به گزارش خبرنگار ایسنا، چهارشنبه (۲۴تیرماه) برنامه‌ای با عنوان «سینما به روایت قلم» برای تقدیر از پنج پیشکسوت منتقد سینما و نکوداشت زنده‌یاد مسعود مهرابی در سازمان سینمایی برگزار شد.

در این برنامه‌ که به همت سازمان سینمایی و انجمن منتقدان خانه سینما برپا شده بود، تعدادی از مدیران ، سینماگران و منتقدان سینمایی از جمله رائد فریدزاده - رییس سازمان سینمایی-، حبیب ایل‌بیگی - مدیرعامل موسسه سینماشهر-، حسین فرحبخش و علی رویین‌تن حضور داشتند تا علاوه بر نکوداشت مسعود مهرابی که حدود ۶ سال از درگذشت او می‌گذرد، از عباس یاری، طهماسب صلح‌جو، کامران ملکی، عزیزالله حاجی مشهدی و پرویز جاهد تقدیر شود.

نکوداشت زنده‌یاد مهرابی که سودایی جز مجله فیلم نداشت 

حمیدرضا مدقق که اجرای این برنامه را بر عهده داشت، در ابتدا از مسعود مهرابی یاد کرد و سپس نیما حسنی‌نسب نوشتاری را درباره این منتقد و نویسنده قدیمی سینما که صاحب امتیاز مجله فیلم هم بود، قرائت کرد و یاداور شد: در مقاطعی مجله فیلم شماره به شماره مجوز می‌گرفت و الان بزرگداشت صاحب امتیازش در همان "مجوزخانه" برگزار شده است.

او با اشاره به اینکه مهرابی بجز مدیریت نهاد مجله فیلم، سودای دیگری نداشت، به سرنوشت پرحاشیه این مجله اشاره کرد و افزود: هیچ وقت فکر نمی‌کردیم روزی باشد برای تقدیر از عباس یاری و مسعود مهرابی اما هوشنگ گلمکانی نباشد.

در ادامه با حضور سیف‌الله صمدیان، نیما حسنی‌نسب، عباس یاری و رائد فریدزاده هدیه‌ای به دختر زنده‌یاد مهرابی اهدا شد و او این نکوداشت را برای خانواده خود ارزشمند دانست.

سپس جعفر گودرزی مدیر انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی در سخنانی به جلساتی که با فریدزاده، رییس سازمان برگزار کرده‌اند اشاره کرد و گفت: این برنامه، قدم نخست بخشی از اقداماتی است که برای همکاری به نتیجه رسیده‌ایم.

او گفت: نقد، گفت‌وگوی صادقانه انسان با هنر است و امروز از کسانی تقدیر می‌شود که بخشی از حافظه تاریخی سینما و نقد آن هستند.

گودرزی تاکید کرد: سینما با نقد به بلوغ می‌رسد و قلم می‌تواند چراغی باشد در تاریکی آن هم در روزگاری که سینما بیش از هر چیز نیازمند شنیدن است. ‌ با این حال امیدوارم این برنامه پایان یک ایده نباشد بلکه آغاز یک سنت باشد.

جاهد: سزوار نیست که قلم در دفاع از حق ننویسد

بخش بعدی این مراسم به تقدیر از پرویز جاهد رسید که گفته شد، او به دلیل کسالت نتوانسته به ایران برگردد.

سعید هاشم‌زاده از منتقدان نسل جوان در سخنانی به ویژگی‌های پرویز جاهد اشاره کرد و گفت: یکی از خصلت‌های او تحمل شنیدن صدای مخالف است که ویژگی‌ بسیار مهمی است. همچنین آنچه باعث شده نسل ما با او خوب‌ ارتباط برقرار کند شناخت پرویز جاهد از سینمای معاصر اروپاست. آقای جاهد به جشنواره‌های مختلف کوچک و بزرگ می‌رود و این شناخت او از سینما ارزشمند است.

وی اضافه کرد: ویژگی مهم دیگر آقای جاهد گفت‌وگو در جایگاهی هم‌سطح بوده نه از بالا به پایین و همیشه او بوده که خودش درباره نقدهای ما نظر داده و اینطور نبوده که ما دنبال او باشیم تا نظرش را جویا شویم. ‌

در ادامه ویدیویی از جاهد پخش شد که در آن با اشاره به اهمیت و ارزش «قلم» در قرآن و حوزه سینما با اشاره به روزگار همراه با ظلم و ستیز گفته بود: سزاوار نیست که قلم‌ برای متجاوزان به خاک‌ میهن بچرخد و از مظلومان سرزمین و در دفاع از حق ننویسد. من همه عمرم به نوشتن درباره سینما و تئاتر ایران و جهان گذشته و امیدوارم آنچه نوشته شده برای علاقه‌مندان ارزش خواندن داشته باشد و همچنین امیدوارم خدا ، ایران و ملت ایران را از شر دشمنان مصون نگه دارد.

