به گزارش همشهری آنلاین، محسن ردادی، جامعهشناس سیاسی:
حوادث تلخی که در جنوب کشور رقم خورد، تنها یک رخداد امنیتی یا نظامی نبود؛ این حوادث بار دیگر سرمایهای بزرگ به نام همبستگی ملی را در سراسر ایران آشکار کرد. در روزهایی که مردم جنوب آماج جنایت ارتش تروریستی آمریکا قرار گرفتند، موجی از همدلی و همراهی در میان اقشار مختلف جامعه شکل گرفت؛ همدلیای که ریشه در عوامل عمیق اجتماعی، تاریخی و عاطفی دارد و شایسته تأمل و واکاوی است.
نخستین عامل این همبستگی، قدرت روایت و تصویر بود. انتشار تصاویر و فیلمهای مربوط به جنایتهای صورتگرفته در جنوب، احساسات عمومی را بهشدت برانگیخت. تصویر پدری که در یک لحظه فرزند و همه سرمایه زندگی خود را از دست داده بود، تنها یک قاب خبری صرف نبود؛ روایتی از رنج یک ملت بود که وجدان عمومی را متأثر ساخت. همین تصاویر، درد جنوب را به درد مشترک همه ایرانیان تبدیل کرد.
عامل دوم، پیوند تاریخی جنوب و خوزستان با مفهوم مقاومت است. نام خوزستان و جنوب، برای ایرانیان تنها یک موقعیت جغرافیایی نیست؛ یادآور سالهای دفاع مقدس، ایستادگی و فداکاری مردمانی است که از نخستین روزهای جنگ تحمیلی در خط مقدم دفاع از ایران قرار داشتند. این حافظه تاریخی همچنان در ذهن و ضمیر جامعه زنده است و هرگاه جنوب کشور آماج تهدید قرار میگیرد، همان روحیه همبستگی و دفاع ملی بار دیگر احیا میشود.
عامل سوم، تغییر رفتار بخشی از نخبگان و چهرههای اجتماعی است. در جریان جنگ چهلروزه، برخی ترجیح دادند سکوت اختیار کنند یا حتی در مواردی مواضعی اتخاذ کردند که با واکنش منفی افکار عمومی مواجه شد. اما تجربه آن روزها نشان داد که جامعه ایران، در بزنگاههای ملی، از سکوت و بیتفاوتی استقبال نمیکند. همین بازخورد اجتماعی سبب شد بسیاری از همان افراد، اینبار در کنار مردم بایستند، جنایت دشمن را محکوم کنند و از مردم جنوب و تمامیت ایران حمایت کنند.
اکنون مهمترین نکته آن است که این تغییر رویکرد، با سعهصدر و نگاه وحدتآفرین همراه شود. امروز زمان سرزنش و مچگیری نیست؛ بلکه زمان تقویت انسجام ملی است. کسانی که اینبار در دفاع از مردم و کشور در کنار ملت ایستادهاند، باید با آغوش باز پذیرفته شوند؛ چراکه سرمایه اصلی هر جامعه در روزهای سخت، گسترش دایره همدلی و همبستگی است، نه محدود کردن آن.
تحولات اخیر بار دیگر این حقیقت را آشکار ساخت که همراهی با مردم، در لحظات سرنوشتساز معنا پیدا میکند؛ آنجا که دفاع از امنیت، عزت و تمامیت ایران، به نقطه اشتراک همه سلایق و دیدگاهها تبدیل میشود. این همدلی، اگر حفظ و تقویت شود، میتواند یکی از مهمترین دستاوردهای اجتماعی روزهای دشوار اخیر برای ایران باشد.
