به گزارش خبرگزاری تسنیم از اراک، تغییر الگوی مصرف مواد مخدر از مواد سنتی به روان‌گردان‌ها و مواد مخدر صنعتی، طی سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های حوزه سلامت و امنیت اجتماعی تبدیل شده است. گسترش مصرف موادی همچون «گل» در میان برخی نوجوانان و جوانان، زنگ خطر تازه‌ای را برای خانواده‌ها و متولیان حوزه پیشگیری از اعتیاد به صدا درآورده و ضرورت بازنگری در شیوه‌های مقابله با این آسیب اجتماعی را بیش از گذشته نمایان کرده است.

در کنار این تغییر الگو، تولید و عرضه مستمر مواد مخدر نوظهور، مقابله با این پدیده را پیچیده‌تر کرده است. کارشناسان معتقدند هرچند برخوردهای انتظامی و قضایی نقش مهمی در کنترل این آسیب دارند، اما پیشگیری، آگاهی‌بخشی و ارتقای سواد خانواده‌ها همچنان مؤثرترین راهکار برای جلوگیری از گرایش نسل جوان به مصرف مواد مخدر به شمار می‌رود.

از سوی دیگر، حضور برخی مصرف‌کنندگان مواد مخدر نوظهور در پارک‌ها و فضاهای عمومی، به یکی از دغدغه‌های جدی شهروندان تبدیل شده است؛ موضوعی که علاوه بر مطالبه برخورد با توزیع‌کنندگان، ضرورت ارتقای امنیت محیط‌های شهری، افزایش نظارت و توسعه اقدامات فرهنگی و اجتماعی را بیش از پیش مورد توجه قرار داده است.

در همین راستا، خبرنگار تسنیم در گفت‌وگویی تفصیلی با سعید کلهری، دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان مرکزی به بررسی آخرین وضعیت مواد مخدر نوظهور در استان مرکزی، برنامه‌های پیشگیری، اقدامات مقابله‌ای دستگاه‌های مسئول، نقش خانواده‌ها و چشم‌انداز مبارزه با این آسیب اجتماعی پرداخته است که مشروح آن در زیر می‌آید:

*هماهنگی دستگاه‌ها، عامل افزایش اثربخشی مبارزه با مواد مخدر

*پیشگیری؛ اولویت اصلی در صیانت از نسل جوان در برابر اعتیاد

*سوداگران مرگ با تغییر مداوم روش‌ها، مقابله را پیچیده‌تر کرده‌اند

*بیش از 1400 نوع ماده مخدر در جهان؛ تأکید بر تقویت برنامه‌های پیشگیری و مقابله

*افزایش روشنایی و نصب دوربین در پارک‌ها ادامه می‌یابد

*همکاری شهرداری‌ها و پلیس برای ارتقای امنیت پارک‌ها

*مصرف «گل» در پارک‌ها؛ پلیس برخورد مستمر با متخلفان را ادامه می‌دهد

مواد مخدر نوظهور هر روز در حال تغییرند/ تأکید بر تقویت برنامه‌های پیشگیری

تسنیم: با توجه به هشدارهای کارشناسان درباره تغییر الگوی مصرف از مواد مخدر سنتی به مواد مخدر صنعتی و روان‌گردان‌ها، برنامه‌های پیشگیری در استان چگونه با این تهدیدهای جدید تطبیق پیدا کرده است؟

کلهری: همان‌طور که پیش‌تر هم اشاره کردم، الگوی مصرف مواد مخدر در سال‌های اخیر از مواد سنتی به سمت مواد صنعتی و روان‌گردان‌ها تغییر کرده است. از سوی دیگر، تقریباً به‌صورت مستمر شاهد تولید و عرضه مواد مخدر جدید هستیم و به همین نسبت نیز قانون‌گذار و دستگاه‌های مسئول، این مواد را شناسایی، جرم‌انگاری و برای مقابله با آن‌ها برنامه‌ریزی می‌کنند.

با این حال، معتقدیم مهم‌ترین راهکار، پیشگیری است. باید خانواده‌ها آگاه باشند و نسبت به خطرات این مواد هوشیاری لازم را داشته باشند تا خدای نکرده فرزندانشان یا سایر اعضای خانواده گرفتار این آسیب نشوند.