تأسف از جنگ دوباره در ایران

منتقد بعدی که در این مراسم تقدیر شد، عزیزالله حاجی مشهدی بود که حسین‌ گیتی دیگر منتقد سینما خاطراتی را از همکاری با حاجی‌مشهدی بیان کرد و همچنین به شهرهای جنوبی ایران اشاره کرد که در روزهای اخیر توسط دشمن متجاوز مورد حمله قرار گرفته است و از این بابت ابراز تأسف کرد.

درخواست برای ایجاد سازوکاری در حوزه نقد و پژوهش

سپس حاجی‌ مشهدی متنی را که خودش بر جدی بودن آن تأکید داشت قرائت کرد و با اشاره به ریخت و پاش‌های سینما از ریس سازمان سینمایی خواست که به بخش پژوهش و نگارش رسیدگی شود.

او بیان کرد: این تجلیل را بیش از آنکه متعلق به شخص خودم بدانم، احترام به نقد و کسانی که عمر خود را صرف این حوزه کردند می‌دانم.

وی افزود: اگر سازمان سینمایی ساز و کار پایداری را برای رسیدگی‌ و توجه در حوزه پژوهش و نقد و کتاب ایجاد کند اقدامی مهم برای حفظ حافظه تاریخی نقد و سینما انجام داده است.

طهماسب صلح‌جو فیلمسازها را نمی‌کوبد و در نقد پرخاشگری ندارد

طهماسب صلح‌جو منتقد دیگری بود که قرار بود تقدیر شود و مهرزاد دانش درباره او گفت: نسل ما قبل از اینکه فیلم ببیند، فیلم را در مجلۀ فیلم می‌خواند و بعد آنچه را خوانده بود می‌دید. من وقتی در نوجوانی اسامی نویسندگان مجله را نگاه می‌کردم برای هر کدام شکل و شمایلی را در ذهنم تصور می‌کردم و بعدها که آن‌ها را از نزدیک دیدم آقای صلح‌جو بیشترین شباهت و نزدیکی را به تصوراتم داشت، منتها ایشان فقط جذابیت ظاهری نداشت  بلکه در نوشتن و نقد هم نوعی پاکیزگی از او می‌دیدیم چون آقای صلح‌جو پرهیز از پرخاشگری در نوشتار داشت و آن اصطلاح "کوبیدن" را برای فیلمسازها نداشت.

دانش افزود: آقای صلح‌جو همیشه عاشق سینما بود و هیچ گاه وارد جنجالی نمی‌شد که خودش سوار آن جنجال شود و امیدوارم سایه او همواره بر سر ادبیات ایران باشد.

در ادامه طهماسب صلح‌جو با تشکر از مهرزاد دانش که آنچه درون اوست را خوب شرح داده بود، بیان کرد: کسانی که به سینما علاقه‌مند هستند از بچگی به سینما علاقه دارند و من خلاف این را ندیدم. این ارتباط کودکانه با سینما ارتباطی پاکیزه است و گاهی بعضی که فکر می‌کنند روشنفکر شدند دیگر این کودکی را فراموش می‌کنند، اما من خوشحالم که هنوز این روحیه در من هست.

او از مسعود مهرابی هم یاد کرد و گفت: آخرین باری که او را دیدم در آستانه جشنواره فجر بود که با همکارانش مشغول آماده کردن مجله فیلم بودند، آن هم در حالی که حالش خیلی خوب نبود و از آرتروز رنج می‌برد اما حاضر نبود کارش را رها کند. به نظرم هیچ منطقی انسان را وادار نمی‌کند که چنین رنجی را متحمل شود جز عشق.

کامران ملکی و جای خالی پدر در روزی که آرزویش را داشت

تقدیر دیگر برنامه از کامران ملکی دیگر منتقد سینما بود که از او به عنوان چهره‌ای صبور و فروتن در سینما و فعال در فعالیت‌های صنفی و ارتباط با اهالی رسانه یاد شد.

قرار بود در این بخش محمدمهدی عسگرپور - رئیس هیأت مدیره خانه سینما - صحبت کند که امکان حضور پیدا نکرده بود ولی در پیامی صوتی ضمن عذرخواهی از عدم حضورش و تشکر از سازمان سینمایی برای این برنامه، گفت: هر کدام از این منتقدان به آبروی سینمای ایران افزوده‌اند ولی درباره آقای کامران ملکی باید کمی بیشتر بگویم چون تقریبا همه همکاران ما در این سال‌ها شاهد زحمت ایشان در حوزه‌های مختلف سینما بودند. ‌

عسگرپور به ماجرای بست شدن خانه سینما در دولت دهم و درگیری‌ها با وزارت ارشاد اشاره کرد که در آن مقطع کامران ملکی فعالیت‌های زیادی داشت.

