماتی بوده که برای کاهش مصرف آب و افزایش بهرهوری دنبال شده است.
همچنین موضوع الگوی کشت یکی از محورهای مهم برنامههای بخش کشاورزی است. هدف این نیست که صرفاً میزان تولید افزایش پیدا کند، بلکه باید محصولاتی توسعه پیدا کنند که علاوه بر ارزش اقتصادی، با شرایط اقلیمی و منابع موجود نیز سازگار باشند، سیر همدان به دلیل ارزش اقتصادی و جایگاه بازار، یکی از محصولات مهم استان است، اما توسعه آن باید در چارچوب برنامه مدیریت منابع آب انجام شود. نگاه ما این است که تولید پایدار زمانی محقق میشود که منافع اقتصادی کشاورز، حفظ منابع طبیعی و نیازهای آینده در کنار هم دیده شود.
فرصتهای سرمایهگذاری در زنجیره ارزش سیر
تسنیم: اگر امروز یک سرمایهگذار بخواهد در صنعت سیر همدان سرمایهگذاری کند، جذابترین بخشهای اقتصادی این زنجیره کدام است؟
خانجانی: سیر همدان امروز فقط یک محصول کشاورزی نیست، بلکه یک فرصت اقتصادی گسترده است که میتواند در بخشهای مختلف زنجیره ارزش برای سرمایهگذاران جذاب باشد. وقتی درباره سرمایهگذاری در این حوزه صحبت میکنیم، منظور فقط ایجاد مزرعه جدید نیست؛ بلکه بخشهای متعددی از تولید تا بازار میتواند محل فعالیت اقتصادی باشد.
یکی از مهمترین فرصتها، حوزه فرآوری است تولید محصولاتی مانند سیر خشک، پودر سیر، فرآوردههای غذایی، بستهبندیهای ویژه مصرف داخلی و صادراتی و حتی محصولات مرتبط با صنایع دارویی و سلامت، ظرفیت بالایی برای ایجاد ارزش افزوده دارند بخش دیگر، توسعه زیرساختهای نگهداری و زنجیره سرد است. سیر محصولی است که قابلیت نگهداری دارد و ایجاد سردخانهها و مراکز استاندارد ذخیرهسازی میتواند به مدیریت بازار، کاهش ضایعات و افزایش قدرت فروش تولیدکنندگان کمک کند.
همچنین موضوع برندینگ و بازاریابی اهمیت زیادی دارد. امروز در اقتصاد کشاورزی، محصولی موفق است که علاوه بر کیفیت، هویت تجاری داشته باشد. سیر همدان از نظر کیفیت یک مزیت مهم دارد، اما برای تبدیل این مزیت به درآمد بیشتر باید روی بستهبندی، معرفی برند و حضور حرفهای در بازارهای هدف کار شود.
تجارت الکترونیک و روشهای نوین فروش نیز میتواند فرصت جدیدی برای این محصول ایجاد کند. تغییر الگوی خرید مصرفکنندگان و توسعه بازارهای آنلاین، مسیرهای جدیدی برای عرضه مستقیم محصولات کشاورزی فراهم کرده است. به اعتقاد ما، سرمایهگذاری در زنجیره سیر همدان میتواند یک فرصت اقتصادی پایدار باشد؛ زیرا پشتوانه آن یک مزیت واقعی یعنی تولید گسترده و محصول باکیفیت است. اما لازمه موفقیت، حرکت از نگاه سنتی به سمت یک زنجیره اقتصادی کامل است.
چشمانداز سیر همدان از قطب تولید تا قطب فرآوری و صادرات
تسنیم: چشمانداز پنج سال آینده سیر همدان را چگونه میبینید؟ آیا هدف فقط حفظ رتبه نخست تولید است یا تبدیل شدن به قطب فرآوری و صادرات سیر کشور؟
خانجانی: حفظ رتبه نخست تولید سیر کشور برای استان همدان یک دستاورد مهم است، اما قطعاً هدف نهایی ما فقط باقی ماندن در جایگاه اول تولید نیست. نگاه آینده باید فراتر از میزان تولید باشد و به سمت افزایش ارزش اقتصادی این محصول حرکت کند. استان همدان امروز یک ظرفیت بزرگ در اختیار دارد تولید بالا، تجربه کشاورزان، کیفیت محصول و شناختهشدن در بازار. اما برای استفاده کامل از این ظرفیت باید حلقههای تکمیلکننده این زنجیره را تقویت کنیم بنابراین در سالهای آتی تمرکز باید بر توسعه صنایع تبدیلی، افزایش سهم صادرات، ایجاد برند معتبر برای سیر همدان، حمایت از سرمایهگذاری بخش خصوصی و ایجاد اشتغال در بخشهای مرتبط باشد. اگر بتوانیم محصول را در داخل استان فرآوری کنیم، علاوه بر افزایش درآمد کشاورزان، فرصتهای شغلی جدیدی نیز ایجاد خواهد شد.
یکی از اهداف مهم، کاهش خامفروشی است یعنی هرچه محصول بیشتر در داخل استان فرآوری شود، ارزش افزوده بیشتری در اقتصاد منطقه باقی میماند. این موضوع هم به نفع کشاورز است و هم به تقویت اقتصاد روستایی کمک میکند همچنین توسعه بازارهای صادراتی باید با جدیت دنبال شود. سیر همدان این ظرفیت را دارد که علاوه بر بازار داخلی، در بازارهای منطقهای و بینالمللی نیز جایگاه مناسبی پیدا کند؛ اما این موضوع نیازمند برنامهریزی، استانداردسازی و حضور حرفهای در بازار است. در نهایت، آینده سیر همدان باید بر پایه یک نگاه اقتصادی شکل بگیرد یعنی از تولید تا مصرف، همه حلقههای زنجیره کنار هم دیده شوند. هدف این است که سیر همدان نه فقط به عنوان یک محصول کشاورزی، بلکه به عنوان یک برند اقتصادی شناخته شود.
تسنیم: سخن پایانی؟
خانجانی: تشکر ویژه دارم از شما و خبرگزاری تسنیم که به مسائل اقتصادی استان با تخصص و نگاه کارشناسی ورود دارد این ورود ویژه در حوزه کشاورزی برای ما بسیار اهمیت دارد و قابل تقدیر است و در نهایت درباره موضوع مورد مصاحبه باید عرض کنم سیر برای همدان تنها یک محصول کشاورزی نیست و بخشی از اقتصاد روستایی، اشتغال کشاورزان و ظرفیت صادراتی استان است. تولید نزدیک به نیمی از سیر کشور، یک مزیت بزرگ محسوب میشود، اما چالش اصلی امروز، عبور از مرحله تولید و رسیدن به مرحله ارزشآفرینی است.
توسعه صنایع تبدیلی، ساماندهی بازار، کاهش خامفروشی، تقویت صادرات و حمایت از کشاورزان میتواند مسیر آینده این محصول را تغییر دهد؛ مسیری که در آن سهم تولیدکننده از اقتصادی که خود پایهگذار آن است، افزایش یابد و «سیر همدان» از یک محصول پرحجم به یک برند اقتصادی قدرتمند تبدیل شود.
گفتوگو از شکوفه رنجبر
انتهای پیام/