البته اگر فردی دچار اعتیاد شود نیز برنامه‌های آموزشی، پیشگیرانه و درمانی در دستور کار قرار دارد. ما از طریق رسانه‌های دیداری، شنیداری و مکتوب، همچنین با همکاری دستگاه‌های مختلف، آموزش‌های لازم را به مردم ارائه می‌کنیم. این موضوع به‌طور مستمر در کمیته‌های تخصصی ستاد مبارزه با مواد مخدر مطرح می‌شود و هشدارهای لازم نیز به جامعه داده می‌شود.

واقعیت این است که هر روز ممکن است ماده مخدر جدیدی وارد بازار شود؛ بنابراین نمی‌توان گفت با پدیده‌ای ثابت روبه‌رو هستیم. دشمنان خارج از مرزها نیز همواره تلاش می‌کنند با ترویج این مواد، جوانان ما را که سرمایه و آینده کشور هستند، هدف قرار دهند.

به همین دلیل، ما در کنار پلیس، دستگاه قضایی و سایر دستگاه‌های عضو ستاد، به‌صورت مستمر وضعیت را رصد می‌کنیم و برنامه‌های لازم برای پیشگیری و مقابله با گسترش مواد مخدر نوظهور را در دستور کار داریم.

تسنیم: امروز بسیاری از خانواده‌ها از افزایش مصرف «گل» و سایر مواد مخدر نوظهور در میان جوانان ابراز نگرانی می‌کنند. ارزیابی شما از این وضعیت چیست؟

کلهری: واقعیت این است که در سال‌های اخیر، مصرف برخی مواد مخدر نوظهور، به‌ویژه «گل»، افزایش یافته است و این موضوع را انکار نمی‌کنیم.

یکی از دلایل این موضوع، تغییر الگوی مصرف است. در گذشته مصرف‌کنندگان بیشتر به سمت تریاک و هروئین گرایش داشتند، اما امروز به دلایل مختلف، از جمله شرایط منطقه و تغییرات بازار مواد مخدر، مصرف برخی مواد صنعتی و روان‌گردان مانند «گل» بیشتر شده است.

در عین حال باید تأکید کنم که بیشترین کشفیات پلیس در سال گذشته نیز مربوط به همین ماده بوده است. یعنی در کنار افزایش گرایش به این مواد، اقدامات مقابله‌ای نیز با جدیت در حال انجام است.

مواد مخدر نوظهور، به‌ویژه «گل»، بیش از آنکه آثار جسمی فوری داشته باشند، سلامت روان افراد را هدف قرار می‌دهند. فرد در ابتدا از نظر روحی و روانی آسیب می‌بیند و به مرور زمان این آسیب‌ها بر جسم، روابط خانوادگی، وضعیت شغلی و تمام ابعاد زندگی او اثر می‌گذارد.

بنابراین، اگرچه اقدامات گسترده‌ای در حوزه مقابله، پیشگیری و درمان انجام شده است، اما واقعیت این است که دسترسی به برخی از این مواد نسبت به مواد مخدر سنتی آسان‌تر شده و به همین دلیل لازم است خانواده‌ها، مدارس، دانشگاه‌ها و همه دستگاه‌های فرهنگی بیش از گذشته در این زمینه فعال باشند.

بخش قابل توجهی از کشفیات پلیس مربوط به ماده مخدر «گل» است

تسنیم: یکی از گلایه‌های مردم، مصرف علنی مواد مخدر، به‌ویژه «گل»، در برخی پارک‌ها و فضاهای عمومی است. برای مقابله با این موضوع چه اقداماتی انجام شده است؟

کلهری: این دغدغه مردم کاملاً قابل درک است و ما نیز نسبت به آن حساس هستیم. همان‌طور که اشاره شد، یکی از ویژگی‌های مواد مخدر نوظهور مانند «گل» این است که برخلاف بسیاری از مواد مخدر سنتی، مصرف‌کنندگان گاهی آن را در فضاهای عمومی نیز مصرف می‌کنند و همین موضوع باعث شده مردم بیشتر با این پدیده مواجه شوند.