او گفت: ویژگی بارز ایشان نرم‌خویی و لطافت و البته سماجت در پیگیری است که قبلاً بیشتر پیگیری برای امور صنفی و معیشتی بود و الان موارد دیگری هم اضافه شده است. من از نگاه تیزبین ایشان همیشه بهره بردم و به نظرم باید حرفشان را به موقع و دقیق شنید ، چون برمبنای تحقیق است. ‌

سپس ملکی در شرایطی که احساساتی شده بود، از اینکه اسم و عکسش در کنار منتقدان دیگر ذکر شده ابراز شرمندگی کرد و گفت: من همیشه یک خبرنگار بودم و خواهم بود و نام منتقد با من خیلی فاصله دارد. من زادۀ مطبوعات هستم بخصوص آنکه پدرم مدیر شورای نویسندگان در رادیو بود و مادرم نیز در رادیو نویسندگی‌ می‌کرد و من بعدها با حضور در کلاس‌های نویسندگی و عکاسی از سینماگران کارم را شروع کردم. ‌ پدرم آن روزها می‌گفت خوب است که از سینماگران عکس‌ می‌گیری اما طوری کار کن که یک روز عکاس‌ها ، عکس خودت را بگیرند و امروز آن روز است. متاسفم که پدرم نیست تا این لحظه‌ را ببیند ولی این روز را به مادرم تقدیم می‌کنم که الان بسیار بیمار است.

آخرین منتقدی که در این برنامه تقدیر شد عباس یاری بود که سیف الله صمدیان برای صحبت از او به پشت میکروفن رفت.

این عکاس و مستندساز بیان کرد: عباس یاری را ۳۵ سال است که می‌شناسم یعنی از وقتی که برای مجله «تصویر» کار می‌کردیم. او همیشه برای من یادآور یک اتفاق گم شده در کشور است.

صمدیان در توضیح حرف خود گفت: شما چند نفر را به یاد دارید که وقتی عکسی را از او می‌بینید دندانهایش را هم به یاد می‌آورید. ‌ دندان‌هایی که یادآور خنده‌های اوست. عباس یاری همیشه همینطور بوده، او نشاطِ درونیِ گم شدۀ هنرمندان و مطبوعاتی‌ها است که بسیاری از فضای آن‌ها را بخل و حسادت گرفته است در حالی که عباس یاری این شادمانی درونی را به هر جایی که می‌رود پرتاب می‌کند و این گم شدۀ امروز ایران ماست.

یاری در ادامه با حضور در جایگاه به نقل خاطراتی از فعالیت‌های خود پرداخت و از آنجایی که در طول مراسم چند بار به مجله فیلم که او یکی از ستون‌های اصلی آن بود، اشاره شده بود، بیان کرد: من جایی را که ۴۲ سال خانه‌ام بود رها کردم چون زمانی می‌رسد که آدم حس می‌کند یک جایی را که داشته باید حفظ کند و برای همین آن خانه را ترک کردم.

در بخش پایانی رائد فریدزاده نیز به صحبت‌های مهرزاد دانش و اینکه خود او هم ابتدا مجله فیلم را می‌خوانده و شاید بعد فیلم‌ها را می‌دیده اشاره کرد و گفت: به واسطه مجله فیلم نه تنها درب‌های سینما به روی من باز شد بلکه زبان پاکیزه‌ای در آنجا ثبت می‌شد که ما فرصت آشنایی با زبان معیار فارسی را از طریق آن پیدا می‌کردیم.

او افزود: نقد تکمیل‌کننده فرایند تولید است. کارکرد نقد، محصور در زمان خود نیست. نقد به فهم و درک مسایل در آینده کمک می‌کند و این جای تأسف دارد که چرا امر مکتوب کم اهمیت جلوه می‌کند.

در پایان با حضور رییس سازمان سینمایی، جعفر گودرزی، علی علایی، مسعود نجفی و چند نویسنده سینمایی دیگر از چهار منتقد ویژه این برنامه با هدایایی تقدیر شد و بعد یکی از شاگردان زنده‌یاد محمد نوری به درخواست عباس یاری و برای وطن، سرود «ای ایران» محمد نوری را خواند.

در پایان این مراسم شاگرد زنده‌یاد محمد نوری دقایقی شعر «ایران ایران» را خواند، که در ادامه می‌بینید:

انتهای پیام