البته این به معنای افزایش بی‌ضابطه مصرف نیست، بلکه نوع مصرف این ماده با مواد مخدر سنتی تفاوت دارد. در گذشته، مصرف‌کنندگان مواد سنتی معمولاً در محیط‌های بسته و دور از دید عموم اقدام به مصرف می‌کردند، اما مصرف‌کنندگان «گل» گاهی در پارک‌ها و فضاهای باز نیز این کار را انجام می‌دهند و به همین دلیل بیشتر در معرض دید مردم قرار می‌گیرند.

از سوی دیگر، پلیس نیز برخورد جدی با این موضوع دارد و اتفاقاً بخش قابل توجهی از کشفیات سال گذشته مربوط به همین ماده بوده است که نشان می‌دهد اقدامات مقابله‌ای به‌صورت مستمر در حال انجام است.

تسنیم: در حوزه پیشگیری از مصرف مواد مخدر در پارک‌ها و فضاهای عمومی چه برنامه‌هایی اجرا شده است؟

کلهری: یکی از اقدامات بسیار مؤثری که با همکاری شهرداری‌ها انجام شد، افزایش روشنایی و ارتقای امنیت پارک‌ها بود. در اینجا لازم می‌دانم از شهرداران محترم اراک، ساوه و سایر شهرهای استان که همکاری بسیار خوبی با ستاد مبارزه با مواد مخدر داشته‌اند، قدردانی کنم.

برای نمونه، در پارک شهر اراک که سال‌ها یکی از محل‌های تجمع برخی مصرف‌کنندگان و حتی قاچاقچیان مواد مخدر بود، با نصب برج‌های نوری، افزایش روشنایی، اجرای پروژه‌های عمرانی، ایجاد فضاهای فرهنگی و همچنین نصب دوربین‌های مداربسته، شرایط به طور کامل تغییر کرده است.

خود من چندین بار، حتی در ساعات پایانی شب، از این پارک بازدید کرده‌ام و خوشبختانه وضعیت آن با گذشته قابل مقایسه نیست. امروز این پارک به محیطی امن‌تر و مناسب‌تر برای حضور خانواده‌ها تبدیل شده است.

تجهیز پارک‌های استان به دوربین و روشنایی در دستور کار است

تسنیم: آیا این اقدامات قرار است در سایر پارک‌های استان نیز اجرا شود؟

کلهری: بله، این موضوع یکی از برنامه‌های جدی ماست. در جلسات کمیته‌های تخصصی ستاد مبارزه با مواد مخدر، پیشنهاد کرده‌ایم که سایر شهرداری‌های استان نیز پارک‌های خود را به روشنایی مناسب، دوربین‌های مداربسته و امکانات نظارتی مجهز کنند.

همچنین پیشنهاد شده است که نگهبانان مستقر در پارک‌ها آموزش‌های لازم را دریافت کنند تا در صورت مشاهده رفتارهای ناهنجار، ضمن رعایت چارچوب‌های قانونی، تذکر لسانی بدهند و در صورت نیاز، موضوع را به پلیس اطلاع دهند.

هدف ما این است که پارک‌ها، که محل حضور خانواده‌ها، کودکان و جوانان هستند، محیطی امن، سالم و عاری از هرگونه آسیب اجتماعی باشند و این موضوع با همکاری شهرداری‌ها، پلیس، دستگاه قضایی و سایر دستگاه‌های مسئول با جدیت دنبال خواهد شد.

تسنیم: برخی تصور می‌کنند برخورد با قاچاقچیان و توزیع‌کنندگان مواد مخدر جدی نیست. ارزیابی شما از اقدامات دستگاه‌های مسئول چیست؟

کلهری: واقعیت این است که برخورد با جرائم مرتبط با مواد مخدر در کشور و استان با جدیت انجام می‌شود و آمارها نیز این موضوع را تأیید می‌کند.

برای اینکه ابعاد این موضوع روشن‌تر شود، کافی است به ترکیب جمعیت کیفری زندان‌ها نگاه کنیم. در مرکز استان، بخش قابل توجهی از زندانیان مربوط به جرائم مواد مخدر هستند. این موضوع نشان می‌دهد که پلیس، دستگاه قضایی و سایر دستگاه‌های مسئول به‌طور مستمر با قاچاقچیان، توزیع‌کنندگان و مرتکبان جرائم مرتبط با مواد مخدر برخورد می‌کنند و این افراد پس از دستگیری با احکام قانونی مواجه می‌شوند.

بنابراین، اگرچه همچنان با این آسیب اجتماعی روبه‌رو هستیم، اما این‌گونه نیست که تصور شود برخوردی صورت نمی‌گیرد یا این حوزه رها شده است.

  مقابله با مواد مخدر نوظهور نیازمند به‌روزرسانی قوانین و برنامه‌های پیشگیری است

تسنیم: با وجود این برخوردها، چرا همچنان شاهد شیوع مصرف برخی مواد مخدر نوظهور هستیم؟

کلهری: باید توجه داشت که مواد مخدر، مسئله‌ای صرفاً استانی یا حتی ملی نیست؛ بلکه یک پدیده پیچیده و بین‌المللی است که تقریباً همه کشورها با آن درگیر هستند.

امروز بیش از هزار و چهارصد نوع ماده مخدر و روان‌گردان در دنیا شناسایی شده است و تولیدکنندگان و شبکه‌های قاچاق نیز به‌طور مستمر در حال تغییر روش‌ها و تولید ترکیبات جدید هستند. به همین دلیل، مقابله با این پدیده نیازمند به‌روزرسانی مداوم قوانین، روش‌های مقابله و برنامه‌های پیشگیری است.

در کشور ما نیز همان‌طور که اشاره شد، مصرف برخی مواد نوظهور مانند «گل» افزایش یافته است و به همین دلیل، برنامه‌های پیشگیری، درمان و مقابله نیز متناسب با این تغییرات در حال اجراست.

تسنیم: برخی معتقدند دشمنان خارجی نیز در گسترش مواد مخدر نقش دارند. نگاه شما به این موضوع چیست؟

کلهری: بدون تردید، شبکه‌های قاچاق مواد مخدر، شبکه‌هایی فراملی و سازمان‌یافته هستند که منافع اقتصادی بسیار بزرگی از این تجارت غیرقانونی به دست می‌آورند.

جمهوری اسلامی ایران به دلیل همجواری با یکی از مهم‌ترین مسیرهای ترانزیت مواد مخدر، همواره در خط مقدم مبارزه با این پدیده قرار داشته و هزینه‌های سنگینی نیز در این راه پرداخت کرده است.

از سوی دیگر، بارها در اظهارات برخی مقامات و تحلیل‌های بین‌المللی نیز به نقش برخی جریان‌ها در استفاده ابزاری از مواد مخدر برای آسیب زدن به جوامع هدف اشاره شده است. آنچه برای ما اهمیت دارد، این است که نسبت به این تهدید هوشیار باشیم و با تقویت اقدامات فرهنگی، پیشگیرانه، انتظامی و قضایی، از سلامت جامعه، به‌ویژه نسل جوان، صیانت کنیم.

مشارکت خانواده‌ها، مهم‌ترین سرمایه در پیشگیری از اعتیاد است

تسنیم: با توجه به شرایط منطقه، آینده مبارزه با مواد مخدر را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

کلهری: مبارزه با مواد مخدر یک مأموریت مستمر و پایان‌ناپذیر است. همان‌طور که قاچاقچیان و شبکه‌های سازمان‌یافته روش‌های خود را تغییر می‌دهند، دستگاه‌های مسئول نیز باید ابزارها، قوانین و شیوه‌های مقابله را به‌روز کنند.

خوشبختانه در کشور ما همکاری بسیار خوبی میان ستاد مبارزه با مواد مخدر، پلیس، دستگاه قضایی، دستگاه‌های فرهنگی، آموزشی و سایر نهادهای مسئول وجود دارد و این هماهنگی می‌تواند اثربخشی اقدامات را افزایش دهد.

در کنار برخوردهای قانونی، همچنان معتقدیم مهم‌ترین راهکار، پیشگیری، آگاهی‌بخشی و افزایش مشارکت خانواده‌ها است. هرچه آگاهی عمومی بیشتر شود و خانواده‌ها نسبت به آسیب‌های مواد مخدر حساس‌تر باشند، امکان گرفتار شدن نوجوانان و جوانان در این چرخه کمتر خواهد شد و این مهم‌ترین سرمایه‌ای است که می‌توان برای آینده جامعه از آن حفاظت کرد.

انتهای پیام/711/